Na mapie geologicznej zaburzenia warstw skalnych można przedstawiać jako deformacje ciągłe (np. fałdy) lub jako nieciągłości, gdzie warstwy zostają przerwane i przesunięte. Taką nieciągłością jest uskok: to powierzchnia (strefa) pęknięcia, wzdłuż której nastąpiło względne przemieszczenie bloków skalnych. W praktyce górniczej uskoki mają duże znaczenie, bo mogą powodować rozcięcie pokładu, zmianę jego zalegania oraz komplikacje w prowadzeniu wyrobisk.
Odpowiedź "uskokiem." jest poprawna, ponieważ tylko uskok opisuje zaburzenie warstw związane z ich rozdzieleniem i przemieszczeniem. Na mapach geologicznych zwykle rozpoznaje się go po nieciągłości przebiegu kontaktów litologicznych/warstw oraz po symbolice wskazującej linię uskoku (w zależności od przyjętej legendy mapy).
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych pojęć:
- "ciosem." – cios (np. cios spękań) odnosi się do kierunkowej podatności skały na rozpad lub układu spękań; jest parametrem orientacji struktur, a nie samym zaburzeniem warstw polegającym na ich przemieszczeniu.
- "fałdem." – fałd to wygięcie warstw skalnych, czyli deformacja plastyczna/ciągła; warstwy nie muszą być przerwane, a zmiana przebiegu jest wynikiem zgięcia, nie przesunięcia wzdłuż powierzchni pęknięcia.
- "kliważem." – kliważ to uporządkowana łupliwość (zespół powierzchni osłabienia) powstająca często w warunkach metamorfizmu lub silnych naprężeń tektonicznych; sam w sobie nie oznacza przesunięcia bloków jak w uskoku.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawia się "zaburzenie warstw" i na rysunku/mapie widać przerwanie ciągłości oraz "przesunięcie" przebiegu warstw, najpierw rozważ uskok. Gdy warstwy są wygięte bez przerwania, rozważ fałd.
