KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 11.
Choroba róż objawiająca się początkowo fioletowo-brunatno-czarnymi plamami na liściach, a następnie żółknięciem i opadaniem liści, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objawy czarnej plamistości róży zaczynają się od ciemnych, fioletowo‑brunatnych do czarnych plam na liściach. Z czasem tkanka wokół plam żółknie, liście przedwcześnie opadają i krzew słabnie. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych chorób o innym obrazie (np. mozaika lub naloty).

Pełne wyjaśnienie:

Opis "początkowo fioletowo‑brunatno‑czarne plamy na liściach, a następnie żółknięcie i opadanie liści" odpowiada typowym symptomom choroby znanej jako czarna plamistość róży. W praktyce rozpoznanie opiera się na dwóch elementach: (1) pojawieniu się ciemnych plam (często zlewających się), oraz (2) następującej po nich chlorozie i przedwczesnej defoliacji, co osłabia roślinę i pogarsza kwitnienie.

Odpowiedź "rak wgłębiony róży" nie pasuje, ponieważ choroby typu rakowego kojarzą się przede wszystkim ze zmianami na pędach (zamieranie, rany, zapadnięte nekrozy), a nie z typowym ciągiem: plamy na liściach → żółknięcie → masowe opadanie. Odpowiedź "mozaika żółta róży" jest myląca, bo mozaiki (zwykle o podłożu wirusowym) dają charakterystyczny, nieregularny rysunek przebarwień (mozaikowatość, przejaśnienia wzdłuż nerwów), a nie dominujące ciemne, brunatno‑czarne plamy nekrotyczne. Odpowiedź "mączniak rzekomy róży" typowo kojarzy się z nalotem lub zmianami o innym charakterze niż opisane czarne plamy oraz z inną lokalizacją i wyglądem objawów.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o rozpoznanie chorób roślin kluczowa jest kolejność objawów i ich morfologia. Jeśli w opisie najpierw występują ciemne plamy, a dopiero później żółknięcie i opadanie liści, najczęściej chodzi o plamistości liści, a nie o mozaiki czy choroby pędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czarna plamistość róży to choroba liści, w której najpierw pojawiają się ciemne (brunatne do czarnych) plamy, a następnie liście żółkną i przedwcześnie opadają. Kluczowe jest połączenie plam z późniejszą defoliacją, które osłabia krzew.
Najbardziej typowe są ciemne plamy (często fioletowo‑brunatne lub czarne), po których pojawia się żółknięcie tkanek wokół zmian. Z czasem liście masowo opadają, nawet jeśli inne warunki uprawy są poprawne. To odróżnia chorobę od samych niedoborów pokarmowych.
Plamy są zwykle zmianami nekrotycznymi, które zaburzają funkcjonowanie blaszki liściowej. Roślina reaguje żółknięciem i przyspieszonym starzeniem liści, co kończy się ich opadaniem. Skutkiem jest spadek wigoru i gorsze kwitnienie, bo krzew traci powierzchnię asymilacyjną.
Mozaika daje zwykle nieregularne przebarwienia (wzory, smugi, jaśniejsze pola), a nie dominujące ciemne, czarne plamy. W czarnej plamistości kluczowe są ciemne plamy jako objaw początkowy oraz późniejsze żółknięcie i opadanie liści. Wzór mozaikowy wygląda inaczej niż plamistość.
Nie jest to typowe skojarzenie diagnostyczne. W zadaniach egzaminacyjnych mączniaki rozpoznaje się raczej po nalotach lub charakterystycznych zmianach o innym wyglądzie niż opisane czarno‑brunatne plamy. Jeśli opis akcentuje plamy i późniejsze żółknięcie z opadaniem liści, pasuje to do plamistości.
Pierwsze objawy często zauważa się w okresie intensywnego wzrostu i ulistnienia, gdy warunki sprzyjają rozwojowi chorób liści (np. długie zwilżenie liści). Na egzaminie ważniejsze od konkretnego miesiąca jest rozpoznanie, że objawy zaczynają się od plam i przechodzą w żółknięcie oraz opadanie.
Najczęstsze błędy to ocenianie tylko jednego symptomu (np. samego żółknięcia) bez uwzględnienia objawu pierwotnego (plamy) oraz mylenie mozaiki z każdą chlorozą. Często też przenosi się skojarzenia z mączniakiem (nalot) na choroby, które nalotu nie tworzą.
Praktycznie dąży się do ograniczenia źródeł infekcji: usuwa się porażone liście (także opadłe), poprawia przewiewność krzewów i unika długotrwałego zwilżania liści. Dalsze działania zależą od skali problemu i przyjętej strategii ochrony roślin w uprawie.
W ujęciu ogrodniczym czarna plamistość jest klasyfikowana jako choroba powodowana przez patogena grzybowego (w przeciwieństwie do mozaik, które kojarzy się z patogenami wirusowymi). Na egzaminie pomaga to wnioskować po typie objawów: plamy nekrotyczne są częstsze w chorobach grzybowych liści.
Ucz się zestawów: objaw początkowy → objaw wtórny. Dla plamistości: plamy → żółknięcie → opadanie; dla mozaik: wzór przebarwień bez typowych czarnych plam; dla chorób pędów: rany/nekrozy pędów. Pomaga przegląd atlasów chorób z fotografiami.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Objawy czarnej plamistości róży zaczynają się od ciemnych, fioletowo‑brunatnych do czarnych plam na liściach."

Źródła:

  • EPPO Global Database – Diplocarpon rosae (black spot of rose): https://gd.eppo.int/taxon/MARSSA (dostęp: 2026-03-02)
  • Royal Horticultural Society (RHS) – Rose black spot (objawy i opis): https://www.rhs.org.uk/disease/rose-black-spot (dostęp: 2026-03-02)
  • CABI Invasive Species Compendium / datasheet – Diplocarpon rosae (informacje o chorobie i objawach): https://www.cabi.org/isc/datasheet/19476 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Atlasy i poradniki chorób roślin ozdobnych (dział: róże)
  • Materiały edukacyjne o diagnostyce objawowej chorób roślin (fitopatologia podstawowa)
  • Karty/strony doradcze organizacji ogrodniczych opisujące objawy black spot na różach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego