KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 10.
Czynność Punkty
Poruszanie się 15
Kontrola funkcji fizjologicznych 10
Jedzenie 5
Na podstawie powyższej tabeli, która przedstawia fragment skali Barthel, określ poziom samodzielności pacjenta.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli przyznano łącznie 30 punktów (15 + 10 + 5).
Taki wynik wskazuje, że pacjent ma zachowane część funkcji (np. porusza się w pewnym zakresie), ale wymaga pomocy w niektórych czynnościach, więc nie można uznać go za całkowicie samodzielnego ani całkowicie niesamodzielnego. Dlatego właściwe jest określenie: częściowo niesamodzielny.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Barthel służy do oceny sprawności pacjenta w podstawowych czynnościach dnia codziennego (ADL). W praktyce im wyższa suma punktów, tym większa samodzielność, a im niższa – tym większa zależność od opiekuna.

Krok 1: zsumowanie punktów
Z przedstawionego fragmentu tabeli: poruszanie się 15 pkt, kontrola funkcji fizjologicznych 10 pkt, jedzenie 5 pkt. Suma: 30 punktów.

Krok 2: interpretacja kliniczna
Wynik 30 pkt oznacza, że pacjent nie jest w pełni niezależny (np. w obszarze jedzenia uzyskał wynik pośredni), ale też nie jest skrajnie zależny, bo w innych obszarach uzyskuje punkty świadczące o zachowanych możliwościach. Najtrafniej opisuje to kategoria częściowej niesamodzielności (potrzeba wsparcia w części czynności).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Pacjent jest całkowicie samodzielny" – nie wynika z punktacji, ponieważ co najmniej jedna czynność ma wynik sugerujący konieczność pomocy lub ograniczenia, więc pełna niezależność nie jest spełniona.
  • "Pacjent jest całkowicie niesamodzielny" – temu zaprzecza uzyskanie punktów za poruszanie się i kontrolę funkcji fizjologicznych; całkowita niesamodzielność wiązałaby się z brakiem/śladową realizacją czynności.
  • "Nie można określić na podstawie tych danych" – mimo że tabela jest fragmentem skali, podane wyniki pozwalają jakościowo stwierdzić, że jest to stan pośredni między pełną samodzielnością a pełną zależnością, czyli częściowa niesamodzielność.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach ze skalami najpierw wykonaj prostą operację na danych (tu: suma), a dopiero potem dopasuj opis funkcjonalny do wyniku i do tego, czy pacjent ma wyniki skrajne czy pośrednie w poszczególnych czynnościach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Barthel to narzędzie oceny sprawności w podstawowych czynnościach dnia codziennego (ADL), np. jedzeniu, przemieszczaniu się czy kontroli potrzeb fizjologicznych. Wynik punktowy pomaga określić, jak dużej pomocy wymaga pacjent i ułatwia planowanie opieki.
Należy zsumować punkty przypisane do każdej ocenianej czynności. W tym zadaniu dodaje się wartości z trzech wierszy tabeli. Dopiero uzyskana suma stanowi podstawę do opisania poziomu samodzielności pacjenta.
Wynik pośredni oznacza, że pacjent wykonuje część czynności sam, ale w innych potrzebuje wsparcia. W tabeli widać zachowane funkcje (punkty za poruszanie się i kontrolę), ale też ograniczenia (np. wynik pośredni przy jedzeniu), więc nie jest to skrajność.
Nie. Całkowita samodzielność wymagałaby braku potrzeby pomocy w ocenianych czynnościach. Wynik pośredni w jednej z czynności sugeruje, że pacjent ma ograniczenia i może wymagać nadzoru lub pomocy, więc właściwszy jest opis częściowej niesamodzielności.
Nie zawsze. "Całkowita niesamodzielność" zwykle dotyczy sytuacji, gdy pacjent praktycznie nie wykonuje czynności samodzielnie. Jeżeli pacjent uzyskuje zauważalne punkty za część czynności, oznacza to zachowane możliwości i zwykle wskazuje na zależność częściową.
Typowe błędy to: pominięcie jednego wiersza tabeli przy sumowaniu, wybór odpowiedzi skrajnej ("całkowicie…") bez sprawdzenia, czy są wyniki pośrednie, oraz traktowanie wyniku liczbowego bez odniesienia do praktycznego znaczenia (czy pacjent wymaga pomocy).
Częściowa niesamodzielność oznacza, że pacjent wykonuje pewne elementy sam, ale potrzebuje wsparcia w innych (pomoc, asekuracja, nadzór). Całkowita niesamodzielność dotyczy braku zdolności do samodzielnego wykonania większości czynności i konieczności stałej pomocy opiekuna.
Najczęściej przy przyjęciu pacjenta (rozpoznanie potrzeb opiekuńczych), podczas planowania opieki i monitorowania zmian sprawności. Wynik ułatwia także komunikację z pielęgniarką i zespołem terapeutycznym, bo w uporządkowany sposób opisuje funkcjonowanie pacjenta.
Ocenia się głównie czynności dnia codziennego (ADL): poruszanie się, jedzenie, higienę, ubieranie, korzystanie z toalety oraz kontrolę potrzeb fizjologicznych. W praktyce ważne jest też rozróżnienie: co pacjent robi sam, co z asekuracją, a co wymaga pełnego wyręczenia.
Ćwicz na przykładach: 1) sumowanie punktów, 2) przełożenie wyniku na opis funkcjonowania, 3) wskazanie, jak taka ocena wpływa na plan opieki (np. pomoc przy jedzeniu, asekuracja chodu). Utrwal też pojęcia: ADL, samodzielność, zależność.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dlatego właściwe jest określenie: częściowo niesamodzielny."

Źródła:

  • Mahoney FI, Barthel DW. Functional Evaluation: The Barthel Index. Maryland State Medical Journal, 1965.

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu opieki długoterminowej i oceny ADL stosowane w kształceniu opiekuna medycznego
  • Materiały dydaktyczne dotyczące narzędzi oceny funkcjonalnej (ADL/IADL) dla personelu opiekuńczego
  • Przykładowe arkusze oceny pacjenta z zastosowaniem skali Barthel (ćwiczenia interpretacji wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego