KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 7.
Które cechy organoleptyczne kwalifikują ziemniaki do produkcji frytek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do produkcji frytek wybiera się ziemniaki o jasnym miąższu i bez niepożądanych zmian barwy, a także takie, które dają małe straty przy obieraniu.
Płytko osadzone oczka ułatwiają obróbkę wstępną, natomiast zazielenienie skórki i gruba, chropowata skórka to cechy niekorzystne jakościowo.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena organoleptyczna surowca polega na sprawdzeniu cech widocznych i wyczuwalnych zmysłami (m.in. wygląd, barwa, zapach, struktura), które przekładają się na przydatność technologiczną.

W przypadku ziemniaków przeznaczonych na frytki ważne są cechy ułatwiające obróbkę wstępną i sprzyjające uzyskaniu estetycznego produktu. Odpowiedź "Barwa kremowa, oczka płytko osadzone." wskazuje na jasny miąższ (brak niepożądanych przebarwień) oraz płytkie oczka, które zwykle oznaczają mniejsze straty przy obieraniu i szybsze przygotowanie surowca.

Pozostałe propozycje zawierają cechy niekorzystne:

  • "Kształt podłużny, lekko zielona skórka." – sam kształt może wydawać się korzystny do uzyskania długich słupków, ale zazielenienie skórki jest wadą jakościową; takiego surowca nie powinno się kwalifikować jako dobrego do produkcji.
  • "Barwa żółta, oczka głęboko osadzone." – nawet jeśli barwa miąższu jest akceptowalna, głęboko osadzone oczka zwiększają nakład pracy i straty surowca podczas obierania, co obniża opłacalność i wydajność.
  • "Kształt owalny, gruba chropowata skórka." – gruba, chropowata skórka zwykle oznacza większe straty w obieraniu i gorszą estetykę surowca; dodatkowo sam kształt owalny nie kompensuje tych wad.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawiają się jednocześnie cechy "wygodne technologicznie" (np. płytkie oczka) oraz wady (np. zielona skórka), priorytetem jest eliminacja wad jakościowych, a dopiero potem dobór cech ułatwiających proces.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cechy organoleptyczne to właściwości oceniane zmysłami: wygląd (barwa, kształt), zapach, smak i struktura. W praktyce produkcyjnej pozwalają szybko odsiać surowiec z wadami (np. przebarwienia, uszkodzenia) bez użycia aparatury pomiarowej.
Płytkie oczka zwykle oznaczają mniejsze straty podczas obierania i mniej pracochłonną obróbkę wstępną. Głębokie oczka wymagają głębszego wycinania, co obniża wydajność surowca i może pogarszać wygląd przygotowanych kawałków.
Zazielenienie skórki jest sygnałem niepożądanej zmiany jakościowej i ryzyka gorszego smaku oraz problemów bezpieczeństwa. W kontroli jakości traktuje się to jako wadę, więc taki surowiec nie powinien być wybierany jako właściwy do produkcji wyrobów o wysokiej jakości.
Jasna, jednolita barwa miąższu ułatwia uzyskanie estetycznego produktu i sugeruje brak części wad (np. ciemnienia, uszkodzeń). Nietypowe lub nierówne zabarwienie może wskazywać na gorszą jakość partii i ryzyko niepożądanych zmian po obróbce.
Najczęściej odrzuca się bulwy z zazielenieniem, zgnilizną, pleśnią, silnymi uszkodzeniami mechanicznymi, oznakami chorób oraz bardzo grubą, zniekształconą skórką. Takie wady zwiększają straty, pogarszają smak i utrudniają uzyskanie powtarzalnej jakości produktu.
Najpierw szukaj cech wpływających na bezpieczeństwo i brak wad (np. brak zazielenienia), potem na wydajność i łatwość obróbki (np. płytkie oczka), a dopiero na wygodę formowania produktu (np. kształt bulwy). To pomaga nie dać się zwieść "ładnie brzmiącym" opisom.
Gruba, chropowata skórka zwykle zwiększa straty przy obieraniu i wydłuża czas przygotowania surowca. Może też wskazywać na mniej pożądaną jakość partii. W produkcji liczy się wydajność i powtarzalność, więc preferuje się bulwy łatwiejsze w obróbce.
Częsty błąd to skupienie się tylko na kształcie (np. podłużny) i pomijanie wad jakościowych (np. zielona skórka). Drugi błąd to niedocenianie oczek: głęboko osadzone oczka realnie zwiększają straty i pogarszają ekonomikę procesu.
Najczęściej przy przyjęciu dostawy oraz przed rozpoczęciem produkcji z danej partii surowca. To szybki etap kontroli jakości: pozwala podjąć decyzję o przyjęciu, odrzuceniu lub segregacji surowca, zanim poniesie się koszty dalszej obróbki.
Ucz się typowych cech jakościowych i wad surowców (barwa, zapach, uszkodzenia, skórka, oczka) oraz ich skutków technologicznych (straty, pracochłonność, estetyka). Dobrą metodą jest robienie fiszek: "cecha" → "skutek w produkcji".
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały szkolne z towaroznawstwa żywności (dział: warzywa i przetwory)
  • Notatki z technologii gastronomicznej: ocena jakości surowców i wady
  • Instrukcje/standardy zakładowe dotyczące przyjęcia surowca i kontroli jakości (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego