Czerpacz to przyrząd przeznaczony do pobierania próbek cieczy, a w monitoringu środowiska najczęściej próbek wody. Sama nazwa jest związana z "czerpaniem" (nabieraniem) materiału do pojemnika, co odpowiada sposobowi poboru próbki wodnej.
W ochronie środowiska kluczowe jest dobranie przyrządu do matrycy (czyli rodzaju badanego materiału): woda, gleba/osad, powietrze lub pyły/aerozole. Dla każdej z tych matryc stosuje się inne rozwiązania techniczne, aby próbka była reprezentatywna i nie została zanieczyszczona.
- "wody." – poprawne, bo czerpacz służy do nabierania próbki cieczy, typowo wody, do naczynia próbnego.
- "gleby." – niepoprawne; do gleby i osadów stosuje się próbniki glebowe (np. świdry, laski glebowe, rdzeniowniki) dobrane do głębokości i struktury gruntu.
- "pyłów." – niepoprawne; pyły i aerozole pobiera się zwykle na filtry lub do separatorów, z wykorzystaniem pomp/aspiratorów i odpowiednich głowic pomiarowych.
- "powietrza." – niepoprawne; powietrze pobiera się do worków, kanistrów lub na sorbenty, często z kontrolą przepływu (pompki, rotametry) oraz czasu poboru.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne matryce (woda/gleba/powietrze/pyły), najpierw przypomnij sobie, czy dany przyrząd działa przez nabieranie cieczy, czy przez zasysanie przepływu, czy przez pobór rdzenia. To szybko prowadzi do właściwego wyboru.
