KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Część warstw, które pozostały w swoim pierwotnym położeniu w stosunku do zrzuconych uskokiem nazywa się skrzydłem
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek geologiczny, który ukazuje uskok w warstwach skalnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skrzydło wiszące to część masy skalnej leżąca ponad płaszczyzną uskoku; w opisach porównuje się je do skrzydła przeciwstawnego oraz do warstw "zrzuconych" ruchem uskoku. Dlatego część warstw pozostająca w odniesieniu do zrzuconych jest określana jako skrzydło wiszące.

Pełne wyjaśnienie:

W geologii strukturalnej uskok jest powierzchnią (płaszczyzną) nieciągłości, wzdłuż której doszło do przemieszczenia dwóch części górotworu. Te dwie części nazywa się skrzydłami uskoku. Aby poprawnie je nazwać, trzeba odnieść się do położenia względem płaszczyzny uskoku, a nie tylko do potocznego wrażenia "góra–dół".

Skrzydło wiszące to ta część górotworu, która znajduje się powyżej płaszczyzny uskoku. W praktyce termin "wiszące" wiąże się z wyobrażeniem, że gdyby stanąć na płaszczyźnie uskoku, to część górotworu "nad głową" byłaby "wisząca". W zadaniu podkreślono relację: jedna część warstw jest zrzucona uskokiem, a druga pozostaje w położeniu pierwotnym w stosunku do tej zrzuconej. W takim opisie poprawnym dopełnieniem jest wskazanie skrzydła wiszącego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "zrzuconym" miesza nazwę skrzydła z opisem ruchu ("zrzut"). "Zrzucone" opisuje skutek przemieszczenia, ale nie jest standardową nazwą skrzydła w tym ujęciu terminologicznym.
  • Odpowiedź "pierwotnym" nie jest nazwą skrzydła uskoku; to jedynie przymiotnik opisujący stan/położenie warstw, więc nie spełnia wymogu terminu fachowego.
  • Odpowiedź "dolnym" jest potoczna i może sugerować położenie względem poziomu terenu, a nie względem płaszczyzny uskoku; w terminologii geologicznej stosuje się nazwy "wiszące" i przeciwstawne (spągowe), a nie "dolne".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się uskok, szukaj słów-kluczy odnoszących się do płaszczyzny uskoku oraz do tego, która część leży "nad" tą płaszczyzną. To zwykle prowadzi do poprawnego rozróżnienia skrzydeł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skrzydło wiszące to część górotworu znajdująca się powyżej płaszczyzny uskoku. Nazwa odnosi się do położenia względem tej płaszczyzny, a nie do tego, czy warstwy zostały zrzucone lub wyniesione. To podstawowy termin w opisie dyslokacji tektonicznych.
Najprościej: porównaj położenie względem płaszczyzny uskoku. Część nad płaszczyzną to skrzydło wiszące, a część pod płaszczyzną to skrzydło spągowe (przeciwstawne). Nie opieraj się na intuicji "górne/dolne" bez odniesienia do płaszczyzny uskoku.
"Dolne" jest określeniem potocznym i zależy od przyjętego odniesienia (np. poziomu terenu), a w geologii skrzydła uskoku nazywa się standardowo względem płaszczyzny uskoku: "wiszące" oraz "spągowe". To zmniejsza ryzyko niejednoznaczności w opisie struktury.
"Zrzucone" opisuje skutek ruchu na uskoku: część warstw została przemieszcza w dół względem drugiej. To jest opis ruchu i relacji położenia, ale nie zawsze jest tożsamy z poprawną nazwą skrzydła. Na egzaminie rozróżniaj opis ruchu od nazwy skrzydła.
Sygnałami są wyrażenia typu "uskok", "zrzucone uskokiem", "pozostały w pierwotnym położeniu" oraz "nazywa się skrzydłem…". One wskazują, że trzeba użyć fachowych nazw skrzydeł uskoku. Wtedy zwykle w grę wchodzą pojęcia "wiszące" i przeciwstawne.
Najczęściej podczas kartowania geologicznego wyrobisk, opisu zaburzeń pokładu oraz analizy map i przekrojów. Poprawne nazwanie skrzydeł ułatwia przekazywanie informacji o ciągłości złoża i o tym, gdzie spodziewać się przesunięcia warstw lub powtórzeń/zaników pokładu.
Nie zawsze. "Wiszące" wynika z położenia nad płaszczyzną uskoku, a "zrzucone" opisuje kierunek przemieszczenia w konkretnym typie ruchu. W zależności od charakteru uskoku relacja ruchu może się różnić, dlatego na egzaminie trzymaj się definicji położeniowej.
Typowe pomyłki to: wybór odpowiedzi "zrzucone", bo kojarzy się z uskokiem; mylenie "wiszące" z "dolne"; oraz ignorowanie odniesienia do płaszczyzny uskoku. Pomaga krótkie sprawdzenie: "co jest nad płaszczyzną?" — to jest skrzydło wiszące.
Skuteczne jest łączenie definicji z prostym rysunkiem w notatkach: płaszczyzna uskoku i dwie bryły. Dopisz: "nad = wiszące", "pod = spągowe". Następnie rozwiązuj krótkie pytania definicyjne. Powtarzaj w odstępach czasu, bo terminy łatwo się mylą.
W pytaniach terminologicznych sprawdź, czy odpowiedzi są nazwami pojęć, a nie opisami (np. "pierwotnym") lub potocznymi kierunkami ("dolnym"). Jeśli tylko jedna odpowiedź jest standardowym terminem z geologii strukturalnej pasującym do zdania, zadanie spełnia warunek jednej poprawnej.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Skrzydło wiszące to część masy skalnej leżąca ponad płaszczyzną uskoku; w opisach porównuje się je do skrzydła przeciwstawnego oraz do warstw "zrzuconych" ruchem uskoku."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uskok — dostęp 2026-03-05
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Hanging_wall — dostęp 2026-03-05
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Fault_(geology)#Hanging_wall_and_footwall — dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Podręcznik do geologii strukturalnej (rozdziały: uskoki, skrzydła uskoku, zrzut i wyniesienie)
  • Słownik terminów geologicznych (hasła: uskok, skrzydło wiszące, skrzydło spągowe)
  • Materiały dydaktyczne z geologii górniczej dla techników/kwalifikacji górniczych (ćwiczenia z terminologii tektonicznej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego