KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 3.
Czy opiekun medyczny może udostępnić dane pacjenta innemu opiekunowi medycznemu bez zgody pacjenta?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udostępnienie danych pacjenta między osobami wykonującymi zawód medyczny, które uczestniczą w udzielaniu świadczeń temu samemu pacjentowi, jest dopuszczalne bez odrębnej zgody, jeśli przekazywane są wyłącznie informacje niezbędne do ciągłości opieki.
Nie dotyczy to udostępniania osobom postronnym ani przekazywania "na wszelki wypadek".

Pełne wyjaśnienie:

Zasadą w ochronie zdrowia jest poufność informacji o pacjencie (tzw. tajemnica medyczna). Nie ma ona jednak charakteru absolutnego. W realnej pracy opiekuna medycznego opieka jest zwykle zespołowa, a ciągłość świadczeń wymaga przekazywania informacji między osobami, które faktycznie uczestniczą w udzielaniu świadczeń temu samemu pacjentowi.

Dlatego odpowiedź "Tak, jeśli jest to konieczne do zapewnienia opieki medycznej." jest poprawna, o ile spełnione są trzy warunki wynikające z zasad opisanych w kontekście:

  • adresatem jest personel medyczny uczestniczący w udzielaniu świadczeń temu pacjentowi,
  • zakres obejmuje wyłącznie informacje niezbędne (zasada "need to know", minimalizacja danych),
  • cel jest zdrowotny i związany z udzielaniem świadczeń (ciągłość opieki).

Stwierdzenie "Nie, to jest naruszenie praw pacjenta." jest błędne, bo pomija dopuszczalne wyjątki i traktuje poufność jak zakaz bezwzględny. W praktyce oznaczałoby to niemożność bezpiecznego przekazania dyżuru, co mogłoby pogorszyć jakość opieki.

Odpowiedź "Tak, ale tylko jeśli pacjent jest nieprzytomny." jest błędna, ponieważ stan świadomości pacjenta nie jest jedynym kryterium. Udostępnienie w zespole może być legalne także wtedy, gdy pacjent jest przytomny, jeśli przekazanie jest niezbędne do udzielania świadczeń.

Odpowiedź "Nie, chyba że pacjent wyrazi na to zgodę na piśmie." również jest błędna: w ramach udzielania świadczeń zdrowotnych co do zasady nie wymaga się każdorazowo uzyskania odrębnej zgody (tym bardziej pisemnej) na przekazanie niezbędnych informacji między członkami zespołu. Natomiast zgoda może być potrzebna, gdy dane mają trafić do osób postronnych lub być użyte w celach niezwiązanych z leczeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozróżnij "udostępnienie w zespole terapeutycznym" od "ujawnienia na zewnątrz" i sprawdź słowa-klucze: uczestniczy, niezbędne, cel zdrowotny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tak, jeśli przekazuje je osobie z personelu medycznego, która przejmuje opiekę nad tym samym pacjentem. Kluczowe jest, aby przekazać tylko informacje niezbędne do ciągłości opieki (np. wykonane czynności, obserwacje, ryzyka), a nie pełny "pakiet" danych.
Tajemnica podzielona oznacza, że osoby uczestniczące w udzielaniu świadczeń temu samemu pacjentowi mogą wymieniać między sobą niezbędne informacje, aby zapewnić leczenie i opiekę. Nie jest to ujawnianie "na zewnątrz", tylko komunikacja w zespole terapeutycznym.
Tylko dane niezbędne do konkretnego celu opiekuńczo-medycznego. Najczęściej będą to: aktualny stan, istotne obserwacje, wykonane czynności, ryzyko upadku/odleżyn, zalecenia dotyczące pielęgnacji. Nie powinno się przekazywać informacji "na zapas".
Bo opieka nad pacjentem jest często realizowana przez kilka osób i wymaga ciągłości. Przepisy dopuszczają przekazanie niezbędnych informacji innym osobom wykonującym zawód medyczny uczestniczącym w udzielaniu świadczeń. Warunkiem jest cel zdrowotny i minimalny zakres danych.
Nie. Nieprzytomność może wpływać na możliwość uzyskania zgody, ale sama w sobie nie jest jedyną podstawą przekazania informacji. Jeżeli przekazujesz dane w ramach zespołu udzielającego świadczeń temu pacjentowi i jest to niezbędne do opieki, przekazanie może być dopuszczalne także przy pacjencie przytomnym.
Gdy dane trafiają do osób postronnych albo gdy przekazujesz je w celach niezwiązanych z udzielaniem świadczeń (np. ciekawość, plotka, marketing). Naruszeniem będzie też przekazanie zbyt szerokiego zakresu danych, gdy odbiorca nie potrzebuje ich do swojej roli w opiece.
Najczęstsze błędy to: mylenie komunikacji w zespole z ujawnieniem osobom postronnym, przekonanie, że zawsze wymagana jest zgoda pisemna, przekazywanie nadmiarowych danych oraz rozmowy o pacjencie w miejscach publicznych. Na egzaminie szukaj słów: "niezbędne", "ciągłość opieki".
Dane o zdrowiu są danymi szczególnych kategorii, ale RODO przewiduje wyjątki pozwalające je przetwarzać dla celów profilaktyki zdrowotnej, diagnozy, opieki i leczenia. W praktyce oznacza to, że w ramach świadczeń można legalnie przetwarzać i przekazywać dane, jeśli jest to niezbędne i adekwatne.
Zwykle nie ma wymogu każdorazowej zgody pisemnej, gdy chodzi o niezbędne informacje przekazywane w ramach udzielania świadczeń temu samemu pacjentowi. Zgoda (czasem w określonej formie) może być potrzebna, gdy dane mają trafić poza proces leczenia lub do osób nieuczestniczących w świadczeniach.
Najpierw ustal, kto jest odbiorcą informacji: zespół udzielający świadczeń czy osoba postronna. Potem sprawdź cel: opieka/leczenie czy cel pozamedyczny. Na końcu oceń zakres: tylko "niezbędne" dane. Ten schemat pomaga wybrać odpowiedź zgodną z zasadą minimalizacji i ciągłości opieki.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), art. 9 ust. 2 lit. h, EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj (dostęp 2026-03-01)
  • Urząd Ochrony Danych Osobowych – materiały informacyjne dot. RODO i danych szczególnych kategorii (dane o zdrowiu), https://uodo.gov.pl/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (fragmenty dot. tajemnicy i wyjątków)
  • RODO 2016/679 – motywy i art. 9 (przetwarzanie danych o zdrowiu)
  • Materiały dydaktyczne z etyki i prawa w ochronie zdrowia dla opiekuna medycznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego