Katalog archiwalny jest pomocą archiwalną służącą do wyszukiwania informacji o materiale archiwalnym. Jego celem jest uporządkowane przedstawienie opisów (np. jednostek archiwalnych) w taki sposób, aby użytkownik mógł zidentyfikować właściwe materiały.
W praktyce redakcyjnej katalog ma zwykle:
- wstęp – wyjaśnia zakres, zasady opracowania, przyjęty układ i skróty; pomaga poprawnie interpretować opisy,
- katalog właściwy – zasadniczą część zawierającą uporządkowane opisy,
- aparat naukowy – elementy ułatwiające korzystanie, np. indeksy, wykazy skrótów, odsyłacze (zależnie od przyjętej metodyki i formy wydania).
Odpowiedź "sumariusz" jest poprawna, ponieważ sumariusz to forma syntetycznego zestawienia/wykazu (streszczeniowego ujęcia treści), która nie jest traktowana jako typowa, podstawowa część konstrukcyjna katalogu archiwalnego. W kontekście egzaminacyjnym "sumariusz" częściej wiąże się z innymi typami opracowań i zestawień niż z budową katalogu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do polecenia "nie jest":
- "wstęp" – jest częścią wprowadzającą, spotykaną w wielu pomocach archiwalnych; wspiera interpretację katalogu.
- "aparat naukowy" – to zbiór narzędzi informacyjnych ułatwiających korzystanie z katalogu, zwłaszcza w opracowaniach drukowanych lub rozbudowanych.
- "katalog właściwy" – to kluczowa część katalogu; bez niej katalog nie spełnia swojej funkcji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy części pomocy archiwalnej, warto myśleć funkcjami: co wyjaśnia zasady (wstęp), co jest treścią zasadniczą (katalog właściwy), co pomaga wyszukiwać (aparat naukowy) i co jest raczej odrębną formą zestawienia (sumariusz).
