W samorządzie terytorialnym w Polsce funkcjonują trzy szczeble: gmina, powiat i województwo. Na każdym z nich działa organ stanowiący i kontrolny: odpowiednio rada gminy, rada powiatu oraz sejmik województwa. Pytanie wymaga wskazania kompetencji, która należy do rady gminy.
Poprawna jest odpowiedź: "uchwala statut gminy." Wynika to z przepisów wskazanych w kontekście (ustawa o samorządzie gminnym), gdzie uchwalanie statutu jest zaliczone do wyłącznej właściwości rady gminy. Statut ma charakter ustrojowy: określa organizację wewnętrzną gminy, zasady działania rady i jej komisji oraz wybrane elementy funkcjonowania jednostek pomocniczych. W praktyce oznacza to, że to rada gminy podejmuje w tym zakresie uchwałę.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- "uchwala budżet powiatu." – budżet powiatu uchwala rada powiatu, a nie rada gminy. Dodatkowo rada gminy może uchwalać budżet gminy, więc mylenie szczebla JST jest tu typową pułapką.
- "zarządza mieniem wojewódzkim." – zarządzanie mieniem ma charakter wykonawczy. W województwie realizuje je zarząd województwa (organ wykonawczy), podczas gdy sejmik jest organem stanowiącym. Tym bardziej nie jest to kompetencja rady gminy.
- "wybiera samorząd powiatu." – sformułowanie jest nieprecyzyjne i nie oddaje realnej kompetencji rady gminy. Organy powiatu kształtowane są w ramach powiatu, a rada gminy nie "wybiera samorządu powiatu".
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się inny szczebel JST (powiat lub województwo), to przy pytaniu o radę gminy najczęściej oznacza to dystraktor. Dodatkowo warto pamiętać o podziale na kompetencje stanowiące (uchwały, statut) oraz wykonawcze (zarządzanie mieniem), które zwykle należą do wójta lub zarządów.
