KWALIFIKACJA SPC1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 4.
Które cechy jakościowe ocenia się podczas przyjmowania masła do magazynu, nie wykorzystując aparatury pomiarowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Stan opakowań" można ocenić podczas przyjęcia masła bez aparatury: sprawdza się czystość, szczelność i brak uszkodzeń. Natomiast zawartość tłuszczu, zawartość wody oraz temperatura topnienia to parametry fizykochemiczne, które wymagają badań lub pomiarów w laboratorium albo odpowiednimi urządzeniami.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas przyjmowania masła do magazynu wykonuje się przede wszystkim kontrolę wstępną, czyli ocenę możliwą do przeprowadzenia szybko i bez specjalistycznej aparatury. Do takich czynności należy m.in. sprawdzenie, czy opakowania są:

  • nieuszkodzone (brak rozdarć, przebić, rozszczelnień),
  • czyste i suche (bez zabrudzeń, tłustych wycieków, śladów zalania),
  • prawidłowo zamknięte i kompletne,
  • bez oznak niewłaściwego przechowywania lub transportu (np. zgniecenia, deformacje mogące sugerować problemy z łańcuchem chłodniczym).

Dlatego odpowiedź "Stan opakowań." jest właściwa: to cecha, którą ocenia się wzrokiem i dotykiem, bez wykonywania analiz.

Pozostałe propozycje dotyczą parametrów fizykochemicznych masła. "Zawartość tłuszczu." oraz "Zawartość wody." zwykle ustala się metodami analitycznymi (badania laboratoryjne lub kontrola jakości w oparciu o dokumentację/specyfikację i wyniki badań). "Temperaturę topnienia." również wyznacza się przez pomiar w kontrolowanych warunkach, a nie przez zwykłe oględziny przy dostawie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "zawartość", "temperatura", "topnienie" – to często sygnał, że chodzi o wielkości mierzalne, wymagające aparatury lub procedur badawczych. Etap przyjęcia magazynowego koncentruje się na cechach widocznych i na zgodności dostawy z wymaganiami organizacyjnymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bez aparatury ocenia się cechy widoczne i łatwo sprawdzalne: przede wszystkim stan opakowań (czystość, szczelność, brak uszkodzeń) oraz ogólną zgodność dostawy z dokumentami. Parametry typu zawartość tłuszczu czy wody wymagają badań.
Zawartość tłuszczu to parametr fizykochemiczny. Nie da się go wiarygodnie potwierdzić samą obserwacją, bo wygląd może być podobny mimo różnych wartości. Do potwierdzenia potrzebne są metody analityczne lub dokumentacja jakościowa dostawcy.
Najczęściej dyskwalifikujące są: rozszczelnienie, rozdarcia, widoczny wyciek tłuszczu, zabrudzenia, ślady wilgoci lub pleśni, a także zgniecenia sugerujące niewłaściwy transport. W praktyce skutkuje to odrzuceniem lub reklamacją dostawy.
Tak, może mieć znaczenie technologiczne (zachowanie w kremach, ciastach, laminowaniu), ale nie jest to cecha oceniana bezpośrednio przy przyjęciu magazynowym "bez aparatury". Do jej określenia potrzebny jest pomiar w kontrolowanych warunkach.
Ocena organoleptyczna to sprawdzenie cech zmysłami: wyglądu, zapachu, konsystencji oraz np. stanu opakowania. Badania laboratoryjne dotyczą wielkości mierzalnych (zawartość wody/tłuszczu, parametry fizyczne) i wymagają metod analitycznych lub urządzeń.
Dodatkowe badania zleca się zwykle przy wątpliwościach (np. uszkodzone opakowanie, podejrzenie rozmrożenia), przy zmianie dostawcy, w ramach planu kontroli jakości albo gdy wymagają tego procedury zakładu. Wtedy parametry potwierdza się pomiarami.
Pomocne są dokumenty jakościowe i handlowe, np. specyfikacja surowca, deklaracje producenta, wyniki badań partii (jeśli są przekazywane), dokument dostawy oraz informacje o warunkach transportu. Uzupełniają one kontrolę wizualną opakowań.
Opakowanie chroni przed zanieczyszczeniami, dostępem powietrza, wilgocią i obcymi zapachami. Uszkodzenie opakowania zwiększa ryzyko skażenia i pogorszenia jakości. Dlatego to jeden z pierwszych elementów kontroli przy przyjęciu do magazynu.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "bardziej naukowej" (np. temperatura topnienia) zamiast praktycznej kontroli wstępnej. Uczniowie mylą etap przyjęcia magazynowego z kontrolą laboratoryjną. Warto szukać w pytaniu słów: "bez aparatury".
Ucz się rozróżniać: co da się sprawdzić natychmiast (opakowanie, wygląd, zapach, zgodność dostawy), a co wymaga badań (skład, parametry fizykochemiczne). Ćwicz na przykładach surowców: masło, śmietanka, mąka, jaja i typowe niezgodności.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Stan opakowań" można ocenić podczas przyjęcia masła bez aparatury: sprawdza się czystość, szczelność i brak uszkodzeń.

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (ogólne wymagania higieniczne i podejście oparte na procedurach) – EUR-Lex
  • Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego – EUR-Lex
  • Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia – ISAP Sejmu RP (tekst aktu w systemie ISAP)

Materiały:

  • Materiały szkolne z technologii gastronomicznej/żywności dotyczące oceny organoleptycznej
  • Procedury zakładowe GMP/GHP/HACCP dla przyjęcia surowców (jeśli dostępne w pracowni)
  • Podstawowe opracowania o jakości tłuszczów mlecznych i metodach oznaczania składu (tłuszcz, woda)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego