KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 5.
Choroba grzybowa objawiająca się powstawaniem u sosen w wieku powyżej 30 lat tzw. suchoczubów to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objaw "suchoczubów" u sosen starszych (powyżej ok. 30 lat) wskazuje na chorobę systemiczną kory i drewna, która zaburza transport wody i asymilatów. Rdza kory sosny powoduje rany rakowe na pniu i gałęziach oraz stopniowe zamieranie korony od góry. Pozostałe opcje dotyczą głównie igieł lub młodych pędów.

Pełne wyjaśnienie:

"Suchoczuby" to zamieranie wierzchołkowych części korony (wierzchołków i górnych gałęzi), obserwowane często u starszych sosen. Taki obraz chorobowy zwykle wiąże się z problemem dotyczącym kory i przewodzenia (łyko/drewno), a nie wyłącznie z porażeniem igieł.

Rdza kory sosny jest chorobą grzybową atakującą korę pnia i gałęzi. Powoduje powstawanie ran (zmian rakowych), często z wyciekiem żywicy, oraz zaburza transport wody i składników pokarmowych. Skutkiem jest stopniowe pogarszanie odżywienia górnych partii korony i ich zamieranie, czyli właśnie "suchoczuby".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Skrętak sosny kojarzony jest z deformacją (skręcaniem) młodych pędów, więc nie pasuje do opisu typowego dla drzew dojrzałych i objawu zamierania wierzchołków korony.
  • Wiosenna osutka sosny to choroba igieł (defoliacja). Może osłabiać drzewo, ale kluczowym objawem są porażone i opadające igły, a nie charakterystyczne zamieranie czubów u starszych sosen jako główny symptom.
  • Rdza pęcherzykowata igieł sosny (jak wskazuje nazwa) dotyczy igieł i daje objawy na aparacie asymilacyjnym, nie na korze pnia i gałęzi, więc nie jest najlepszym dopasowaniem do "suchoczubów" w tej grupie wiekowej.

W diagnostyce terenowej warto zapamiętać prostą zasadę: gdy problem dotyczy głównie igieł, spodziewaj się osutek i rdzy igieł; gdy objawem jest stopniowe zamieranie wierzchołka i górnej korony u starszych drzew, oglądaj przede wszystkim korę pnia i gałęzi pod kątem ran rakowych i wycieków żywicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suchoczuby to zamieranie wierzchołkowych części korony: zasychają czubek i górne gałęzie, a proces postępuje "od góry". W terenie widzi się przerzedzenie górnej korony i martwe fragmenty pędów. To sygnał, by sprawdzić pień i grubsze gałęzie pod kątem zmian kory.
Wiek pomaga zawęzić przyczynę objawów. U starszych drzew częściej obserwuje się skutki chorób kory i drewna, które zaburzają przewodzenie i powodują stopniowe zamieranie korony. Choroby typowe dla igieł lub młodych pędów mogą dominować w młodszych klasach wieku.
Typowe są rany i zmiany rakowe na korze pnia lub gałęzi, często z wyciekiem żywicy. Z czasem takie uszkodzenia mogą ograniczać przewodzenie, przez co górne partie korony są niedożywione i zaczynają zamierać. Oględziny pnia i gałęzi są kluczowe.
Osutki to przede wszystkim choroby igieł, których głównym skutkiem jest ich porażenie i opadanie (defoliacja). Choć silna defoliacja osłabia drzewo, nie jest to najbardziej charakterystyczne wytłumaczenie "zamierania czuba" u sosen dojrzałych. W takim przypadku szuka się częściej problemu w korze/drewnie.
Nazwa wskazuje miejsce występowania zmian: na igłach. Objawy rdzy igieł dotyczą aparatu asymilacyjnego (igieł), a nie kory pnia. Dlatego, gdy dominującym symptomem jest zamieranie wierzchołka korony u starszej sosny, rdza igieł zwykle nie jest najlepszym dopasowaniem.
Skrętak wiąże się głównie z deformacją i skręcaniem młodych pędów i przyrostów. Choroby kory częściej dają rany, spękania, zmiany rakowe i wycieki żywicy na pniu/gałęziach oraz skutki w koronie wynikające z zaburzeń przewodzenia. Klucz: miejsce objawu i wiek drzew.
Igły ogląda się, gdy widać przebarwienia, plamy, masowe żółknięcie lub opadanie igieł (podejrzenie osutek lub rdzy igieł). Korę pnia i gałęzi ogląda się, gdy objawy sugerują problem systemiczny: stopniowe zamieranie korony, rany rakowe, wycieki żywicy lub zniekształcenia pnia.
Najczęściej myli się choroby igieł z chorobami kory, bo nazwy brzmią podobnie (np. "rdza" różnych narządów). Drugi błąd to pomijanie wieku drzew i wybieranie choroby kojarzonej z sosną ogólnie, zamiast dopasowania objawu do miejsca porażenia (igły vs kora).
Nie zawsze. "Suchoczuby" to objaw, który może mieć różne przyczyny (np. choroby kory i drewna, osłabienie drzew). W pytaniach testowych kluczowe są podane wskazówki, np. wiek drzew i typowy przebieg. Dla sosen starszych w zestawie odpowiedzi zwykle pasuje choroba kory.
Ucz się według schematu: narząd porażony (igły/kora/korzenie) + typ objawu (opadanie igieł, rany rakowe, zamieranie wierzchołka) + wiek drzew. Pomagają atlasy objawów i zdjęcia z lustracji. Trenuj też dopasowanie nazw chorób do tego, co realnie atakują.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objaw "suchoczubów" u sosen starszych (powyżej ok. 30 lat) wskazuje na chorobę systemiczną kory i drewna, która zaburza transport wody i asymilatów."

Źródła:

  • Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Cronartium_flaccidum - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Melampsora_pinitorqua - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Lophodermium_seditiosum - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z fitopatologii leśnej (choroby sosny, objawy terenowe)
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania chorób drzew leśnych (fotografie objawów: igły vs kora)
  • Materiały dydaktyczne szkół leśnych dotyczące chorób grzybowych sosny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego