Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM2 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 19.
Dekarbonizacja wody wapnem polega na dawkowaniu do niej wody wapiennej, czyli nasyconego roztworu Ca(OH)2 o stężeniu 0,15%. Do zmiękczania w ten sposób 1000 dm3 wody przemysłowej należy przygotować 1 kg wody wapiennej.
Ile wodorotlenku wapnia należy przygotować do sporządzenia 1 kg wody wapiennej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 0,15% (m/m) oznacza 0,15 g substancji w 100 g roztworu.
W 1 kg (1000 g) wody wapiennej masa Ca(OH)2 wynosi: 0,15% · 1000 g = 0,0015 · 1000 g = 1,5 g. Dlatego poprawne jest 1,5 g Ca(OH)2.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że "woda wapienna" jest roztworem o stężeniu 0,15%. W typowych zadaniach egzaminacyjnych taki zapis interpretuje się jako stężenie procentowe masowe (m/m), czyli:

0,15% = 0,15 g substancji w 100 g roztworu.

Mamy przygotować 1 kg (czyli 1000 g) takiego roztworu. Obliczamy masę wodorotlenku wapnia jako procent masy całego roztworu:

m(Ca(OH)2) = 0,15% · 1000 g

Najpierw zamieniamy procent na ułamek: 0,15% = 0,15/100 = 0,0015.

Następnie mnożymy:

m = 0,0015 · 1000 g = 1,5 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,15 kg oznaczałoby 150 g substancji w 1 kg roztworu, czyli stężenie 15% (zbyt duże o rząd wielkości).
  • 1,5 kg przekracza masę całego roztworu (1 kg), więc jest fizycznie niemożliwe dla tej treści zadania.
  • 0,15 g odpowiadałoby 0,015% w 1 kg, czyli wynik jest 10 razy zaniżony; to typowy błąd wynikający z pominięcia przeliczenia 0,15% na ułamek 0,0015.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się wartości w kg przy stężeniu ułamka procenta, warto szybko sprawdzić "rząd wielkości" (0,15% z 1000 g to pojedyncze gramy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stężenie 0,15% roztworu w ujęciu masowym?
Stężenie 0,15% (m/m) oznacza, że na 100 g roztworu przypada 0,15 g substancji rozpuszczonej. To definicja procentu masowego: część masy składnika w całkowitej masie roztworu pomnożona przez 100%.
Jak obliczyć masę Ca(OH)2 potrzebną do 1 kg wody wapiennej 0,15%?
Najpierw zamień 1 kg na 1000 g. Potem zamień 0,15% na ułamek: 0,15/100 = 0,0015. Masa substancji = 0,0015 · 1000 g = 1,5 g. To proste użycie definicji stężenia masowego w procentach.
Dlaczego 0,15 kg Ca(OH)2 to zła odpowiedź w tym zadaniu?
0,15 kg to 150 g. Gdyby w 1 kg roztworu było 150 g Ca(OH)2, stężenie wynosiłoby 150/1000 = 0,15 = 15%, a nie 0,15%. To typowy błąd polegający na potraktowaniu "0,15%" jak "0,15" bez podzielenia przez 100.
Czy w zadaniach egzaminacyjnych % zwykle oznacza procent masowy czy objętościowy?
W większości zadań rachunkowych z technologii i chemii, jeśli nie podano inaczej, zapis "%" interpretuje się jako procent masowy (m/m). Gdy chodzi o procent objętościowy, zwykle pojawia się doprecyzowanie (v/v) albo kontekst mieszanin cieczy.
Dlaczego woda wapienna jest używana do zmiękczania i dekarbonizacji wody?
Woda wapienna zawiera Ca(OH)2, który dostarcza jonów OH- i Ca2+. W procesach uzdatniania pomaga usuwać składniki odpowiedzialne za twardość węglanową (związane z wodorowęglanami), prowadząc do wytrącania osadów i obniżenia alkaliczności. Szczegóły zależą od składu wody surowej.
Jakie błędy jednostek najczęściej psują wynik w takich obliczeniach?
Najczęstsze są: (1) brak zamiany 1 kg na 1000 g, (2) potraktowanie 0,15% jako 0,15 zamiast 0,0015, (3) mieszanie gramów z kilogramami w ostatnim kroku. Dobra praktyka to zapisanie jednostek przy każdej liczbie i kontrola rzędu wielkości wyniku.
Czy można sprawdzić wynik "na oko" bez pełnych obliczeń?
Tak, orientacyjnie: 0,15% to bardzo mało, więc w 1 kg roztworu substancji będzie "kilka gramów", a nie setki gramów czy kilogramy. Dokładnie wychodzi 1,5 g. Taki szybki test pomaga wychwycić odpowiedzi nierealne (np. 0,15 kg lub 1,5 kg).
Kiedy w obliczeniach roztworów trzeba uwzględniać gęstość?
Gęstość jest potrzebna, gdy przechodzisz między objętością (dm3, L) a masą (kg, g). W tym zadaniu pytanie dotyczy 1 kg roztworu, więc można liczyć z procentu masowego bez gęstości. Gęstość byłaby kluczowa, gdyby podano tylko litry roztworu.
Co oznacza określenie "roztwór nasycony" w praktyce przemysłowej?
Roztwór nasycony to taki, w którym w danych warunkach (zwłaszcza temperaturze) nie da się rozpuścić więcej substancji bez pozostawania nadmiaru w postaci stałej. W praktyce oznacza to konieczność kontroli temperatury, mieszania i czasu kontaktu, aby roztwór miał stabilne właściwości.
Jak przygotować się do zadań z uzdatniania wody na egzaminie CHM.2?
Ćwicz głównie rachunki na: procent masowy, stężenie molowe, przeliczenia g↔kg i dm3↔kg oraz bilanse prostych procesów (dozowanie reagentów). Warto też rozumieć pojęcia: twardość, alkaliczność, dekarbonizacja i zmiękczanie, bo często pojawiają się w opisach technologicznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie 0,15% (m/m) oznacza 0,15 g substancji w 100 g roztworu.W 1 kg (1000 g) wody wapiennej masa Ca(OH)2 wynosi: 0,15% · 1000 g = 0,0015 · 1000 g = 1,5 g."

Źródła:

  • Wikipedia: "Stężenie procentowe" (definicja stężenia procentowego), https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia: "Woda wapienna" (pojęcie roztworu wodorotlenku wapnia), https://pl.wikipedia.org/wiki/Woda_wapienna - dostęp 2026-03-02
  • ChemLibreTexts: "Mass Percent" (definicja i przykład obliczeń % masowego), https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Introductory_Chemistry/Introductory_Chemistry_(CK-12)/05%3A_Solutions/5.03%3A_Percent_Composition - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik/notes z obliczeń chemicznych: stężenia roztworów (%, mol/dm<sup>3</sup>, ułamek masowy)
  • Materiały szkoleniowe z uzdatniania wody przemysłowej (twardość, alkaliczność, dekarbonizacja)
  • Karty charakterystyki i instrukcje BHP dotyczące Ca(OH)<sub>2</sub> (bez wchodzenia w przepisy, jako praktyka zakładowa)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego