KWALIFIKACJA BPO1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Bezpośrednią przyczyną złamania ręki podczas upadku jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bezpośrednia przyczyna złamania podczas upadku to moment powstania urazu.
W tym przypadku jest nią uderzenie (zderzenie) kończyny o podłoże. Poślizgnięcie, potknięcie czy ześlizgnięcie z drabiny to zdarzenia poprzedzające upadek (przyczyny pośrednie/okoliczności), a nie sam mechanizm złamania.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie zdarzeń wypadkowych w BHP rozróżnia się okoliczności i zdarzenia inicjujące (co doprowadziło do utraty równowagi) oraz przyczynę bezpośrednią urazu (co fizycznie spowodowało uszkodzenie ciała).

Złamanie ręki powstaje najczęściej w wyniku działania siły mechanicznej przekraczającej wytrzymałość kości. W sytuacji upadku takim czynnikiem jest zwykle uderzenie o podłoże lub inny twardy element (np. posadzka), czyli zderzenie z podłożem. To jest właśnie moment, w którym dochodzi do uszkodzenia tkanki kostnej, więc stanowi przyczynę bezpośrednią złamania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe jako "bezpośrednia przyczyna złamania"?

  • Poślizgnięcie – opisuje mechanizm utraty przyczepności i równowagi. Może prowadzić do upadku, ale samo w sobie nie jest jeszcze czynnikiem łamiącym kość; złamanie następuje dopiero przy kontakcie z podłożem.
  • Potknięcie – to zahaczenie nogą o przeszkodę i zaburzenie chodu. Jest typową przyczyną upadku, ale nadal jest to etap wcześniejszy niż uraz. Można się potknąć i nie doznać złamania, jeśli nie dojdzie do silnego uderzenia.
  • Ześlizgnięcie z drabiny – wskazuje miejsce/okoliczność i sposób utraty stabilności. Może zwiększać ryzyko urazu (wysokość, brak punktów podparcia), ale bezpośrednim czynnikiem powodującym złamanie pozostaje uderzenie o podłoże lub element konstrukcji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "bezpośrednia przyczyna urazu", szukaj odpowiedzi opisującej oddziaływanie powodujące obrażenie (uderzenie, przygniecenie, kontakt z energią), a nie zdarzenia, które jedynie doprowadziły do sytuacji niebezpiecznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bezpośrednia przyczyna urazu to czynnik, który fizycznie powoduje obrażenie (np. uderzenie o podłoże, przygniecenie, przecięcie). To ostatnie ogniwo łańcucha zdarzeń prowadzące do szkody na zdrowiu, a nie wcześniejsze okoliczności.
Poślizgnięcie zwykle powoduje utracenie równowagi i może doprowadzić do upadku, ale nie musi wywołać urazu. Złamanie następuje dopiero, gdy pojawi się duża siła, np. przy uderzeniu o podłoże lub inny twardy element.
Przyczyna pośrednia odpowiada na pytanie: dlaczego doszło do zdarzenia (np. śliska posadzka, potknięcie). Przyczyna bezpośrednia odpowiada: co spowodowało uraz (np. uderzenie, przygniecenie). Pomaga wypisanie zdarzeń w kolejności czasu.
Najczęściej jest nią działanie siły podczas kontaktu z podłożem: uderzenie albo przeniesienie obciążenia przez dłoń i przedramię w momencie podparcia. W praktyce w opisie wypadku ujmuje się to jako uderzenie/zderzenie z podłożem.
Gdy uraz wynika z kontaktu ciała z twardą powierzchnią po upadku (posadzka, asfalt, beton). Wtedy wcześniejsze zdarzenia (poślizg, potknięcie, zejście z drabiny) traktuje się jako okoliczności, a uderzenie jako bezpośredni mechanizm urazu.
Typowe działania to: porządek i ład (usuwanie przeszkód), właściwe oznakowanie, utrzymanie czystości, dobór obuwia, maty antypoślizgowe, naprawa nawierzchni oraz organizacja pracy ograniczająca pośpiech. To redukuje ryzyko upadku, a nie tylko skutki.
"Ześlizgnięcie z drabiny" opisuje sytuację i zdarzenie, które doprowadziło do spadania. Uraz (np. złamanie) powstaje zwykle w kolejnym kroku, gdy ciało uderza o podłoże lub elementy otoczenia. Dlatego w analizie rozdziela się zdarzenie inicjujące i mechanizm urazu.
Częsty błąd to wskazanie pierwszego zdarzenia (np. potknięcie) jako "przyczyny urazu", zamiast określenia mechanizmu obrażenia (np. uderzenie). Drugi błąd to mieszanie warunków pracy (drabina, posadzka) z przyczyną bezpośrednią, bez uporządkowania łańcucha zdarzeń w czasie.
Zwykle zapisuje się: warunki (stan drabiny/podłoża), zdarzenie inicjujące (ześlizgnięcie/utrata równowagi), upadek, a na końcu kontakt powodujący uraz (uderzenie o podłoże/element). Taka struktura ułatwia dobór działań profilaktycznych.
Ćwicz rozróżnienie: co wywołało zdarzenie (poślizg, potknięcie) vs co spowodowało uraz (uderzenie, przygniecenie). Pomaga układanie krótkich opisów "krok po kroku" i dopasowywanie do nich działań prewencyjnych: technicznych, organizacyjnych i szkoleniowych.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Bezpośrednia przyczyna złamania podczas upadku to moment powstania urazu.W tym przypadku jest nią uderzenie (zderzenie) kończyny o podłoże."

Źródła:

  • EU-OSHA (Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy), temat: Slips, trips and falls (materiały informacyjne o poślizgnięciach/potknięciach jako przyczynach upadków) – https://osha.europa.eu/en/themes/slips-trips-and-falls - dostęp 2026-02-18
  • Canadian Centre for Occupational Health and Safety (CCOHS), "Slips, Trips and Falls" (opis mechanizmów i profilaktyki) – https://www.ccohs.ca/oshanswers/safety_haz/falls/slips.html - dostęp 2026-02-18
  • NHS (National Health Service), "Broken arm" (ogólny opis złamania i typowych mechanizmów, m.in. upadek i uderzenie) – https://www.nhs.uk/conditions/broken-arm/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące analizy wypadków i łańcucha zdarzeń (przyczyny bezpośrednie i pośrednie)
  • Publikacje o zapobieganiu poślizgnięciom i potknięciom w miejscu pracy (slips, trips, falls)
  • Podstawy biomechaniki urazów i pierwszej pomocy (mechanizmy złamań w wyniku uderzenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego