KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 11.
Czynnikiem decydującym o wyborze specjalnej metody drążenia szybu jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewidywalny dopływ wody jest kluczowy, bo to warunki hydrogeologiczne najczęściej wymuszają zastosowanie metod specjalnych drążenia szybu (dla ograniczenia napływu i zapewnienia bezpieczeństwa). Przeznaczenie szybu, rzeźba terenu czy sama głębokość nie są zwykle czynnikiem rozstrzygającym bez analizy zawodnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Wybór specjalnej metody drążenia szybu jest przede wszystkim reakcją na trudne warunki geologiczno-hydrogeologiczne. Najbardziej typowym czynnikiem, który "wymusza" odejście od standardowej technologii, jest przewidywalny dopływ wody do wyrobiska szybowego. Duży napływ może powodować zalewanie, problemy ze statecznością ośrodka, utratę nośności gruntu/zwietrzeliny, utrudnienia w urabianiu i transporcie urobku oraz istotne ryzyko dla załogi.

Dlatego już na etapie rozpoznania (m.in. danych hydrogeologicznych) ocenia się wielkość dopływu i związane z nim zagrożenia. Jeśli oczekuje się znaczących dopływów, dobiera się rozwiązania technologiczne i organizacyjne, które pozwalają prowadzić roboty w sposób bezpieczny i kontrolowany.

  • Odpowiedź "planowane przeznaczenie szybu" nie jest z zasady czynnikiem decydującym o metodzie specjalnej. Funkcja szybu wpływa na parametry (np. średnicę, wyposażenie), ale nie przesądza o konieczności technologii specjalnej.
  • Odpowiedź "ukształtowanie powierzchni terenu" ma zwykle znaczenie pomocnicze (lokalizacja, dostęp, odwodnienie powierzchniowe), lecz metoda drążenia zależy głównie od warunków w górotworze na głębokości.
  • Odpowiedź "głębokość szybu" wpływa na organizację i trudność robót, ale sama w sobie nie jest typowym kryterium "specjalności" metody. O wyborze przesądzają raczej konkretne zagrożenia (np. woda) i właściwości ośrodka.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną regułę: gdy w pytaniu o dobór technologii pojawia się istotny czynnik zagrożenia (zwłaszcza woda), to on zwykle determinuje konieczność zastosowania rozwiązań specjalnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób wykonywania szybu dobierany do trudnych warunków górotworu (np. zawodnienie, słabe grunty), gdy technologia standardowa byłaby niebezpieczna lub nieskuteczna. Celem jest ograniczenie ryzyka (zalanie, utrata stateczności) i zapewnienie bezpiecznego postępu robót.
Woda może uniemożliwiać urabianie, powodować zalewanie, wypłukiwanie ośrodka i zagrożenia dla załogi. Jeśli przewiduje się duży napływ, trzeba dobrać technologię, która pozwoli go kontrolować (np. przez uszczelnienie lub inne rozwiązania techniczne).
Ocena opiera się na rozpoznaniu geologicznym i hydrogeologicznym (dane z wierceń, obserwacje wód, analizy warstw wodonośnych). Wyniki rozpoznania służą do oszacowania zagrożeń i zaplanowania technologii, odwodnienia oraz zabezpieczeń robót.
Najczęściej nie. Przeznaczenie (np. wentylacyjny, zjazdowy) wpływa na wymiary i wyposażenie, ale o metodzie drążenia zwykle decydują warunki górotworu, w tym zawodnienie i stateczność ośrodka. Funkcja szybu jest kryterium wtórnym.
Nie zawsze. Większa głębokość zwiększa trudność organizacyjną i wymagania techniczne, ale "specjalność" metody wynika zwykle z konkretnych zagrożeń (np. znaczny dopływ wody, niekorzystne warstwy). Głębokość jest ważna, lecz nie jest typowym czynnikiem rozstrzygającym.
Może dojść do zalewania przodka, utraty stateczności ośrodka, utrudnień w obudowie i transporcie oraz wzrostu ryzyka wypadków. Dodatkowo napływ wody wpływa na tempo robót i koszty (pompowanie, uszczelnianie), więc wymaga odpowiednich rozwiązań technologicznych.
Często wybierają odpowiedzi "logiczne organizacyjnie" (np. przeznaczenie szybu) zamiast technicznych przesłanek. Drugi typ błędu to nadmierne uproszczenie: uznanie, że głębokość zawsze decyduje. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle szuka się czynnika zagrożenia, zwłaszcza wody.
Mają znaczenie głównie dla lokalizacji i organizacji budowy (dojazd, odwodnienie powierzchniowe, zaplecze), ale rzadziej przesądzają o "specjalnej metodzie" drążenia. Decyzje technologiczne wynikają przede wszystkim z warunków w górotworze na głębokości.
Czynnik decydujący to taki, który może uniemożliwić bezpieczne prowadzenie robót metodą standardową (np. duży dopływ wody). Czynniki pomocnicze wpływają na parametry projektu lub organizację (np. funkcja szybu, ukształtowanie terenu), ale zwykle nie wymuszają same w sobie metody specjalnej.
Ucz się powiązania: warunki górotworu → zagrożenia → dobór technologii. Zwracaj uwagę na zawodnienie, stateczność i bezpieczeństwo robót. Przerób typowe zadania rozpoznające, co jest przesłanką technologiczną, a co tylko cechą projektu (np. przeznaczenie lub głębokość).
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przewidywalny dopływ wody jest kluczowy, bo to warunki hydrogeologiczne najczęściej wymuszają zastosowanie metod specjalnych drążenia szybu (dla ograniczenia napływu i zapewnienia bezpieczeństwa)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy szybów oraz robót szybowych (działy: warunki hydrogeologiczne, metody specjalne)
  • Materiały dydaktyczne z hydrogeologii górniczej (dopływy, ciśnienia, zawodnienie)
  • Instrukcje i procedury zakładowe dotyczące prowadzenia robót w warunkach zagrożenia wodnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego