KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 31.
Co należy wpisać w miejscu oznaczonym pytajnikami (??.?), aby przedstawiony poniżej program zapamiętywał stan wysoki na wyjściu Q0.0, po podaniu sygnału logicznego "1″ na wejścia 10.0 i 10.1?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby program zapamiętywał stan wysoki na wyjściu, w miejscu (??.?) należy wskazać adres wyjścia, które ma być podtrzymane. Ponieważ wymagane jest utrzymanie "1" na wyjściu Q0.0 po spełnieniu warunku na wejściach, właściwy wpis to właśnie Q0.0.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest sformułowanie: "program zapamiętywał stan wysoki na wyjściu Q0.0". "Zapamiętanie" w programowaniu PLC oznacza użycie mechanizmu podtrzymania (zatrzasku) lub innej formy pamięci stanu, dzięki której wyjście pozostaje w stanie "1" także wtedy, gdy sygnał ustawiający już zniknie.

W praktyce realizuje się to np. przez:

  • samopodtrzymanie w logice drabinkowej (styk wyjścia w gałęzi równoległej do przycisku START),
  • instrukcje typu SET/RESET (ustaw/zresetuj),
  • przerzutniki i bity pamięci (M) sterujące wyjściem.

Niezależnie od wariantu, element, który ma pozostać w stanie wysokim, musi odnosić się do tego samego wyjścia. Jeśli celem jest utrzymanie stanu na Q0.0, to w miejscu oznaczonym (??.?) powinien pojawić się adres Q0.0 (czyli adres tego wyjścia), ponieważ właśnie ono ma być "pamiętane"/podtrzymywane.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • "Q0.1" to inny bit wyjściowy. Podtrzymanie Q0.1 nie spowoduje utrzymania stanu na Q0.0, więc nie spełnia warunku treści.
  • "I0.0" oraz "I0.2" są adresami wejść. Wejścia są odczytywane ze sprzętu i nie służą do "zapisywania" stanu wyjścia; nie można na nich realizować zapamiętania stanu wyjścia w sensie ustawienia wyjścia. Mogą co najwyżej stanowić warunek logiczny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "zapamiętać stan na wyjściu X", zwykle poprawna odpowiedź jest adresem/zmienną odpowiadającą właśnie temu wyjściu (X), a nie innemu wyjściu ani wejściu. Najpierw identyfikuj co ma być podtrzymane, dopiero potem analizuj czym jest wyzwalane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że wyjście pozostaje w stanie "1" także po zaniku sygnału ustawiającego. Realizuje się to przez mechanizm podtrzymania (zatrzask), np. samopodtrzymanie w drabince lub układ SET/RESET, gdzie raz ustawiony stan utrzymuje się do momentu kasowania.
W samopodtrzymaniu styk pomocniczy powiązany z wyjściem (np. styk od Q) jest wpięty równolegle do sygnału START. Gdy wyjście się załączy, jego styk "podtrzymuje" obwód logiczny, więc wyjście pozostaje aktywne aż do spełnienia warunku wyłączenia.
Wejście (I) jest odczytem stanu fizycznego sygnału z czujnika/przycisku i nie jest miejscem, do którego program "zapisuje" wynik. Zapamiętanie dotyczy zwykle bitu wyjścia (Q) albo bitu pamięci (M), które mogą utrzymywać stan niezależnie od chwilowego wejścia.
Adresy I odnoszą się do wejść cyfrowych/analogowych (sygnały z obiektu), a adresy Q do wyjść (sygnały sterujące elementami wykonawczymi). W zadaniach o "ustawieniu" lub "podtrzymaniu" zwykle chodzi o Q lub o bit pamięci, nie o I.
SET/RESET jest wygodne, gdy chcesz jasno rozdzielić warunek włączenia i warunek wyłączenia (kasowania) oraz gdy logika ma charakter sekwencyjny. Samopodtrzymanie bywa prostsze w klasycznych układach START/STOP, ale SET/RESET ułatwia czytanie programu w większych projektach.
Częsty błąd polega na wyborze "prawie takiego samego" adresu (np. Q0.1) przez podobieństwo zapisu, bez sprawdzenia, że w treści zadania wskazano konkretnie wyjście Q0.0. Na egzaminie zawsze porównuj numer bajtu i numer bitu po kropce.
Jeśli w treści pojawiają się charakterystyczne oznaczenia, nazwy bloków lub specyficzny format adresów, może to sugerować konkretną platformę. Gdy jednak pytanie dotyczy ogólnej zasady (np. podtrzymanie wyjścia), zwykle da się je rozwiązać na poziomie pojęć I/Q i mechanizmu pamięci.
W standardowym modelu PLC wejścia są mapowane ze sprzętu i służą do odczytu, nie do zapisu przez program użytkownika. Program może zapisywać do bitów wyjściowych (Q) lub do obszarów pamięci wewnętrznej (np. bity pamięci), a nie do fizycznych wejść.
Wyjścia Q sterują elementami wykonawczymi, np. przekaźnikami, stycznikami, zaworami elektromagnetycznymi, lampkami sygnalizacyjnymi czy napędami (pośrednio przez moduły/układy mocy). Podtrzymanie wyjścia bywa potrzebne np. do utrzymania pracy układu po sygnale START.
Przećwicz typowe schematy: START/STOP z samopodtrzymaniem, SET/RESET, użycie bitów pamięci do sterowania wyjściem oraz analizę warunków logicznych (AND/OR). W zadaniach tekstowych wyróżniaj: co ma być podtrzymane (zwykle Q) oraz co jest warunkiem (zwykle I).
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby program zapamiętywał stan wysoki na wyjściu, w miejscu (??.?) należy wskazać adres wyjścia, które ma być podtrzymane."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages

Materiały:

  • Podstawy IEC 61131-3: LD (drabinka) i praca na zmiennych wejść/wyjść
  • Materiały dydaktyczne z pracowni automatyki/mechatroniki: ćwiczenia z podtrzymania wyjść
  • Dokumentacja używanego w szkole środowiska PLC (adresowanie, mapowanie I/O)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego