W kosztorysowaniu robót budowlanych składnik "R – robocizna" ma pokazać rzeczywisty koszt pracy, jaki ponosi wykonawca. Dlatego stawka roboczogodziny nie kończy się na samej płacy zasadniczej, lecz obejmuje:
- wynagrodzenie brutto pracownika (stawka + premie regulaminowe i inne dodatki będące częścią płacy),
- obciążenia pracodawcy, czyli składki i fundusze, które pracodawca dopłaca ponad kwotę brutto.
Odpowiedź "składkami na ubezpieczenia społeczne pracodawcy" jest poprawna, ponieważ te składki zwiększają koszt zatrudnienia i w konsekwencji podnoszą koszt robocizny wykazywany w kosztorysie.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:
- "zaliczką na podatek dochodowy" – podatek jest potrącany z wynagrodzenia pracownika i przekazywany do urzędu; nie jest elementem, który podnosi koszt pracodawcy ponad wynagrodzenie brutto.
- "składkami na ubezpieczenia społeczne pracownika" – to potrącenie z wynagrodzenia w ramach rozliczenia płacowego; nie jest to dodatkowy narzut kosztu, który pracodawca dolicza do stawki robocizny.
- "dietami z tytułu podróży służbowej" – delegacje mogą wystąpić w praktyce, ale nie stanowią standardowego składnika stawki roboczogodziny dla robót ujętych w kosztach bezpośrednich; są kosztem sytuacyjnym i rozlicza się je odrębnie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się element, który zmniejsza wypłatę "na rękę" (potrącenie), to zwykle nie jest to składnik zwiększający cenę robocizny. Jeśli element jest dodatkowym kosztem pracodawcy ponad brutto, to jest typowym składnikiem kosztu robocizny.