Decentracja pionowa to przesunięcie środka optycznego soczewki w kierunku pionowym względem środka źrenicy. W praktyce optycznej odpowiada jej przede wszystkim wysokość montażowa, czyli ustalenie, na jakiej wysokości w oprawie ma znaleźć się punkt odniesienia soczewki (np. środek optyczny lub znaczniki montażowe).
Poprawna jest odpowiedź "typu oprawy.", ponieważ typ oprawy rozumiany jako konstrukcja mocowania soczewki (oprawa pełna, na żyłkę, bezobręb/patentki) nie zmienia tego, gdzie w pionie znajduje się źrenica użytkownika ani gdzie powinien wypaść wymagany punkt montażowy soczewki. Zmienia się technika obróbki i sposób osadzenia soczewki, ale nie sama wymagana relacja: źrenica ↔ środek optyczny/ustawienie w pionie.
Odpowiedź "kształtu oprawy." jest nieprawidłowa, bo kształt (geometria) wpływa na to, jak wysoko w polu soczewki znajduje się źrenica względem krawędzi i środka geometrycznego tarczy. Inny kształt może wymusić inne położenie punktu montażowego, aby zachować prawidłowe patrzenie przez strefy użytkowe soczewki.
Odpowiedź "wielkości oprawy." jest nieprawidłowa, ponieważ wysokość tarczy i proporcje oprawy bezpośrednio zmieniają położenie źrenicy w pionie względem oprawy. Dlatego w różnych rozmiarach tej samej linii opraw często wykonuje się pomiary indywidualnie i nie przenosi "na sztywno" jednej wysokości montażowej.
Odpowiedź "rodzaju korekcji." jest nieprawidłowa. W soczewkach jednoogniskowych tolerancja błędu bywa większa, ale w soczewkach progresywnych pionowy montaż jest krytyczny, bo wpływa na dostęp do stref widzenia i przebieg kanału progresji. Z tego powodu rodzaj korekcji może istotnie zaostrzać wymagania dotyczące decentracji pionowej.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach rozróżniaj konstrukcję oprawy (jak soczewka jest zamocowana) od geometrii oprawy (kształt i wymiary). Decentracje pionowe i wysokość montażowa wynikają głównie z geometrii oraz z wymagań danej soczewki, a nie z samej metody mocowania.
