KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 43.
Czy zespół powypadkowy ma obowiązek informowania osób przesłuchiwanych o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zespół powypadkowy działa w procedurze ustalania okoliczności wypadku u pracodawcy i w § 8 rozporządzenia wykonuje m.in. wysłuchanie poszkodowanego oraz świadków. Przepisy tej procedury nie nakładają obowiązku pouczania o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Takie pouczenie występuje w postępowaniu karnym prowadzonym przez prokuratora lub sąd.

Pełne wyjaśnienie:

Zespół powypadkowy jest powoływany przez pracodawcę w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy oraz przygotowania dokumentacji (np. protokołu). Jest to procedura wewnątrzzakładowa o charakterze organizacyjnym, a nie postępowanie karne.

W § 8 rozporządzenia opisano sposób ustalania okoliczności wypadku: obejmuje on m.in. oględziny miejsca zdarzenia oraz wysłuchanie poszkodowanego i świadków i korzystanie z opinii specjalistów. Kluczowe jest to, że przepisy te nie wprowadzają wymogu formalnego pouczania osób składających wyjaśnienia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Dlatego odpowiedź "Nie, zespół powypadkowy nie ma takiego obowiązku" jest prawidłowa.

Odpowiedzi warunkowe ("tylko przy ciężkich", "tylko przy śmiertelnych", "tylko gdy bada prokuratura") są błędne, bo ciężkość skutków nie zmienia automatycznie charakteru czynności zespołu powypadkowego: zespół nadal działa w trybie wynikającym z rozporządzenia, a nie w reżimie procesowym właściwym organom ścigania.

Jeżeli wypadek ma znamiona przestępstwa lub zachodzą przesłanki do prowadzenia sprawy przez organy ścigania, może toczyć się równolegle postępowanie karne. W takim postępowaniu to prokurator (lub sąd) wykonuje czynności procesowe wobec świadków i tam pojawia się kontekst odpowiedzialności z art. 233 § 1 k.k. Zespół powypadkowy może współpracować, przekazywać informacje i dokumenty, ale nie przejmuje kompetencji prokuratury ani sądu.

W praktyce na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: zespół powypadkowy "wysłuchuje" w celach ustalenia przyczyn i profilaktyki, a organ ścigania "przesłuchuje" procesowo i wtedy pojawiają się pouczenia o odpowiedzialności karnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Może przekazać informację ogólną, ale przepisy procedury powypadkowej nie nakładają obowiązku pouczenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Pouczenie w sensie procesowym wiąże się z postępowaniem karnym i należy do prokuratora lub sądu.
W ramach ustalania okoliczności wypadku zespół m.in. dokonuje oględzin miejsca zdarzenia, wysłuchuje poszkodowanego i świadków oraz może korzystać z opinii specjalistów. Celem jest ustalenie przyczyn i wniosków profilaktycznych, a nie prowadzenie postępowania karnego.
Art. 233 k.k. dotyczy składania fałszywych zeznań w ramach postępowania prowadzonego przez uprawnione organy (np. prokuratura/sąd). Zespół powypadkowy działa u pracodawcy w procedurze ustalania wypadku i "wysłuchuje" świadków bez reżimu przesłuchania procesowego.
Obowiązek pouczenia jest typowy dla czynności w postępowaniu karnym, gdy świadek składa zeznania przed organem procesowym (np. prokuratorem lub sądem). Wtedy świadek jest informowany o skutkach składania nieprawdy. W procedurze powypadkowej taki obowiązek nie wynika z przepisów.
Nie zmienia samej natury procedury powypadkowej: zespół nadal ustala okoliczności na podstawie rozporządzenia. W praktyce przy ciężkich/śmiertelnych wypadkach częściej dochodzi do równoległych działań organów zewnętrznych, ale to nie oznacza, że zespół zyskuje kompetencje prokuratury.
W postępowaniu powypadkowym świadek składa wyjaśnienia w ramach wysłuchania, aby odtworzyć przebieg zdarzenia i ustalić przyczyny. To nie jest przesłuchanie procesowe w rozumieniu procedury karnej, dlatego nie stosuje się typowych elementów takich jak pouczenie o art. 233 k.k.
Postępowanie powypadkowe służy ustaleniu przyczyn i profilaktyki w zakładzie pracy (oględziny, wysłuchanie, dokumentacja). Postępowanie karne służy ocenie przestępstwa i winy (prokurator/sąd, czynności procesowe, pouczenia). W pytaniach często myli się te dwa porządki.
Tak, to możliwe, gdy równolegle prowadzone jest postępowanie karne. Wtedy prokurator przesłuchuje świadków w trybie procesowym i informuje o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Zespół powypadkowy może wcześniej zebrać relacje, ale nie zastępuje organów ścigania.
W praktyce sporządza się notatki, oświadczenia lub zapisy ustaleń, które później wspierają opis przebiegu zdarzenia i analizę przyczyn w dokumentacji powypadkowej. Forma może być zakładowa, ale powinna być rzetelna, spójna i przydatna do wniosków profilaktycznych.
Najczęściej myli się kompetencje zespołu powypadkowego z kompetencjami prokuratury/sądu oraz zakłada, że "poważny wypadek" automatycznie włącza obowiązki procesowe u pracodawcy. Warto pamiętać: rozporządzenie opisuje wysłuchanie, ale nie nakazuje pouczania o karze za fałszywe zeznania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zespół powypadkowy działa w procedurze ustalania okoliczności wypadku u pracodawcy i w § 8 rozporządzenia wykonuje m.in. wysłuchanie poszkodowanego oraz świadków.

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20030810732
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 28.04.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, § 8, Dz.U. 2003 nr 81 poz. 732
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 233 § 1 (fałszywe zeznania)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia z 28.04.2003 r. (procedura w § 8) – lektura i omówienie kroków postępowania
  • Komentarze i poradniki Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące ustalania okoliczności wypadków przy pracy
  • Materiały szkoleniowe BHP: dokumentowanie wypadków, protokół powypadkowy, rola świadków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego