KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 18.
Będąc świadkiem napadu drgawek toniczno-klonicznych w przebiegu padaczki u podopiecznego, należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas napadu toniczno-klonicznego priorytetem jest zapobieganie urazom.
Dlatego należy chronić głowę (np. podłożyć coś miękkiego) i usunąć z otoczenia niebezpieczne przedmioty. Nie powinno się krępować kończyn ani wkładać nic do ust, bo zwiększa to ryzyko obrażeń.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie drgawek toniczno-klonicznych osoba traci kontrolę nad mięśniami i może gwałtownie uderzać głową o podłoże lub znajdujące się obok przedmioty. Dlatego odpowiedź "chronić głowę podopiecznego przed urazami" jest właściwa: opiekun powinien zadbać o bezpieczeństwo, np. delikatnie podłożyć coś miękkiego pod głowę, poluzować uciskające elementy ubrania i odsunąć twarde, ostre lub gorące przedmioty.

Stwierdzenie "nie dotykać podopiecznego do czasu przyjazdu pogotowia" jest błędne, bo może prowadzić do bierności w sytuacji, gdy da się ograniczyć ryzyko urazu (zabezpieczenie głowy i otoczenia nie jest "leczeniem", tylko ochroną przed dodatkowymi obrażeniami).

Opcja "przytrzymać osobę chorą za kończyny" jest nieprawidłowa: unieruchamianie siłą podczas drgawek może spowodować zwichnięcia, złamania lub urazy tkanek zarówno u chorego, jak i u opiekuna. W pierwszej pomocy nie hamuje się drgawek przemocą.

Odpowiedź "zabezpieczyć język przed przegryzieniem" odwołuje się do popularnego mitu. Wkładanie palców lub przedmiotów do ust grozi pogryzieniem, złamaniem zębów, zadławieniem albo uszkodzeniem jamy ustnej. Zamiast tego należy skupić się na ochronie przed urazami, obserwacji oraz ocenie stanu po napadzie (m.in. oddechu) i wezwaniu pomocy, gdy sytuacja tego wymaga.

W praktyce opiekun: zapewnia miejsce, chroni głowę, mierzy czas napadu, a po ustaniu drgawek monitoruje stan i reaguje adekwatnie do objawów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: usuń z otoczenia twarde i ostre przedmioty oraz chroń głowę (np. podłóż coś miękkiego). Zostań przy osobie, obserwuj przebieg i czas napadu. Działaj spokojnie i nie ryzykuj własnego urazu.
Krępowanie kończyn nie zatrzymuje napadu, a może spowodować zwichnięcia, złamania i naderwania mięśni. Dodatkowo opiekun może zostać uderzony. Bezpieczniej jest zabezpieczyć przestrzeń wokół chorego i chronić głowę, zamiast unieruchamiać ciało.
Nie. Wkładanie palców lub przedmiotów do ust może skończyć się pogryzieniem opiekuna, uszkodzeniem zębów, krwawieniem lub zadławieniem. W pierwszej pomocy nie "zabezpiecza się języka" w ten sposób. Skup się na ochronie przed urazami i obserwacji.
Jeśli to możliwe, podłóż coś miękkiego pod głowę (złożoną odzież, poduszkę) i odsuń meble lub przedmioty, o które może uderzyć. Nie wkładaj nic do ust i nie przytrzymuj na siłę. Zabezpieczenie głowy zmniejsza ryzyko urazów czaszki i twarzy.
Wezwanie pomocy jest wskazane, gdy napad jest pierwszy w życiu, trwa długo, napady powtarzają się jeden po drugim, wystąpił uraz, pojawiają się trudności z oddychaniem po napadzie lub masz wątpliwości co do stanu chorego. W opiece domowej liczy się też brak poprawy po drgawkach.
Po zakończeniu drgawek oceń oddech i ogólny stan. Osoba może być splątana i senna; zapewnij spokój, kontroluj, czy oddycha prawidłowo, i sprawdź, czy nie doszło do urazów. Jeśli jest to bezpieczne, ułóż ją tak, by drogi oddechowe były drożne.
Całkowita bierność może zwiększać ryzyko obrażeń, bo osoba w drgawkach może uderzać głową o podłogę lub przedmioty. Pierwsza pomoc nie polega na leczeniu napadu, lecz na ochronie przed urazami i zapewnieniu bezpiecznego otoczenia oraz obserwacji do czasu poprawy lub przyjazdu pomocy.
Najczęstsze błędy to: przytrzymywanie kończyn, wkładanie przedmiotów do ust, polewanie wodą, potrząsanie lub próby "rozbudzenia" na siłę. Takie działania nie skracają napadu, a mogą spowodować urazy. Właściwe jest zabezpieczenie otoczenia i ochrona głowy.
Tak, obserwacja czasu jest bardzo pomocna przy podejmowaniu decyzji o wezwaniu pomocy i przy przekazywaniu informacji ratownikom lub rodzinie. Zwróć uwagę, kiedy napad się zaczął i kiedy ustały drgawki. Jednocześnie pamiętaj, że priorytetem jest bezpieczeństwo i ochrona głowy.
Warto ograniczyć ryzyko urazu: zabezpieczyć ostre krawędzie, utrzymywać drożne przejścia, unikać luźnych dywaników, mieć pod ręką miękką rzecz do podłożenia pod głowę oraz ustalić z rodziną/zespołem opieki, kiedy wzywać pogotowie. To realnie zmniejsza skutki upadku i uderzeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Podczas napadu toniczno-klonicznego priorytetem jest zapobieganie urazom.Dlatego należy chronić głowę (np. podłożyć coś miękkiego) i usunąć z otoczenia niebezpieczne przedmioty."

Źródła:

  • NHS (UK) – "Epilepsy" / "What to do if someone has a seizure (fit)" (sekcja pierwszej pomocy), https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/ (dostęp 2026-02-28)
  • Epilepsy Foundation – "Seizure First Aid" (zasady postępowania, czego nie robić), https://www.epilepsy.com/recognition/seizure-first-aid (dostęp 2026-02-28)
  • CDC – "Seizure First Aid" (podstawowe kroki i bezpieczeństwo), https://www.cdc.gov/epilepsy/about/first-aid.htm (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (BLS) dla opiekunów
  • Wytyczne/poradniki pierwszej pomocy dotyczące napadów padaczkowych z organizacji zdrowotnych
  • Krótkie instruktaże wideo BLS z wiarygodnych źródeł (instytucje medyczne, organizacje pierwszej pomocy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego