KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 13.
Asystent udziela pierwszej pomocy przytomnej podopiecznej, która się krztusi. Po wykonaniu nieskutecznych uderzeń w okolicę miedzyłopatkową powinien stanąć za poszkodowaną, objąć ją ramionami, a następnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po nieskutecznych uderzeniach między łopatki u osoby przytomnej stosuje się uciski nadbrzusza. Ratownik staje za poszkodowaną, obejmuje ją i układa zaciśniętą pięść między pępkiem a końcem mostka, chwytając ją drugą ręką. Uciski wykonuje się zdecydowanie do wewnątrz i ku górze, aby usunąć ciało obce.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby przytomnej, która się krztusi i ma cechy zadławienia (np. nieskuteczny kaszel, trudność w oddychaniu), celem pierwszej pomocy jest jak najszybsze usunięcie ciała obcego z dróg oddechowych. Jeżeli wykonane uderzenia w okolicę międzysłopatkową nie przynoszą efektu, kolejnym krokiem są uciski nadbrzusza.

Prawidłowa technika polega na tym, że ratownik staje za poszkodowaną, obejmuje ją ramionami i zwykle utrzymuje tułów lekko pochylony do przodu, aby po uwolnieniu przeszkody mogła ona wydostać się na zewnątrz, a nie przemieścić głębiej. Następnie ratownik układa zwiniętą w pięść dłoń między pępkiem a końcem mostka, chwyta pięść drugą ręką i wykonuje serię silnych ucisków skierowanych do wewnątrz i ku górze. Taki kierunek zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej i klatce piersiowej, co pomaga "wypchnąć" ciało obce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Warianty z odchyleniem do tyłu są ryzykowne, bo przy zadławieniu mogą utrudnić wydostanie się ciała obcego i pogorszyć kontrolę nad tułowiem poszkodowanej.
  • Warianty z ułożeniem pięści na trzonie mostka dotyczą innego typu ucisków (klatki piersiowej), a nie standardowych ucisków nadbrzusza. Zastosowanie niewłaściwego miejsca przyłożenia zmniejsza skuteczność i może zwiększać ryzyko urazu.

W praktyce asystent powinien też pamiętać o monitorowaniu stanu poszkodowanej, szybkim wezwaniu pomocy, a jeśli dojdzie do utraty przytomności – o przejściu do dalszych działań ratowniczych zgodnych z algorytmem podstawowych czynności ratujących życie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zadławienie to niedrożność dróg oddechowych spowodowana ciałem obcym. Typowe objawy to brak możliwości mówienia, trudność w oddychaniu i nieskuteczny kaszel. Osoba może łapać się za szyję i szybko słabnąć. Im bardziej ograniczony oddech, tym pilniejsza interwencja.
Pięść układa się na nadbrzuszu: pomiędzy pępkiem a końcem mostka. To miejsce pozwala skutecznie zwiększyć ciśnienie w jamie brzusznej i klatce piersiowej. Ułożenie dłoni na mostku lub zbyt nisko na brzuchu obniża skuteczność i zwiększa ryzyko urazu.
Uderzenia między łopatki i uciski nadbrzusza działają innymi mechanizmami. Jeśli wstrząsy z uderzeń nie usunęły przeszkody, uciski nadbrzusza mogą wytworzyć silniejszy "wyrzut" powietrza z płuc. To zwiększa szansę na usunięcie ciała obcego z dróg oddechowych.
Stań za poszkodowaną, obejmij ją ramionami i utrzymaj tułów lekko pochylony do przodu. Zaciśnij jedną dłoń w pięść i ułóż ją między pępkiem a końcem mostka, a drugą dłonią obejmij pięść. Wykonuj zdecydowane uciski do wewnątrz i ku górze, kontrolując reakcję.
Zwykle nie jest to zalecane. Przy zadławieniu celem jest umożliwienie wydostania się ciała obcego na zewnątrz, a odchylenie do tyłu może utrudniać ten proces i pogarszać kontrolę nad tułowiem. Bezpieczniej jest utrzymywać poszkodowanego w pochyleniu do przodu podczas prób usunięcia przeszkody.
Ucisków klatki piersiowej używa się w szczególnych sytuacjach, gdy uciski nadbrzusza są niewskazane lub niemożliwe (np. w niektórych stanach zdrowia lub u osób o specyficznej budowie). Na egzaminach najczęściej rozróżnia się to po miejscu przyłożenia dłoni: mostek dotyczy klatki piersiowej, a nie nadbrzusza.
Najczęstsze błędy to: ułożenie pięści na mostku zamiast nadbrzusza, wykonywanie zbyt słabych ucisków, brak kierunku "ku górze", odchylenie poszkodowanego do tyłu oraz pomijanie oceny, czy kaszel jest skuteczny. Błędy wynikają zwykle z mylenia procedur z RKO.
Gdy osoba traci przytomność, sytuacja staje się bezpośrednim zagrożeniem życia. Należy wezwać pomoc, zadbać o bezpieczeństwo, rozpocząć działania zgodne z algorytmem podstawowych czynności ratujących życie i regularnie oceniać oddech. W praktyce postępuje się według aktualnych zasad szkoleniowych BLS.
Nie. Kluczowe jest rozróżnienie między skutecznym kaszlem (wtedy zachęca się do kaszlu i obserwuje) a zadławieniem z nieskutecznym kaszlem. Ponadto istnieją sytuacje, w których uciski nadbrzusza mogą być przeciwwskazane. Na poziomie egzaminu ważne jest trzymanie się algorytmu dla osoby przytomnej.
Prosta reguła: mostek kojarz z RKO i uciskami klatki piersiowej, a nadbrzusze z działaniem "pod przeponę" przy zadławieniu. Jeśli w odpowiedzi pojawia się miejsce między pępkiem a końcem mostka i kierunek ku górze, chodzi o uciski nadbrzusza.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Po nieskutecznych uderzeniach między łopatki u osoby przytomnej stosuje się uciski nadbrzusza."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC), "ERC Guidelines 2021: First aid" (sekcja dotycząca zadławienia/choking), 2021
  • American Heart Association (AHA), "2020 American Heart Association Guidelines for CPR and ECC" (część: choking/first aid), 2020

Materiały:

  • Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) dotyczące pierwszej pomocy i zadławienia (ostatnia dostępna edycja)
  • Podręczniki pierwszej pomocy (rozdziały: zadławienie, drożność dróg oddechowych)
  • Materiały szkoleniowe organizacji prowadzących kursy BLS/FA (algorytmy, plakaty, karty kieszonkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego