KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 40.
Co oznacza termin "archiwalna informacja naukowa"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Archiwalna informacja naukowa odnosi się do informacji, które można pozyskać z dokumentów przechowywanych w archiwach (ich treści). Pozostałe odpowiedzi opisują czynności lub zagadnienia poboczne: tworzenie dokumentów, zasady przechowywania albo sprzedaż, a nie znaczenie terminu.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce termin "archiwalna informacja naukowa" odnosi się do informacji czerpanych z materiałów archiwalnych, czyli do tego, co wynika z treści dokumentów przechowywanych w archiwach. W praktyce jest to informacja, której poszukują badacze (np. historycy, prawnicy, genealodzy), gdy analizują akta jako źródła.

Dlaczego odpowiedź prawidłowa jest poprawna?
Wskazuje, że chodzi o informacje zawarte w dokumentach archiwalnych. To oddaje sens pojęcia jako informacji pozyskiwanej z archiwaliów, a nie o czynności wykonywane w archiwum.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Proces tworzenia nowych dokumentów" – to dotyczy wytwarzania dokumentacji (kancelarii/obiegu dokumentów), a nie znaczenia terminu opisującego informację pochodzącą z archiwaliów.
  • "Informacje o sposobie przechowywania dokumentów" – to raczej wiedza z zakresu ochrony, konserwacji i warunków przechowywania. Nie jest to to samo co informacja naukowa wynikająca z treści źródeł.
  • "Proces sprzedaży dokumentów archiwalnych" – nie dotyczy standardowej działalności archiwów w zakresie informacji; jest to mylące, bo w pytaniu chodzi o definicję terminu, nie o obrót dokumentami.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie brzmi "Co oznacza termin…?", szukaj odpowiedzi definicyjnej (opisującej znaczenie pojęcia), a nie odpowiedzi o "procesie" lub "procedurze".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, którą można uzyskać z materiałów archiwalnych, czyli z treści dokumentów przechowywanych w archiwach. W praktyce jest to wiedza "ze źródła", wykorzystywana np. w badaniach historycznych, prawnych lub genealogicznych.
Informacja z dokumentu wynika z jego treści (np. daty, fakty, decyzje). Informacja o dokumencie dotyczy opisu i identyfikacji (np. sygnatura, tytuł jednostki, zakres dat). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie pyta o treść czy o opis zasobu.
Tworzenie dokumentów dotyczy etapu wytwarzania dokumentacji (kancelaria, obieg dokumentów), a nie definicji informacji naukowej pozyskiwanej z archiwaliów. Pytanie dotyczy znaczenia terminu, więc poprawna odpowiedź musi być definicyjna, nie "procesowa".
Nie. Opis archiwalny pomaga zidentyfikować i odnaleźć materiały (np. sygnatura, tytuł, daty skrajne). Archiwalna informacja naukowa odnosi się do informacji wynikającej z treści dokumentów. Na egzaminie to częsty punkt mylenia pojęć.
Przykłady to: dane o osobie w aktach osobowych, przebieg sprawy w aktach administracyjnych, informacje o nieruchomości w dokumentacji geodezyjnej, czy opis wydarzeń w korespondencji. Są to elementy treści, które użytkownik archiwum chce ustalić na podstawie źródeł.
Zwykle wtedy, gdy potrzebują wiedzy wynikającej z treści akt: do badań, do ustaleń rodzinnych, do spraw urzędowych lub prawnych. Pytania mogą dotyczyć faktów, dat, decyzji lub przebiegu zdarzeń udokumentowanych w materiałach archiwalnych.
Najczęstszy błąd to wybieranie odpowiedzi kojarzącej się z "pracą archiwum" (np. przechowywanie, porządkowanie), mimo że pytanie dotyczy znaczenia terminu. Drugi błąd to mylenie treści dokumentów z metadanymi/opisem jednostki archiwalnej.
To informacja związana z zarządzaniem i ochroną zasobu (warunki przechowywania, zabezpieczenia), ale w tym typie pytania "informacja naukowa" dotyczy treści dokumentów jako źródeł. Dlatego odpowiedź o przechowywaniu nie pasuje do definicji terminu.
Skuteczne jest uczenie się parami: pojęcie + krótka definicja + przykład z praktyki (np. "informacja z treści akt" vs "opis jednostki"). Warto też rozwiązywać testy i zaznaczać słowa-klucze w pytaniu: "oznacza termin", "definicja", "najlepiej opisuje".
Odpowiedź definicyjna mówi, czym jest dane pojęcie (np. "to są informacje…"). Odpowiedź procesowa opisuje działanie (np. "to jest proces…"). W pytaniach o znaczenie terminu zwykle poprawna jest odpowiedź definicyjna, a procesowe są dystraktorami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Archiwalna informacja naukowa odnosi się do informacji, które można pozyskać z dokumentów przechowywanych w archiwach (ich treści)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące terminologii i funkcji archiwów
  • Słowniki terminów archiwalnych używane w kształceniu archiwistów
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ dla kwalifikacji związanych z prowadzeniem archiwum

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego