Odpowiedź "1,5 raza cięższym od powietrza" wynika z porównania gęstości (w praktyce: gęstości względnej) dwutlenku węgla do powietrza. Przy porównywaniu gazów w tych samych warunkach ciśnienia i temperatury, ich gęstość jest w dużym przybliżeniu proporcjonalna do masy molowej. CO2 ma masę molową około 44 g/mol, natomiast powietrze (mieszanina głównie azotu i tlenu) ma średnią masę molową około 29 g/mol. Stąd iloraz 44/29 daje wartość bliską 1,5, co uzasadnia wskazaną odpowiedź.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "1,5 raza lżejszym od powietrza" odwraca relację. Taka odpowiedź byłaby typowa dla gazów o małej masie molowej (np. hel, wodór), ale nie dla CO2.
- "2 razy cięższym od powietrza" jest zawyżeniem. Wymagałoby to znacznie większej masy molowej w stosunku do powietrza niż ma CO2.
- "2 razy lżejszym od powietrza" jest podwójnie błędne: zarówno kierunek (lżejszy), jak i skala (około 0,5 zamiast ~1,5) nie pasują do właściwości CO2.
Znaczenie praktyczne w ratownictwie: CO2 jako gaz cięższy od powietrza może zalegać przy podłodze, w zagłębieniach, piwnicach, kanałach czy studzienkach. Zwiększa to ryzyko wyparcia tlenu i niedotlenienia, zwłaszcza w słabo wentylowanych przestrzeniach. Podczas działań po użyciu CO2 (np. gaśnice CO2, instalacje gaśnicze gazowe) należy brać pod uwagę konieczność przewietrzenia oraz kontrolę atmosfery (detekcja gazów, tlenomierze), a także dobór ochrony dróg oddechowych.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się porównanie "cięższy/lżejszy od powietrza", warto pamiętać przybliżenia mas molowych: powietrze ~29, CO2 ~44. Sama ta relacja zwykle pozwala szybko wybrać prawidłową odpowiedź bez wykonywania dokładnych obliczeń.
