KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 20.
Częstotliwość pracy łącza radiowego zmieniono z 2 GHz na 5 GHz. W wyniku tej zmiany
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Straty w przestrzeni swobodnej rosną wraz z częstotliwością (zależność logarytmiczna, m.in. składnik 20·log f), więc przejście z 2 GHz na 5 GHz zwiększa tłumienie przy tej samej odległości.
Jednocześnie wyższe pasma zwykle umożliwiają szersze kanały, a więc potencjalnie większą prędkość transmisji.

Pełne wyjaśnienie:

W wolnej przestrzeni (bez przeszkód i odbić) tłumienie propagacyjne rośnie, gdy rośnie częstotliwość. Wynika to z klasycznego modelu łącza radiowego (równanie Friisa), w którym straty w przestrzeni swobodnej zawierają składnik zależny logarytmicznie od częstotliwości (w praktyce często zapisywany jako 20·log f). Dlatego przy tej samej odległości sygnał na 5 GHz będzie miał większe tłumienie niż na 2 GHz, co pogarsza budżet łącza (mniejszy poziom sygnału na wejściu odbiornika przy tych samych antenach i mocy).

Druga część zagadnienia dotyczy prędkości transmisji. Sama częstotliwość nie "gwarantuje" szybkości, ale w praktyce wyższe pasma są wykorzystywane do pracy z większą szerokością kanału i wyższymi modulacjami, jeśli warunki radiowe na to pozwalają (odpowiedni SNR). To daje możliwość uzyskania większej przepływności, choć często kosztem zasięgu.

  • Odpowiedź mówiąca o zwiększeniu prędkości i jednoczesnym wzroście strat jest spójna z teorią: większe pasmo/zasoby mogą dać wyższą przepływność, ale FSPL rośnie z częstotliwością.
  • Wariant z malejącymi stratami jest błędny, bo w modelu wolnej przestrzeni wyższa częstotliwość oznacza większe tłumienie, nie mniejsze.
  • Warianty, które każą zmniejszać prędkość transmisji jako skutek zmiany częstotliwości, wprowadzają mylące uproszczenie: prędkość zależy od szerokości kanału, kodowania i warunków radiowych; zmiana pasma może wymagać innych ustawień, ale nie wynika z niej ogólna konieczność spadku prędkości.

Wskazówka egzaminacyjna: rozdziel w myśleniu dwa efekty: (1) propagacja w wolnej przestrzeni (częstotliwość ↑ → tłumienie ↑), (2) możliwości systemu (często częstotliwość ↑ → dostępne pasmo ↑ → potencjalna przepływność ↑).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Straty w przestrzeni swobodnej (FSPL) to tłumienie sygnału wynikające z geometrycznego "rozchodzenia się" fali w wolnej przestrzeni. Zależą głównie od odległości i częstotliwości. Im dalej i im wyższa częstotliwość, tym większe tłumienie przy tych samych warunkach.
W modelu wolnej przestrzeni tłumienie rośnie logarytmicznie wraz z częstotliwością (wynika to z równania Friisa). Dlatego przejście z okolic 2 GHz na 5 GHz zwiększa FSPL dla tej samej odległości i tych samych anten, co zwykle zmniejsza margines łącza.
Częstotliwość sama w sobie nie jest "prędkością", ale często wyższe pasma pozwalają użyć szerszych kanałów i nowszych trybów pracy. To może zwiększać przepływność, jeśli poziom sygnału i SNR są wystarczające. Gdy zasięg spada, urządzenia mogą zejść z modulacją i realna prędkość spada.
Nie zawsze. Potencjalnie można uzyskać większą przepływność dzięki szerszym kanałom, ale w praktyce decydują warunki radiowe (SNR), zakłócenia i konfiguracja urządzeń. Jeśli po zmianie pasma sygnał będzie zbyt słaby, adaptacja łącza może obniżyć modulację i realna prędkość nie wzrośnie.
Najczęściej obserwuje się kompromis: większe możliwości przepływności (np. szersze kanały) oraz gorszy zasięg przy tej samej mocy i antenach, bo rośnie tłumienie w wolnej przestrzeni. W terenie zabudowanym dodatkowo często rośnie wrażliwość na przeszkody i tłumienie przez ściany.
Wystarczy pamiętać, że FSPL ma składnik 20·log f, więc przy porównaniu dwóch częstotliwości różnica tłumienia zależy od stosunku częstotliwości. To pozwala szybko ocenić trend: przejście na wyższe GHz oznacza większe straty. Dokładne liczby wylicza się już w pełnym budżecie łącza.
Najczęstszy błąd to utożsamienie "wyższej częstotliwości" z "mniejszym tłumieniem" lub "zawsze lepszym zasięgiem". Drugi typowy błąd to mylenie wpływu częstotliwości na propagację (FSPL) z ustawieniami systemu (szerokość kanału, modulacja), które dopiero determinują prędkość.
Niższe częstotliwości wybiera się, gdy priorytetem jest zasięg i stabilność połączenia (większy margines łącza przy tej samej mocy), zwłaszcza przy dłuższych dystansach lub gorszej widoczności optycznej. Wyższe częstotliwości częściej wybiera się, gdy ważna jest większa przepływność na krótszym dystansie.
Kluczowe są: moc nadajnika, zysk i kierunkowość anten, straty w kablach/złączach, czułość odbiornika, szerokość kanału, poziom zakłóceń oraz warunki propagacyjne (przeszkody, wielodrogowość). Sama zmiana częstotliwości bez zmiany reszty parametrów nie opisuje w pełni jakości łącza.
Zwykle wystarczy znać zależność jakościową: przy tej samej odległości FSPL rośnie wraz z częstotliwością. Znajomość postaci logarytmicznej (zależność typu 20·log f) pomaga w zadaniach rachunkowych i w budżecie łącza, ale w pytaniach opisowych kluczowe jest poprawne wskazanie kierunku zmian.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • ITU-R Recommendation P.525-4: "Calculation of free-space attenuation" (Free-space path loss), International Telecommunication Union, 2019
  • Theodore S. Rappaport, "Wireless Communications: Principles and Practice", 2nd edition, rozdziały o propagacji i równaniu Friisa, Prentice Hall, 2002
  • John G. Proakis, Masoud Salehi, "Digital Communications", 5th edition, rozdziały o pojemności kanału i zależności przepływności od pasma/SNR, McGraw-Hill, 2007

Materiały:

  • Podręczniki radiokomunikacji omawiające równanie Friisa i tłumienie w przestrzeni swobodnej
  • Materiały szkoleniowe producentów sprzętu radiowego dotyczące budżetu łącza (link budget)
  • Dokumentacja techniczna urządzeń (czułość odbiornika, moce, szerokości kanałów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego