KWALIFIKACJA MEP3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 20.
Decentracja pozioma oka lewego dla oprawy okularowej o wymiarach 40 □ 20 /17\ 130, jeśli PD = 56 mm, wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyznacza się PD oprawy: A + DBL = 40 + 20 = 60 mm.
Następnie porównuje się z PD pacjenta 56 mm: różnica wynosi 4 mm, a na jedno oko przypada połowa, czyli 2 mm. Ponieważ PD pacjenta jest mniejsze niż PD oprawy, środki optyczne trzeba przesunąć do wewnątrz, czyli w stronę nosa.

Pełne wyjaśnienie:

Decentracja pozioma wynika z dopasowania położenia środka optycznego soczewki do położenia źrenicy w oprawie. W praktyce porównuje się PD oprawy (odległość między środkami geometrycznymi pól tarcz) z PD użytkownika.

Krok 1: wyznaczenie PD oprawy.
W zapisie wymiarów oprawy 40 □ 20 wartość 40 mm to szerokość pola tarczy (A), a 20 mm to szerokość mostka (DBL). PD oprawy (GCD) liczy się jako A + DBL, czyli 40 + 20 = 60 mm.

Krok 2: porównanie z PD pacjenta.
PD pacjenta wynosi 56 mm, więc jest mniejsze od PD oprawy. Różnica między PD oprawy a PD pacjenta to 60 − 56 = 4 mm. Ponieważ oprawa ma dwa pola tarcz (prawe i lewe), przesunięcie rozkłada się symetrycznie na oba oczy, więc decentracja dla jednego oka to 4/2 = 2 mm.

Krok 3: kierunek decentracji dla oka lewego.
Gdy PD pacjenta jest mniejsze niż PD oprawy, środki optyczne soczewek trzeba przesunąć do środka, aby "zbliżyć" je do siebie. Dla oka lewego przesunięcie "do środka" oznacza przesunięcie w stronę nosa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z 4 mm pomijają fakt, że różnicę PD rozdziela się na dwa oczy (błąd: brak podziału przez 2).
  • Warianty w stronę skroni odwracają kierunek: do skroni przesuwa się środki optyczne wtedy, gdy PD pacjenta jest większe niż PD oprawy (trzeba je "rozsunąć").

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz kolejno A+DBL, potem odejmij PD, a na końcu podziel przez 2 i dopiero wtedy ustal kierunek (nos/skroń) na podstawie tego, czy PD pacjenta jest mniejsze czy większe od PD oprawy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Decentracja to celowe przesunięcie środka optycznego soczewki względem środka geometrycznego oprawy, aby środek optyczny znalazł się naprzeciw źrenicy. Wyraża się ją zwykle w milimetrach i podaje z kierunkiem: do nosa lub do skroni.
PD oprawy (odległość między środkami pól tarcz) liczy się jako suma szerokości pola tarczy A i szerokości mostka DBL: PD oprawy = A + DBL. Dla 40 □ 20 będzie to 60 mm.
Różnica między PD oprawy a PD pacjenta dotyczy całej odległości między dwoma soczewkami. Ponieważ przesunięcie wykonuje się osobno dla prawego i lewego oka (zwykle symetrycznie), na każde oko przypada połowa tej różnicy.
Gdy PD pacjenta jest mniejsze niż PD oprawy, środki optyczne trzeba przesunąć do nosa (do wewnątrz). Gdy PD pacjenta jest większe niż PD oprawy, przesuwa się je do skroni (na zewnątrz).
Najczęściej jest to PD binokularne (dla obu oczu łącznie). W wielu zadaniach zakłada się symetrię, więc PD jednooczne przyjmuje się jako połowę (np. 56/2 = 28 mm). Jeśli w treści nie ma doprecyzowania, to właśnie to założenie bywa stosowane.
Najczęstsze pomyłki to: brak podziału różnicy przez 2 (zawyżenie wyniku), mylenie kierunku (nos/skroń) oraz liczenie PD oprawy z samego A zamiast z A+DBL. Warto zawsze robić obliczenia w tej samej kolejności.
Wartość w milimetrach często jest taka sama dla obu oczu (przy założeniu symetrii), ale kierunek opisuje się osobno. "Do nosa" dla oka lewego oznacza przesunięcie w prawo, a dla oka prawego w lewo, czyli zawsze do środka twarzy.
Sprawdź relację PD: jeśli PD oprawy jest większe niż PD pacjenta, soczewki muszą się "zbliżyć" do siebie, więc wynik powinien wskazywać przesunięcie do nosa. Jeśli PD oprawy jest mniejsze, soczewki trzeba "rozsunąć", czyli do skroni.
Duża decentracja może zwiększać średnicę efektywną soczewki potrzebną do oszlifowania, co często podnosi grubość krawędzi (zwłaszcza w mocach minusowych) i masę okularów. Dlatego w praktyce dobiera się oprawę możliwie bliską PD pacjenta.
Ćwicz schemat: 1) A+DBL, 2) różnica z PD, 3) podziel przez 2, 4) ustal kierunek. Rób krótką kontrolę sensu wyniku (czy soczewki mają się zbliżyć czy oddalić). To ogranicza błędy znaku i kierunku.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z optyki okularowej dotyczące centrowania i decentracji (materiały szkolne dla technika optyka)
  • Instrukcje laboratoryjne z pracowni optycznej: wyznaczanie PD oprawy i decentracji
  • Karty pracy/arkusze ćwiczeń z obliczeń: PD, decentracja, średnica efektywna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego