Silikoza jest chorobą zawodową z grupy pylic płuc. Jej istotą jest to, że długotrwałe wdychanie pyłu zawierającego krystaliczną krzemionkę (np. podczas urabiania, wiercenia, transportu urobku i w strefach o podwyższonym zapyleniu) prowadzi do odkładania się drobnych cząstek w drogach oddechowych i pęcherzykach płucnych.
Skutkiem reakcji organizmu na ten pył jest postępujące uszkodzenie i zwłóknienie tkanki płucnej, co może objawiać się m.in. dusznością wysiłkową, kaszlem oraz spadkiem wydolności oddechowej. Z tego powodu poprawne jest wyjaśnienie, że jest to choroba układu oddechowego spowodowana wdychaniem pyłu krzemionkowego.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo mylą narząd docelowy lub mechanizm narażenia:
- Opis jako "choroba skóry" jest typowym błędem przeniesienia – pył może drażnić skórę, ale to nie jest definicja silikozy ani jej główny mechanizm.
- Opis jako "choroba oczu" również nie pasuje: pył może powodować podrażnienia spojówek, jednak silikoza dotyczy płuc.
- Opis jako "choroba układu nerwowego" jest niezgodny z istotą pylic: mimo że narażenie odbywa się przez wdychanie, następstwem jest przede wszystkim przewlekłe uszkodzenie układu oddechowego, a nie neurologiczne schorzenie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się pył krzemionkowy i nazwa choroby "silikoza", skojarz ją z pylicą płuc oraz profilaktyką przeciwpyłową (ograniczanie zapylenia, wentylacja, odpylanie, właściwe środki ochrony dróg oddechowych).
