KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Czynność polegająca na sprawdzeniu stanu zachowania zbioru map wchodzi w skład
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawdzenie stanu zachowania zbioru map to czynność wstępna: pozwala ocenić kompletność i kondycję fizyczną materiału oraz zdecydować o potrzebie zabezpieczenia przed dalszymi pracami. Dlatego zalicza się ją do porządkowania wstępnego, a nie do inwentaryzacji, klasyfikacji czy opisu techniki wykonania.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce (także przy materiałach kartograficznych) wiele czynności wykonuje się etapami. Sprawdzenie stanu zachowania zbioru map jest działaniem, które wykonuje się na początku pracy z zespołem/zbiorami, aby rozpoznać ich kondycję fizyczną i przygotować je do dalszego opracowania. Taka kontrola pozwala m.in. wykryć uszkodzenia, braki, zanieczyszczenia czy deformacje, a następnie zdecydować o kolejności działań (np. czy trzeba najpierw zabezpieczyć obiekty, zanim rozpocznie się szczegółowe opracowanie).

Z tego powodu właściwą odpowiedzią jest "porządkowania wstępnego". Porządkowanie wstępne obejmuje czynności przygotowawcze: rozpoznanie materiałów, wstępne uporządkowanie oraz wstępną ocenę ich stanu, aby dalsze prace były bezpieczne i logicznie zaplanowane.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne:

  • "inwentaryzacji" nie należy utożsamiać z kontrolą stanu zachowania. Inwentaryzacja dotyczy przede wszystkim ewidencjonowania jednostek (ustalenia, co wchodzi w skład zbioru i jak to wykazać w spisie/ewidencji). Może wykorzystywać informacje o stanie, ale nie jest to jej główny cel.
  • "klasyfikacji" odnosi się do przyporządkowania materiałów do klas, układu rzeczowego lub przyjętego schematu porządkowania. Sama ocena kondycji fizycznej map nie rozstrzyga o ich klasyfikacji.
  • "sporządzania opisu techniki wykonania" dotyczy charakterystyki sposobu wytworzenia obiektu (np. technika, materiał, rodzaj druku/rysunku). To opis cech wykonania, a nie kontrola stanu zachowania (czy obiekt jest zniszczony, zdekompletowany itp.).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się zwroty typu "sprawdzenie stanu", "ocena zachowania", "wstępna kontrola" – najczęściej chodzi o etap przygotowawczy, czyli porządkowanie wstępne, a nie o ewidencję (inwentaryzację) czy porządkowanie merytoryczne (klasyfikację).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To etap prac przygotowawczych wykonywanych przed właściwym opracowaniem. Obejmuje rozpoznanie materiałów, ich wstępne uporządkowanie oraz sprawdzenie podstawowych cech, np. kompletności i stanu zachowania, aby dalsze działania były bezpieczne i zaplanowane.
Bo materiały kartograficzne są wrażliwe na uszkodzenia i niewłaściwe obchodzenie się z nimi. Wstępna kontrola pozwala wykryć zniszczenia, braki i potrzeby zabezpieczenia, a następnie dobrać kolejność i sposób dalszych prac (np. czy coś wymaga ochrony).
Inwentaryzacja koncentruje się na ewidencji: wykazaniu jednostek i ustaleniu, co wchodzi w skład zasobu. Porządkowanie wstępne to przygotowanie do opracowania, w tym rozpoznanie i wstępna ocena materiałów (np. ich kondycji), zanim powstanie pełna ewidencja.
Najczęściej są to działania przygotowawcze: wstępne rozpoznanie zbioru, sprawdzenie kompletności, ocena stanu zachowania, podstawowe uporządkowanie oraz wyodrębnienie obiektów wymagających zabezpieczenia. Szczegółowy zakres zależy od praktyki danej instytucji.
Klasyfikację wykonuje się wtedy, gdy trzeba przyporządkować materiały do przyjętego układu (np. rzeczowego lub strukturalnego) i uporządkować je według kryteriów merytorycznych. Nie jest to to samo co ocena stanu fizycznego; klasyfikacja dotyczy treści i przynależności.
To ocena kondycji fizycznej obiektu: czy mapa jest kompletna, czy ma rozdarcia, ubytki, zabrudzenia, zagniecenia, ślady zawilgocenia lub inne uszkodzenia. Taka informacja pomaga zdecydować, czy materiał można bezpiecznie opracowywać i udostępniać.
Nie. Opis techniki wykonania dotyczy tego, jak obiekt powstał (np. rodzaj techniki, materiał, sposób nanoszenia treści). Ocena stanu zachowania odpowiada na pytanie, w jakiej kondycji jest obiekt i czy wymaga zabezpieczenia przed dalszymi pracami.
Często wybierają pojęcie najbardziej znane ("inwentaryzacja") bez analizy, czego dotyczy czynność, albo utożsamiają "porządkowanie" z "klasyfikacją". Pomaga strategia: najpierw ustalić, czy pytanie dotyczy ewidencji, układu merytorycznego, czy prac przygotowawczych.
Sygnałem są sformułowania: "sprawdzenie", "wstępna ocena", "rozpoznanie materiałów", "kontrola stanu zachowania", "przygotowanie do opracowania". To czynności, które wykonuje się na początku, zanim powstanie szczegółowy opis i pełna ewidencja zasobu.
Dobrze działa rozpisanie etapów na krótkie definicje i przyporządkowanie do nich typowych czynności (np. kontrola stanu, ewidencja, układ, opis). Następnie warto ćwiczyć na przykładach: dana czynność → jaki etap. To ogranicza mylenie terminów na egzaminie.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Sprawdzenie stanu zachowania zbioru map to czynność wstępna: pozwala ocenić kompletność i kondycję fizyczną materiału oraz zdecydować o potrzebie zabezpieczenia przed dalszymi pracami."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z kwalifikacji EKA.3 dotyczące opracowania i porządkowania
  • Słowniki terminologii archiwalnej (hasła: porządkowanie, inwentaryzacja, klasyfikacja)
  • Wewnętrzne instrukcje opracowania zasobu stosowane w archiwach (jeśli udostępnione w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego