KWALIFIKACJA MOT5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 6.
Charakterystycznym elementem bezstopniowej mechanicznej skrzyni biegów CVT jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pas napędowy jest elementem charakterystycznym dla pasowej skrzyni CVT, ponieważ współpracuje ze stożkowymi kołami pasowymi i umożliwia płynną (bezstopniową) zmianę przełożenia. Synchronizator dotyczy skrzyni manualnej, a wałek atakujący i satelity są związane z przekładnią główną oraz mechanizmem różnicowym.

Pełne wyjaśnienie:

W przekładni CVT (Continuously Variable Transmission) zmiana przełożenia odbywa się bez skoków, czyli bez kolejnych, wyraźnie rozdzielonych biegów. W najczęściej spotykanej odmianie mechanicznej CVT stosuje się dwa koła pasowe o zmiennej średnicy roboczej (stożkowe połówki kół) oraz element przeniesienia napędu w postaci pasa napędowego (czasem łańcucha). To właśnie pas (lub łańcuch) jest kluczowy, bo jego położenie na kołach pasowych zmienia efektywne średnice, a więc i przełożenie.

Dlatego odpowiedź "pas napędowy" jest poprawna: jest to element typowy dla klasycznej, pasowej skrzyni CVT i bez niego nie byłoby możliwe przeniesienie momentu w tej konstrukcji.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych zespołów układu napędowego:

  • "Synchronizator" kojarzy się ze skrzyniami biegów o przełożeniach stopniowanych (zwłaszcza manualnymi). Jego rola to ułatwienie/umożliwienie zazębienia kół poprzez wyrównanie prędkości, co nie jest cechą konstrukcyjną typowej CVT pasowej.
  • "Wałek atakujący" jest elementem przekładni głównej (final drive), współpracującym z kołem talerzowym; nie stanowi wyróżnika CVT, bo dotyczy innego miejsca w układzie przeniesienia napędu.
  • "Satelita" to element mechanizmu różnicowego. Mechanizm różnicowy może występować w wielu pojazdach niezależnie od rodzaju skrzyni, więc nie jest elementem charakterystycznym dla CVT.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "charakterystyczny", warto szukać elementu, który odróżnia dany typ przekładni od innych (dla CVT: pas/łańcuch oraz koła pasowe o zmiennej średnicy), a nie części wspólnych dla wielu układów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CVT to skrzynia o bezstopniowej zmianie przełożenia, czyli bez klasycznych biegów 1–2–3. W odmianie mechanicznej zmiana przełożenia wynika ze współpracy kół pasowych o zmiennej średnicy i elementu przeniesienia napędu (np. pasa).
Pas przenosi moment obrotowy między dwoma kołami pasowymi. Gdy połówki kół pasowych zbliżają się lub oddalają, pas "wchodzi" wyżej lub niżej, zmieniając średnicę roboczą. To daje płynną zmianę przełożenia bez przełączania biegów.
Synchronizator jest charakterystyczny dla skrzyń stopniowanych, zwłaszcza manualnych, gdzie trzeba wyrównać prędkości kół zębatych przed zazębieniem. W pasowej CVT nie ma klasycznego zestawu biegów wymagającego takiej synchronizacji.
"Bezstopniowa" oznacza, że przełożenie może zmieniać się w sposób ciągły w pewnym zakresie, a nie skokowo pomiędzy stałymi biegami. W praktyce silnik może utrzymywać korzystne obroty, a skrzynia dopasowuje przełożenie do obciążenia.
Najczęściej spotkasz koła pasowe stożkowe o zmiennej średnicy, pas lub łańcuch przenoszący napęd oraz układ sterowania dociskiem kół pasowych. Dokładna konstrukcja zależy od producenta i modelu przekładni.
Satelity to zębatki w mechanizmie różnicowym. Umożliwiają różne prędkości obrotowe kół napędzanych na zakręcie. To element mostu/zespołu napędowego, a nie wyróżnik konkretnego typu skrzyni biegów, np. CVT.
Wałek atakujący jest elementem przekładni głównej (final drive). Współpracuje z kołem talerzowym, zmieniając kierunek przeniesienia napędu i przełożenie przed mechanizmem różnicowym. Nie jest cechą charakterystyczną samej CVT.
W manualnej typowe są: koła zębate dla biegów i synchronizatory. W pasowej CVT typowe są: koła pasowe stożkowe i pas/łańcuch. Jeśli w odpowiedzi pojawia się synchronizator, to zwykle nie jest to CVT.
Nie. Najpopularniejsza jest CVT pasowa (pas lub łańcuch), ale istnieją też inne odmiany bezstopniowych przekładni. W testach szkolnych "CVT" najczęściej odnosi się jednak do wersji z pasem/łańcuchem i kołami pasowymi.
Częsty błąd to wybór elementu "znanego" ze skrzyni manualnej (np. synchronizatora) bez analizy słowa "charakterystyczny". Inny błąd to mylenie skrzyni biegów z przekładnią główną lub mechanizmem różnicowym (wałek atakujący, satelity).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pas napędowy jest elementem charakterystycznym dla pasowej skrzyni CVT, ponieważ współpracuje ze stożkowymi kołami pasowymi i umożliwia płynną (bezstopniową) zmianę przełożenia."

Źródła:

  • Bosch Automotive Handbook, 10th Edition, rozdział "Transmissions / Continuously Variable Transmissions (CVT)", Bentley Publishers, 2018
  • Encyclopaedia Britannica: "Continuously variable transmission (CVT)" (opis zasady działania i elementu przeniesienia napędu), https://www.britannica.com/technology/continuously-variable-transmission (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Continuously variable transmission" – sekcja o belt-driven CVT (koła pasowe i pas/łańcuch), https://en.wikipedia.org/wiki/Continuously_variable_transmission (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z budowy pojazdów: rozdziały o przeniesieniu napędu i przekładniach
  • Materiał producentów skrzyń CVT (opisy konstrukcji i zasad działania)
  • Bosch Automotive Handbook – dział dotyczący układu napędowego i przekładni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego