KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 4.
Barczatka sosnówka zimuje w stadium
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Barczatka sosnówka przechodzi okres zimy jako larwa, czyli gąsienica.
To stadium jest przystosowane do przetrwania niekorzystnych warunków i ma znaczenie praktyczne w ochronie lasu, bo obserwacje zimujące gąsienice pozwalają ocenić zagrożenie na kolejny sezon.

Pełne wyjaśnienie:

W cyklu rozwojowym owadów o przeobrażeniu zupełnym wyróżnia się: jajo, larwę (u motyli nazywaną gąsienicą), poczwarkę oraz imago (postać dorosłą). Kluczowym elementem biologii wielu szkodników leśnych jest to, w jakim stadium przeżywają zimę, ponieważ wpływa to na termin lustracji oraz na interpretację tego, co można znaleźć w drzewostanie poza sezonem wegetacyjnym.

Poprawne jest wskazanie odpowiedzi "gąsienicy", ponieważ barczatka sosnówka zimuje jako larwa. Z punktu widzenia praktyki leśnej oznacza to, że podczas okresu bezlistnego/zimowego można koncentrować się na poszukiwaniu i rozpoznawaniu form larwalnych (a nie np. wyłącznie jaj czy poczwarek) i na tej podstawie wnioskować o potencjalnej presji szkodnika w kolejnym roku.

Odpowiedź "imago" jest błędna, bo postać dorosła u wielu motyli żyje stosunkowo krótko i jest związana z okresem aktywności rozrodczej, a nie z długotrwałym przetrwaniem zimy. Odpowiedź "jaja" jest błędna, ponieważ zimowanie w tej postaci jest typowe dla części gatunków, ale nie dla barczatki sosnówki. Odpowiedź "poczwarki" także jest błędna: choć u części Lepidoptera stadium poczwarki bywa formą przetrwalną, w tym przypadku zimuje larwa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli znasz gatunek, ale wahasz się między larwą a poczwarką, przypomnij sobie, jakie formy najłatwiej stwierdzić w terenie zimą i jak łączy się to z fenologią uszkodzeń aparatu asymilacyjnego (defoliacji) w następnym sezonie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Oznacza to, że okres zimy (niskie temperatury i brak pokarmu) przeżywa forma larwalna.

W praktyce leśnej wskazuje to, jakich form szukać podczas lustracji poza sezonem i kiedy można spodziewać się dalszego żerowania po ociepleniu.

Typowy cykl to: jajo → larwa (gąsienica) → poczwarka → imago.

Umiejętność rozróżniania tych stadiów pomaga poprawnie interpretować obserwacje terenowe oraz pytania egzaminacyjne dotyczące biologii szkodników leśnych.

Bo determinuje, kiedy i co można wykryć w drzewostanie (np. larwy, jaja, poczwarki) oraz jak ocenić ryzyko szkód w kolejnym sezonie.

Ułatwia też planowanie lustracji i dobór działań ograniczających liczebność szkodnika.

Imago to postać dorosła (u motyli: skrzydła, narządy rozrodcze, aktywność lotna).

Larwa to forma żerująca, bez skrzydeł, zwykle wydłużona, intensywnie pobierająca pokarm i rosnąca. Mylenie tych form to częsty błąd.

W pytaniach egzaminacyjnych przyjmuje się charakterystyczne dla gatunku stadium zimowania.

W praktyce na rozwój mogą wpływać warunki środowiska, ale do rozwiązywania testu kluczowa jest wiedza "gatunek → typowe stadium zimowania", zgodna z programem nauczania.

Najczęstsze pomyłki to: uogólnianie, że "wszystkie motyle zimują jako poczwarka", oraz wybieranie odpowiedzi na podstawie skojarzeń z innymi gatunkami.

Pomaga tworzenie fiszek: gatunek + roślina żywicielska + stadium zimowania.

Zależy to od gatunku i lokalnych warunków, ale zwykle wykorzystuje się okresy, gdy larwy są mało ruchliwe i łatwiejsze do wykrycia podczas lustracji.

Ważne jest łączenie obserwacji z fenologią i dokumentowaniem stanowiska (wydzielenie, wiek drzewostanu).

Ułóż zestawienie: gatunekforma zimującaobjawy żeruokres największej szkodliwości.

W nauce pomagają krótkie schematy cyklu rozwojowego oraz przegląd najważniejszych szkodników iglastych.

"Stadium" oznacza konkretną fazę rozwoju (np. jajo, larwa, poczwarka, imago).

W testach ważne jest czytanie uważnie, bo pytanie może dotyczyć stadium żerującego, stadium zimującego albo stadium, w którym występują konkretne objawy na drzewie.

W kontekście motyli tak: gąsienica to nazwa larwy Lepidoptera.

Jeśli odpowiedzi zawierają oba terminy, trzeba zwrócić uwagę na to, czy pytanie dotyczy motyli, czy innej grupy owadów, gdzie larwa może mieć inną postać (np. pędrak).

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Barczatka sosnówka" — informacja o biologii i zimowaniu (hasło encyklopedyczne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Barczatka_sosn%C3%B3wka - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z entomologii leśnej dla techników leśnych (cykle rozwojowe szkodników)
  • Klucze i atlasowe opracowania szkodników drzew leśnych (opis biologii i fenologii)
  • Materiały dydaktyczne nadleśnictw/ RDLP dotyczące lustracji i prognozowania zagrożeń od szkodników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego