KWALIFIKACJA MEC5 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 12.
Część wiertła krętego nazywana "łysinką" oznaczona jest na przedstawionym rysunku literą
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny wiertła krętego, co jest typowym elementem w kontekście egzaminów zawodowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łysinka wiertła krętego to wąska, gładka powierzchnia prowadząca na zewnętrznym obwodzie, która stabilizuje wiertło w otworze i ogranicza "bicie". Na rysunku w zadaniu ten element wskazano literą B, a pozostałe litery odnoszą się do innych części geometrii wiertła.

Pełne wyjaśnienie:

Łysinka (w kontekście wiertła krętego) to powierzchnia prowadząca znajdująca się na zewnętrznym obwodzie części roboczej. Jej zadaniem jest prowadzenie wiertła w wykonywanym otworze, poprawa stabilności ruchu oraz ograniczenie drgań i odchyłek średnicy. W praktyce warsztatowej stan łysinek ma znaczenie dla jakości otworu (chropowatości, średnicy, prostoliniowości) oraz dla tendencji narzędzia do "ściągania" na bok.

W pytaniu trzeba rozpoznać ten element na schemacie. Poprawna jest odpowiedź "B", ponieważ na rysunku w zadaniu litera ta wskazuje właśnie wąską, gładką strefę na obwodzie, która nie jest rowkiem wiórowym ani częścią chwytową, tylko powierzchnią kontaktu i prowadzenia wiertła w otworze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek interpretacyjnych:

  • Wskazanie litery odnoszącej się do rowka wiórowego lub spirali: rowek jest szeroką przestrzenią do odprowadzania wiórów, a nie wąską gładką powierzchnią prowadzącą.
  • Wskazanie elementu związanego z częścią chwytową (trzonem): trzon służy do mocowania w uchwycie/wrzecionie, nie prowadzi narzędzia w otworze.
  • Wskazanie elementu związanego z ostrzem lub krawędzią skrawającą: krawędź skrawająca odpowiada za skrawanie materiału, natomiast łysinka odpowiada głównie za prowadzenie i kontakt boczny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz termin "łysinka", szukaj na rysunku wąskiego pasa na obwodzie wiertła, zwykle tuż za krawędzią, a nie dużych, łatwo zauważalnych przestrzeni (jak rowki). To zmniejsza ryzyko wyboru "intuicyjnie" widocznego, ale niewłaściwego elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łysinka to wąska, gładka powierzchnia na zewnętrznym obwodzie wiertła krętego, która prowadzi narzędzie w otworze. Stabilizuje wiercenie, ogranicza drgania i pomaga utrzymać średnicę oraz kierunek otworu.
Szukaj wąskiego pasa na obwodzie części roboczej wiertła. Łysinka nie jest "pustą" przestrzenią jak rowek wiórowy, tylko powierzchnią kontaktu z ścianką otworu, zwykle pokazana jako gładka strefa przy zewnętrznej średnicy.
Bo działa jak element prowadzący: podczas wiercenia styka się ze ścianką otworu i ogranicza ruch boczny wiertła. Gdy łysinka jest zużyta lub uszkodzona, wiertło łatwiej "bije", a otwór może wyjść większy, owalny lub mniej prosty.
Nie. Rowek wiórowy to przestrzeń (kanał) służąca do odprowadzania wiórów i doprowadzania chłodziwa. Łysinka jest powierzchnią prowadzącą na obwodzie, a nie kanałem. Pomylenie tych elementów to częsty błąd na rysunkach.
Typowe objawy to pogorszenie jakości otworu (większa chropowatość), wzrost drgań, "uciekanie" wiertła, trudność w utrzymaniu średnicy oraz tendencja do przegrzewania. W praktyce można też zauważyć nieregularne ślady tarcia na obwodzie narzędzia.
Zawsze, gdy ważna jest jakość i dokładność otworu, np. pod pasowanie sworznia, śruby ustalające lub kołki. Przy montażu i obsłudze maszyn błędy w otworach powodują problemy z osiowością, luzami albo niewłaściwym osadzeniem elementów.
Najczęściej myli się łysinkę z rowkiem wiórowym (bo jest wyraźny na rysunku) oraz z częścią chwytową/trzonem (bo też bywa "gładka"). Pomaga zapamiętać funkcję: łysinka prowadzi w otworze, a trzon mocuje w uchwycie.
Przy wierceniu ręcznym łatwiej o odchylenie osi. Sprawna łysinka poprawia prowadzenie i stabilność wiertła, co ułatwia utrzymanie prostopadłości i średnicy. Uszkodzona łysinka zwiększa ryzyko "rozbijania" otworu i drgań.
Pośrednio. Bezpośrednio za wióry odpowiada rowek wiórowy, ale stabilne prowadzenie przez łysinkę zmniejsza drgania i zatory, co może poprawiać warunki formowania i transportu wiórów. Sama łysinka nie jest jednak kanałem wiórowym.
Ćwicz na rysunkach poglądowych: najpierw naucz się funkcji (co prowadzi, co tnie, co odprowadza wióry, co mocuje), a dopiero potem dopasowuj nazwy. W zadaniach z literami zawsze identyfikuj element po położeniu i roli, nie po intuicji.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że łysinka wiertła krętego to wąska, gładka powierzchnia prowadząca na zewnętrznym obwodzie, która stabilizuje wiertło w otworze i ogranicza "bicie".

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Wiertło": https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiert%C5%82o (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – "Wiertło kręte": https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiert%C5%82o_kr%C4%99te (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki skrawaniem (dział: narzędzia do wiercenia)
  • Katalogi producentów narzędzi skrawających (terminologia części wierteł)
  • Atlas/rysunki poglądowe geometrii wierteł krętych do ćwiczeń z rozpoznawania elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego