KWALIFIKACJA EKA1 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 39.
Czy istnieje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów, które później uznano za niekonstytucyjne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wznowienie postępowania w sytuacji, gdy decyzję wydano na podstawie przepisu uznanego następnie za niekonstytucyjny, jest dopuszczalne, ale nie dzieje się automatycznie. W tym trybie wszczęcie następuje wyłącznie na żądanie strony, czyli po złożeniu przez nią wniosku, a nie z urzędu ani według uznania organu.

Pełne wyjaśnienie:

Wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji (zwykle ostatecznej). Służy temu, aby w wyjątkowych sytuacjach wrócić do sprawy zakończonej decyzją, gdy występują wskazane w KPA wady lub szczególne okoliczności.

Jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów, które później uznano za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny, KPA przewiduje szczególną podstawę wznowienia (art. 145a). Kluczowe jest jednak to, że samo istnienie podstawy nie oznacza automatyzmu. Zgodnie z art. 147 KPA wznowienie w przypadkach objętych m.in. art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, że organ nie rozpoczyna tego trybu sam z siebie, a strona musi aktywnie zainicjować postępowanie poprzez złożenie wniosku.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Tak, ale tylko jeśli strona złożyła wniosek w tej sprawie." W praktyce urzędowej jest to ważna informacja dla obsługi klienta: osoba zainteresowana nie powinna oczekiwać, że po orzeczeniu TK urząd "sam" wznowi sprawę, lecz powinna zostać poinformowana o konieczności złożenia żądania i dochowania terminów przewidzianych w KPA.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Tak, zawsze." – sugeruje brak warunków i automatyczne wznowienie, co jest sprzeczne z zasadą wszczynania tylko na żądanie strony w tym trybie.
  • "Nie, nigdy." – jest zbyt kategoryczne: KPA przewiduje możliwość wznowienia właśnie w takiej sytuacji, o ile spełnione są ustawowe przesłanki.
  • "Tak, ale tylko jeżeli organ administracji publicznej uzna to za konieczne." – błędnie opiera wznowienie na uznaniu organu; w omawianej podstawie inicjatywa należy do strony, a organ działa w ramach przesłanek i procedury, nie według dowolnej oceny potrzeby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To nadzwyczajny tryb ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją, gdy wystąpią ustawowe przesłanki (np. określone w KPA). Wznowienie nie jest "kolejnym odwołaniem", tylko wyjątkową procedurą służącą korekcie poważnych wad lub szczególnych sytuacji.
Bo nawet jeśli pojawia się podstawa wznowienia związana z niekonstytucyjnością przepisu, KPA określa tryb wszczęcia. W praktyce w tym przypadku wznowienie następuje na żądanie strony, więc bez wniosku urząd co do zasady nie rozpocznie postępowania wznowieniowego.
Co najmniej: istnienie podstawy wznowienia (decyzja oparta na przepisie uznanym za niekonstytucyjny) oraz złożenie żądania przez stronę. Dodatkowo znaczenie mają terminy i formalne wymagania wniosku, aby organ mógł skutecznie wszcząć tryb wznowienia.
W omawianej podstawie związanej z orzeczeniem TK tryb jest co do zasady uruchamiany na żądanie strony, a nie z urzędu. Dla obsługi klienta oznacza to konieczność jasnego poinformowania, że to strona inicjuje wznowienie poprzez wniosek.
Wniosek składa się po powzięciu informacji o podstawie wznowienia (np. o orzeczeniu TK), z zachowaniem terminów przewidzianych w KPA. Na egzaminie zwracaj uwagę, że liczy się nie tylko "czy można", ale też "w jakim trybie" i "kto inicjuje" postępowanie.
Co do zasady składa się go do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. W praktyce można to zrobić w kancelarii/biurze podawczym, przez ePUAP (jeśli urząd udostępnia) lub pocztą. W obsłudze klienta ważne jest prawidłowe wskazanie adresata wniosku.
Nie. To dwa różne nadzwyczajne tryby. Wznowienie dotyczy ponownego prowadzenia postępowania z określonych przesłanek, a nieważność dotyczy decyzji dotkniętych najpoważniejszymi wadami. Błędem jest automatyczne przenoszenie zasad z jednego trybu na drugi.
Najczęściej: wybór odpowiedzi "zawsze" (bo brzmi stanowczo), mylenie wznowienia z odwołaniem, oraz założenie, że organ działa z urzędu. Na egzaminie czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy warunku wniosku strony oraz czy wskazano podstawę (np. niekonstytucyjność przepisu).
W praktyce warto wskazać, jaka przesłanka wznowienia zachodzi i czego strona żąda, aby organ mógł ocenić dopuszczalność wznowienia. Egzaminacyjnie kluczowe jest jednak rozumienie, że wniosek strony jest elementem uruchamiającym tryb w tym przypadku.
Jeśli pytanie dotyczy wznowienia z przyczyn wskazanych w KPA, często bada się właśnie tryb wszczęcia: z urzędu czy na żądanie. Gdy mowa o decyzji opartej na przepisie uznanym za niekonstytucyjny, właściwa odpowiedź zwykle podkreśla konieczność żądania (wniosku) strony.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wznowienie postępowania w sytuacji, gdy decyzję wydano na podstawie przepisu uznanego następnie za niekonstytucyjny, jest dopuszczalne, ale nie dzieje się automatycznie."

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu postępowania administracyjnego (dział o wznowieniu postępowania)
  • Schematy trybów nadzwyczajnych w KPA (wznowienie vs nieważność vs uchylenie/zmiana)
  • Zadania testowe z KPA dotyczące wszczęcia postępowań nadzwyczajnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego