W indywidualnym planie współdziałania punktem wyjścia jest podmiotowość osoby z niepełnosprawnością: to ona określa swoje cele, preferencje i granice wsparcia. Dlatego priorytetem jest uwzględnienie możliwości i oczekiwań podopiecznego ustalonych w wywiadzie przeprowadzonym bezpośrednio z nim. Taki wywiad pozwala poznać, co jest dla osoby najważniejsze (np. samodzielność w domu, powrót do pracy, aktywność społeczna), a także jakie rozwiązania akceptuje i na co się zgadza.
Odpowiedź wskazująca wywiad z rodziną jako podstawę planu jest nieprawidłowa, ponieważ bliscy mogą mieć inne cele niż osoba wspierana (np. większy nacisk na bezpieczeństwo kosztem niezależności). Informacje od rodziny bywają przydatne, ale mają charakter pomocniczy i powinny być wykorzystywane w porozumieniu z podopiecznym, zwłaszcza gdy jest on sprawny intelektualnie i komunikuje swoje potrzeby.
Opcje skupione na "sytuacji finansowej" są niewystarczające: finanse mogą wpływać na dobór form wsparcia, ale nie są nadrzędnym kryterium w planowaniu celów. Plan ma odzwierciedlać całościową sytuację funkcjonalną i życiową osoby, a nie tylko jej zasoby materialne.
- Dlaczego wywiad z podopiecznym? Zapewnia trafność celów, wzmacnia współdecydowanie i ułatwia motywację do realizacji planu.
- Dlaczego nie tylko rodzina? Ryzyko nadinterpretacji, paternalizmu i pominięcia preferencji osoby wspieranej.
- Dlaczego nie finanse jako "przede wszystkim"? Są jednym z elementów diagnozy, ale nie zastępują rozpoznania potrzeb i oczekiwań.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw pytamy osobę, której dotyczy wsparcie, a dopiero potem – w razie potrzeby – sięgamy po źródła dodatkowe.
