KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 20.
Bilans paszowy przykładowego gospodarstwa (w dt) Wskaż paszę, dla której bilans paszowy jest zerowy.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z bilansem paszowym przykładowego gospodarstwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bilans paszowy jest zerowy, gdy ilość paszy dostępnej w gospodarstwie dokładnie pokrywa zapotrzebowanie (nadwyżka = 0 i niedobór = 0). W przedstawionym zestawieniu jedyną paszą z wynikiem 0 jest siano, dlatego to ono stanowi poprawną odpowiedź.

Pełne wyjaśnienie:

Bilans paszowy służy do oceny, czy gospodarstwo ma wystarczającą ilość poszczególnych pasz na dany okres (np. sezon, rok). Najczęściej porównuje się:

  • posiadane ilości pasz (zbiory, zapasy),
  • zapotrzebowanie wynikające z obsady i systemu żywienia.

Bilans zerowy oznacza sytuację równowagi: gospodarstwo ma dokładnie tyle danej paszy, ile potrzebuje. Nie ma ani nadwyżki (wartość dodatnia), ani niedoboru (wartość ujemna). W praktyce jest to sygnał, że przy niezmienionym stadzie i technologii żywienia nie trzeba tej paszy ani dokupować, ani jej "upłynniać" jako nadwyżki.

W tym zadaniu należy odczytać z bilansu (w dt), dla której paszy wynik bilansu wynosi 0. Odpowiedź "Siano." jest poprawna, ponieważ w zestawieniu to właśnie dla siana wartość bilansu jest równa zeru.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo w bilansie mają wynik różny od zera:

  • "Zielonka." – w typowych bilansach bywa sezonowa i częściej wykazuje niedobór lub nadwyżkę zależnie od warunków; w zadaniu nie ma wartości 0.
  • "Pasza treściwa." – zwykle jest komponentem, który w bilansach bywa dokupywany lub planowany jako rezerwa, więc często nie wychodzi dokładnie "na styk"; tutaj również bilans nie jest równy 0.
  • "Kukurydza na kiszonkę." – kiszonki zależą od plonu i zapasów; w zadaniu jej bilans jest dodatni albo ujemny, a więc niezerowy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź w tabeli/rysunku kolumnę lub wiersz z wynikiem bilansu i odszukaj dokładnie wartość "0", a dopiero potem dopasuj nazwę paszy do odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bilans paszowy to zestawienie, które porównuje ilość pasz dostępnych (zbiory, zapasy) z zapotrzebowaniem zwierząt w danym okresie. Pokazuje, czy jest nadwyżka, niedobór czy bilans zerowy dla każdej paszy.
Bilans zerowy rozpoznasz po wartości 0 w kolumnie/wierszu "bilans". Oznacza to, że ilość paszy dostępnej jest równa zapotrzebowaniu. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba wskazać paszę, przy której wynik bilansu wynosi dokładnie 0.
Bilans dodatni oznacza nadwyżkę (masz więcej paszy niż potrzebujesz), a bilans ujemny oznacza niedobór (brakuje paszy i trzeba ją dokupić lub zmienić żywienie). Zależy to od plonu, zapasów, liczby zwierząt i przyjętych dawek.
Bilans paszowy pomaga planować produkcję i zakupy: pozwala wcześniej wykryć niedobory (np. kiszonki) oraz ocenić, czy opłaca się sprzedać nadwyżki. To narzędzie do kontroli kosztów żywienia i zabezpieczenia ciągłości karmienia stada.
Nie. Dawka pokarmowa dotyczy żywienia zwierzęcia (np. dziennej porcji i jej składu), a bilans paszowy dotyczy gospodarstwa i zapasów w czasie (np. na miesiąc lub rok). Możesz mieć poprawną dawkę, ale nadal mieć niedobór pasz w bilansie.
Najczęstsze błędy to: pomylenie kolumn (zapotrzebowanie vs zapasy), przeoczenie znaku minus, wybór "typowej" paszy zamiast tej z bilansem 0 oraz nieuwaga w jednostkach (np. dt). Dobrą praktyką jest wskazanie najpierw wartości 0, dopiero potem nazwy paszy.
W bilansach często uwzględnia się pasze objętościowe (np. siano, zielonka), kiszonki (np. kukurydza na kiszonkę) oraz pasze treściwe (zboża, mieszanki). Zestaw zależy od gatunku zwierząt i systemu żywienia w gospodarstwie.
Bilans równy zero pojawia się, gdy plan produkcji pasz i zapotrzebowanie stada są dobrze dopasowane, a zapasy zostały policzone dokładnie. W praktyce rolnicy często zostawiają margines bezpieczeństwa, więc wynik idealnie "0" jest raczej efektem planowania lub zadania obliczeniowego.
"dt" to decytona (inaczej kwintal), czyli 100 kg. Jeśli w bilansie podano wartości w dt, łatwo przeliczyć je na kilogramy, mnożąc przez 100. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy wszystkie pozycje są w tej samej jednostce, aby nie porównać błędnych wielkości.
Ćwicz odczyt tabel: najpierw identyfikuj kolumnę "bilans", potem szukaj wartości 0, dodatnich i ujemnych. Powtórz rodzaje pasz (objętościowe, treściwe, kiszonki) i ich rolę w żywieniu. Rozwiązuj arkusze próbne, zapisując krok po kroku, co porównujesz.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że bilans paszowy jest zerowy, gdy ilość paszy dostępnej w gospodarstwie dokładnie pokrywa zapotrzebowanie (nadwyżka = 0 i niedobór = 0).

Źródła:

  • Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy: "Normy żywienia bydła, owiec i kóz" (publikacja/opracowanie dotyczące żywienia i planowania pasz)
  • Encyklopedia PWN: hasło "bilans" (znaczenie pojęcia bilansu jako różnicy wielkości) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/bilans;3878295.html - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z żywienia zwierząt gospodarskich (dział: pasze i bilans paszowy)
  • Instrukcje/opracowania ODR dotyczące planowania żywienia i zapasów pasz
  • Podręczniki z organizacji produkcji zwierzęcej (planowanie pasz i zapotrzebowanie stada)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego