KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 38.
Dane zamieszczone w tabeli wskazują, że największa kwota deficytu w gminie X wystąpiła w roku
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi dynamiki dochodów i wydatków w gminie X w latach 2016-2019.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać rok z największym deficytem, należy porównać wartości deficytu dla wszystkich lat podanych w tabeli i wybrać tę o najwyższej kwocie (największej "dziurze" budżetowej, zwykle najbardziej ujemnej wartości).
Z przedstawionych danych największa kwota deficytu przypada na rok 2018.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie polega na odczycie informacji z tabeli i wskazaniu, w którym roku wystąpiła największa kwota deficytu w gminie X.

Deficyt oznacza sytuację, w której wydatki przewyższają dochody w danym okresie. W tabelach może być pokazany bezpośrednio jako "deficyt" (np. kwota dodatnia opisana słowem deficyt) albo jako wynik dochody–wydatki (wtedy deficyt bywa liczbą ujemną). Dlatego kluczowe jest, aby:

  • sprawdzić, co dokładnie przedstawia kolumna (czy to "deficyt", czy "wynik budżetu"),
  • porównać wszystkie wartości dla kolejnych lat,
  • wybrać rok, w którym deficyt jest największy (czyli kwotowo najwyższy; jeśli deficyt jest ujemny, zwykle chodzi o najbardziej ujemną wartość, bo oznacza największy niedobór środków).

Odpowiedź "2018" jest poprawna, ponieważ w tabeli dla tego roku widnieje wartość deficytu większa niż dla lat 2016, 2017 i 2019.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Wskazania "2016", "2017" oraz "2019" oznaczałyby, że w jednym z tych lat deficyt był większy niż w 2018. Odczyt z tabeli temu przeczy: wartości w tych latach są niższe (mniejszy niedobór środków) niż w roku 2018.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o "największą/ najmniejszą kwotę" zawsze przejrzyj wszystkie wiersze tabeli i porównaj liczby, zwracając uwagę na znak oraz jednostkę (zł, tys. zł, mln zł). Unikniesz typowego błędu polegającego na wybraniu roku "najnowszego" zamiast rzeczywiście największej wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt budżetowy gminy to sytuacja, gdy wydatki w danym roku są większe niż dochody. W zestawieniach może być podany jako kwota "deficytu" albo jako ujemny wynik różnicy dochody–wydatki.
Najpierw sprawdź nagłówki (czy tabela pokazuje deficyt czy wynik budżetu). Potem porównaj wszystkie wartości dla kolejnych lat i wybierz rok z największą kwotą deficytu. Gdy wartości są ujemne, największy deficyt zwykle oznacza najbardziej ujemną liczbę.
W wielu zestawieniach zamiast osobnej kolumny "deficyt" podaje się wynik (dochody minus wydatki). Gdy wydatki są większe, wynik jest ujemny i oznacza deficyt. Dlatego trzeba zwracać uwagę, czy porównujesz wartości ze znakiem.
Nie zawsze. Jeśli tabela podaje deficyt jako kwotę dodatnią, wybierasz najwyższą liczbę. Jeśli podaje wynik budżetu (często ujemny dla deficytu), "największy deficyt" zwykle będzie oznaczał wartość najbardziej ujemną (najdalej od zera w dół).
Typowe pomyłki to: wybór najnowszego roku bez porównania danych, pominięcie znaku "minus", mylenie deficytu z nadwyżką oraz nieuwaga na jednostkę (zł vs tys. zł). Pomaga spokojne przejrzenie wszystkich wierszy i podkreślenie największej wartości.
Deficyt występuje, gdy plan lub wykonanie wydatków przewyższa dochody w danym roku. Nadwyżka pojawia się, gdy dochody są wyższe niż wydatki. W praktyce zależy to m.in. od inwestycji, dotacji, wpływów podatkowych i kosztów zadań własnych.
Deficyt dotyczy różnicy dochodów i wydatków w danym roku (wynik roczny). Dług to stan zobowiązań nagromadzonych w czasie. Można mieć deficyt w roku bez dużego długu (lub odwrotnie), dlatego nie należy tych pojęć utożsamiać.
Dane o deficycie pojawiają się w materiałach budżetowych i sprawozdaniach finansowych JST oraz w zestawieniach przygotowywanych dla radnych i mieszkańców. W obsłudze klienta ważna jest umiejętność odczytu takich tabel i udzielania informacji na ich podstawie.
Zwykle nie. Najczęściej jest to zadanie z interpretacji tabeli: porównujesz podane wartości i wskazujesz rok z maksimum. Obliczenia mogą się pojawić tylko wtedy, gdy tabela podaje dochody i wydatki osobno i trzeba policzyć różnicę.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie maksimum/minimum, odczyt jednostek (zł/tys./mln) i interpretację znaku wartości. Rób krótką checklistę: nagłówek → jednostka → znak → porównanie wszystkich lat. To ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z zakresu finansów publicznych (pojęcia deficytu i nadwyżki)
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów (maksimum/minimum, trendy, porównania)
  • Materiały szkolne dotyczące budżetu jednostek samorządu terytorialnego i podstaw sprawozdawczości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego