Pojęcie archiwum wyodrębnionego odnosi się do jednostki archiwalnej działającej przy określonym organie lub instytucji, która przechowuje szczególny rodzaj zasobu i funkcjonuje organizacyjnie poza typową siecią archiwów państwowych. W praktyce są to archiwa "resortowe" lub instytucjonalne, których nazwa zwykle wskazuje bezpośrednio na urząd/instytucję, przy której działają.
Odpowiedź "Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych." spełnia tę cechę: nazwa wskazuje na archiwum ulokowane przy konkretnym ministerstwie (czyli organie administracji rządowej), a więc na archiwum wyodrębnione w sensie organizacyjnym.
Pozostałe propozycje to archiwa państwowe, czyli instytucje archiwalne funkcjonujące w sieci państwowej, o określonych kompetencjach terytorialnych lub rzeczowych:
- "Archiwum Główne Akt Dawnych." – centralne archiwum państwowe o profilu historycznym.
- "Archiwum Państwowe m.st. Warszawy." – archiwum państwowe o właściwości terytorialnej.
- "Archiwum Akt Nowych." – archiwum państwowe gromadzące materiały nowszych okresów.
Typowy błąd na egzaminie polega na wybieraniu "najbardziej znanego" archiwum lub na utożsamianiu przymiotnika "główne/akt nowych" z "wyodrębnione". Warto zapamiętać prostą regułę: jeśli nazwa archiwum bezpośrednio wskazuje na konkretny urząd/instytucję (np. ministerstwo), częściej chodzi o archiwum wyodrębnione; jeśli nazwa to ustalona jednostka sieci archiwów państwowych, nie jest to archiwum wyodrębnione.
