KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 7.
Część lub całość zespołu archiwalnego przejęta do zasobu archiwum od twórcy zespołu to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akcesja to termin archiwalny odnoszący się do przejęcia części lub całości zespołu archiwalnego do zasobu archiwum bezpośrednio od twórcy zespołu. Pozostałe pojęcia dotyczą innych sytuacji: "nabytek" ma szerszy sens pozyskania, "scalenie" oznacza łączenie, a "rewindykacja" – odzyskanie.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce kluczowe jest precyzyjne nazwanie sposobu wejścia materiałów do zasobu archiwum. Określenie "część lub całość zespołu archiwalnego przejęta do zasobu archiwum od twórcy zespołu" odnosi się do sytuacji, gdy dokumentacja trafia do archiwum od podmiotu, który ją wytworzył (czyli od twórcy zespołu). Takie przejęcie opisuje termin "akcesja".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji z pytania?

  • "nabytek" bywa używany jako ogólne określenie pozyskania materiałów do zbiorów/zasobu (np. różnymi drogami). W pytaniu jednak wskazano bardzo konkretny mechanizm: przejęcie od twórcy zespołu. Właśnie ta precyzja kieruje do terminu specjalistycznego, a nie do uogólnienia.
  • "scalenie" dotyczy czynności łączenia, zestawiania lub integrowania materiałów/zespołów (np. po rozproszeniu). Nie opisuje samego faktu przejęcia od twórcy, tylko działanie porządkowo-opracowawcze na zasobie.
  • "rewindykacja" oznacza odzyskanie materiałów (np. zabranych, utraconych, znajdujących się w nieuprawnionym posiadaniu). To inny kontekst niż planowe przekazanie/przejęcie od twórcy zespołu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się fraza "od twórcy zespołu", zwykle chodzi o termin opisujący pierwotne przejęcie materiałów do zasobu, a nie o późniejsze działania (jak łączenie) ani o odzyskiwanie (rewindykacja). Warto uczyć się pojęć parami "kto przekazuje" i "w jakiej sytuacji", bo to najszybciej odróżnia bliskie terminy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akcesja to określenie przejęcia materiałów archiwalnych (części lub całości zespołu) do zasobu archiwum bezpośrednio od twórcy zespołu. W pytaniach testowych najczęściej odróżnia się ją od ogólnych form pozyskania oraz od odzyskiwania materiałów.
"Nabytek" bywa używany szeroko jako pozyskanie materiałów do zbiorów/zasobu różnymi drogami. Akcesja jest pojęciem bardziej precyzyjnym: podkreśla przejęcie od twórcy zespołu. Na egzaminie zwracaj uwagę na wskazanie źródła przekazania.
Rewindykacja dotyczy odzyskiwania materiałów archiwalnych, które znajdują się poza archiwum (np. zostały bezprawnie zatrzymane lub utracone). To nie jest zwykłe przejęcie od twórcy, tylko działania mające przywrócić materiały do właściwego zasobu.
Scalenie to czynność łączenia materiałów lub części zespołu (np. po rozproszeniu) w celu uporządkowania i przywrócenia spójności. Przejęcie od twórcy opisuje moment wejścia dokumentacji do zasobu, a nie późniejsze prace porządkowo-opracowawcze.
Najważniejszy trop to sformułowanie "od twórcy zespołu" oraz informacja, że przejmowana jest "część lub całość zespołu archiwalnego". Gdy w treści jest wskazany twórca jako źródło przekazania, zwykle chodzi o termin opisujący pierwotne przejęcie.
Tak, w definicjach spotyka się ujęcie "część lub całość" zespołu. W praktyce oznacza to, że do zasobu mogą trafiać kolejne partie dokumentacji od tego samego twórcy, a fakt przejęcia od twórcy jest nadal kluczową cechą rozpoznawczą terminu.
"Twórca zespołu" to podmiot (instytucja, organizacja lub osoba), w którego działalności powstała dokumentacja tworząca dany zespół archiwalny. W pytaniach egzaminacyjnych wskazanie twórcy pomaga rozpoznać, czy chodzi o przekazanie pierwotne, czy o odzyskanie albo prace porządkowe.
Najczęstsza pułapka to wybór słowa bardziej potocznego lub "znajomego", np. "nabytek", mimo że pytanie opisuje precyzyjny przypadek. Druga pułapka to mylenie czynności opracowania (np. scalenie) z drogą pozyskania materiałów do zasobu.
Pomaga porównywanie według dwóch osi: skąd pochodzą materiały (od twórcy, z zewnątrz, odzyskane) oraz co się z nimi robi (przejmuje vs łączy/porządkuje). Z takich krótkich definicji łatwiej potem wybrać właściwy termin w teście.
Najpierw wyłap w treści szczegóły: "od twórcy", "odzyskanie", "łączenie", "część/całość zespołu". Potem dopasuj termin do mechanizmu: przejęcie od twórcy, odzyskanie, czynność porządkowa. Unikaj kierowania się tylko znajomością słowa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Akcesja to termin archiwalny odnoszący się do przejęcia części lub całości zespołu archiwalnego do zasobu archiwum bezpośrednio od twórcy zespołu."

Materiały:

  • Słowniki i leksykony terminologii archiwalnej (hasła dotyczące przejmowania materiałów)
  • Materiały dydaktyczne z przedmiotów: archiwistyka, organizacja archiwum, ewidencja zasobu
  • Przykładowe instrukcje kancelaryjne i archiwalne omawiane na zajęciach (w części pojęciowej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego