KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 35.
Asystent powinien poinformować podopieczną po operacji wszczepienia protezy stawu biodrowego, że w okresie rehabilitacji nie powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po wszczepieniu endoprotezy biodra w okresie rehabilitacji unika się pozycji zwiększających ryzyko zwichnięcia. Do typowych zakazów należy krzyżowanie nóg, czyli "zakładanie nogi na nogę", bo powoduje niekorzystne ustawienie stawu. Siedzenie na krześle, spanie na plecach i chodzenie zwykle są możliwe zgodnie z zaleceniami.

Pełne wyjaśnienie:

Po operacji wszczepienia protezy (endoprotezy) stawu biodrowego kluczowym celem w pierwszym etapie usprawniania jest ochrona stawu przed zwichnięciem oraz nauka bezpiecznych nawyków w codziennych czynnościach. Asystent osoby niepełnosprawnej często wspiera podopieczną w utrwalaniu zaleceń otrzymanych od lekarza i fizjoterapeuty.

Odpowiedź "zakładać nogi na nogę" jest właściwa, ponieważ krzyżowanie nóg zmienia ustawienie kończyny w biodrze i może sprzyjać przekraczaniu bezpiecznego zakresu ruchu. W praktyce jest to jeden z najczęściej podkreślanych zakazów w edukacji pacjenta: podczas siedzenia i odpoczynku kolana i stopy powinny być ustawiane tak, aby nie dochodziło do krzyżowania kończyn.

Pozostałe propozycje są typowo nieprawidłowe jako ogólne stwierdzenia zakazu:

  • "siedzieć na krześle" – samo siedzenie bywa elementem normalnego funkcjonowania, ale wymaga zasad bezpieczeństwa (np. odpowiednia wysokość siedziska, unikanie zbyt niskich krzeseł, kontrola ustawienia nóg). To nie jest zakaz "z definicji".
  • "spać na plecach" – leżenie na plecach często jest dopuszczalne, a czasem nawet zalecane w początkowym okresie. Ograniczenia dotyczą raczej konkretnych pozycji i rotacji kończyny niż samego spania na plecach.
  • "chodzić" – wczesna, stopniowana mobilizacja (często z pomocą sprzętu i asekuracją) jest zwykle ważnym elementem rehabilitacji. Całkowity zakaz chodzenia byłby nietypowy i mógłby utrwalać błędne przekonanie o konieczności pełnego unieruchomienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy zaleceń po endoprotezoplastyce biodra, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do pozycji i ruchów zwiększających ryzyko zwichnięcia (nawyki w siadzie, wstawaniu, zmianie pozycji). Asystent powinien też pamiętać, że szczegóły zaleceń mogą zależeć od indywidualnej sytuacji zdrowotnej i planu rehabilitacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zakaz krzyżowania nóg w siadzie lub leżeniu. Taka pozycja zmienia ustawienie biodra i może zwiększać ryzyko nieprawidłowego ułożenia stawu, w tym zwichnięcia protezy. Asystent powinien pomagać w kontrolowaniu nawyków podczas siedzenia i odpoczynku.
Po zabiegu tkanki okołostawowe goją się i są osłabione, a zakres bezpiecznych ruchów bywa czasowo ograniczony. Niektóre pozycje lub nagłe ruchy mogą sprzyjać utracie prawidłowego ustawienia elementów protezy. Dlatego ważna jest edukacja, ostrożność i asekuracja.
Zwykle bezpieczniejsze jest siedzenie na stabilnym krześle o odpowiedniej wysokości, z biodrami ustawionymi równo, stopami opartymi o podłoże i bez krzyżowania nóg. Asystent może zadbać o właściwe ustawienie krzesła, podparcia oraz spokojne tempo siadania i wstawania.
Często tak, ale stopniowo i zgodnie z planem rehabilitacji oraz zaleceniami personelu medycznego. Chodzenie może odbywać się z balkonikiem, kulami lub innym sprzętem i wymaga asekuracji. Nie jest to zwykle całkowity zakaz, tylko aktywność dozowana.
Najczęściej podczas codziennych sytuacji, gdy nawyk pojawia się automatycznie: w czasie siedzenia przy stole, oglądania telewizji, odpoczynku w fotelu, a także przy zmianie pozycji w łóżku. Warto korygować ułożenie nóg spokojnie i z wyjaśnieniem celu.
Pomoc polega na przygotowaniu stabilnego podparcia, ustawieniu sprzętu pomocniczego, asekuracji tułowia oraz przypominaniu o kontrolowanym ruchu bez skręcania i gwałtownych zmian pozycji. Ważne jest też dopasowanie wysokości siedziska i usunięcie przeszkód z otoczenia.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi sugerującej całkowite unieruchomienie (np. "nie chodzić"), bo brzmi ostrożnie. Inną pomyłką jest mylenie zaleceń z innych zabiegów. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle testuje się zakazy dotyczące konkretnych pozycji i ustawienia biodra.
Nie musi być zabronione. Leżenie na plecach często bywa dopuszczalne, a ograniczenia częściej dotyczą ustawienia kończyny, rotacji i pozycji zwiększających ryzyko zwichnięcia. Zawsze jednak należy kierować się indywidualnymi zaleceniami lekarza i fizjoterapeuty.
W praktyce pomaga świadome ustawienie nóg, odpowiednia szerokość siedziska, czasem zastosowanie wałka lub poduszki utrzymującej rozstaw kolan (jeśli jest to zalecone). Asystent powinien dobierać rozwiązania bezpieczne i zgodne z instrukcjami personelu medycznego.
Ucz się przez skojarzenia: pytania zwykle dotyczą profilaktyki zwichnięcia i bezpiecznych transferów. Warto powtórzyć zasady siadania, wstawania, układania w łóżku oraz zakazy pozycji (np. krzyżowanie nóg). Ćwicz też rozpoznawanie odpowiedzi zbyt skrajnych, typu "nie chodzić".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po wszczepieniu endoprotezy biodra w okresie rehabilitacji unika się pozycji zwiększających ryzyko zwichnięcia."

Materiały:

  • Materiały edukacyjne szpitala/oddziału ortopedii dla pacjentów po endoprotezoplastyce biodra
  • Skrypty i podręczniki z podstaw rehabilitacji oraz opieki pooperacyjnej
  • Instrukcje fizjoterapeuty dotyczące bezpiecznych transferów (łóżko–krzesło, krzesło–toaleta)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego