KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Detektor obecności metanu Systemu Aktywnego Bezpieczeństwa Instalacji Gazowej wyskalowany jest na dwa progi alarmowe, z których pierwszy to 5% DGW, a drugi to 40% DGW metanu. Automatyczne zadziałanie systemu, informujące o pojawieniu się zagrożenia wyciekiem gazu, nastąpi przy osiągnięciu stężenia metanu w powietrzu pomieszczenia, wynoszącym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg 5% DGW oznacza 5% wartości dolnej granicy wybuchowości metanu. DGW metanu wynosi 5% obj., więc 5% z 5% to 0,05 × 5% = 0,25% metanu w powietrzu. Taka wartość odpowiada pierwszemu progowi alarmowemu systemu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano dwa progi alarmowe detektora: 5% DGW i 40% DGW. Należy obliczyć, jakie rzeczywiste stężenie metanu w powietrzu odpowiada progowi, przy którym system automatycznie zadziała jako informujący o zagrożeniu (w praktyce chodzi o próg ostrzegawczy 5% DGW).

Krok 1: interpretacja %DGW
%DGW to nie jest bezpośrednio % metanu w powietrzu. To udział procentowy w odniesieniu do wartości DGW (dolnej granicy wybuchowości) dla danego gazu.

Krok 2: wartość DGW metanu
Dla metanu DGW wynosi 5% objętości w powietrzu (czyli mieszanina staje się palna przy ok. 5% metanu).

Krok 3: obliczenie stężenia dla 5% DGW
5% DGW = 0,05 × DGW = 0,05 × 5% = 0,25%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,05% wynika z pomylenia działań i przyjęcia, że 5% DGW to 0,05% metanu (brak przemnożenia przez DGW metanu).
  • 0,40% może wynikać z błędnego użycia drugiego progu (40% DGW) albo błędnej proporcji. Dla 40% DGW metanu byłoby 0,40 × 5% = 2,0%, a nie 0,40%.
  • 2,00% odpowiada przeliczeniu 40% DGW metanu (0,40 × 5% = 2,0%), a nie pierwszemu progowi 5% DGW.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz progi w %DGW, zawsze wykonaj przeliczenie: (%DGW/100) × DGW gazu. To pozwala uniknąć mylenia jednostek i wyboru odpowiedzi "podobnej" do danych z treści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DGW to dolna granica wybuchowości gazu w powietrzu, czyli najmniejsze stężenie, przy którym mieszanina może się zapalić. Dla metanu DGW jest powszechnie podawana jako ok. 5% obj. w powietrzu, a progi alarmowe często podaje się jako %DGW.
Trzeba policzyć "procent z DGW": (5/100) × DGW. Jeśli DGW metanu wynosi 5% obj., to 0,05 × 5% = 0,25% metanu w powietrzu. To typowe przeliczenie wymagane w zadaniach z detekcji gazów.
Bo 40% DGW oznacza 0,40 wartości DGW. Dla metanu DGW ≈ 5% obj., więc 0,40 × 5% = 2,0%. To dużo bliżej stężeń niebezpiecznych, dlatego taki próg bywa traktowany jako wyższy alarm (np. do uruchomienia odcięcia).
Nie. 5% DGW to 5% wartości granicznej, a nie 5% objętości metanu. Dla metanu DGW to ok. 5% obj., więc 5% DGW odpowiada 0,25% obj. metanu. Mylenie tych pojęć to jeden z częstszych błędów na egzaminach.
W praktyce po przekroczeniu progów mogą uruchamiać się: sygnalizacja optyczno-akustyczna, wentylacja lub odcięcie dopływu gazu (np. zaworem elektromagnetycznym). Zakres działania zależy od projektu instalacji i ustawień systemu.
Dwa progi pozwalają stopniować reakcję: niższy próg służy do wczesnego ostrzegania i uruchomienia działań ograniczających ryzyko, a wyższy próg do działań awaryjnych (np. odcięcia gazu). To zwiększa bezpieczeństwo i ogranicza fałszywe alarmy.
Najczęściej: (1) traktowanie %DGW jako % obj. bez przeliczenia, (2) liczenie 5% z 100% zamiast z DGW, (3) podstawianie złego progu (np. 40% zamiast 5%), (4) pomijanie, że DGW zależy od rodzaju gazu. Pomaga zapisanie wzoru przed wyborem odpowiedzi.
Jeśli w treści jest %DGW, to zawsze jest to wartość względna i wymaga odniesienia do DGW danego gazu. Jeśli pojawia się po prostu "% metanu w powietrzu", to jest to już stężenie objętościowe. Kluczem jest uważne czytanie jednostek i skrótów.
Tak. Progi w %DGW są "uniwersalne" w sensie ryzyka, ale przeliczenie na % obj. zależy od DGW konkretnego gazu. Metan ma inną DGW niż propan-butan, więc ten sam próg 5% DGW da inne stężenie w % obj. w powietrzu.
Opanuj definicje: DGW/GGW, stężenie objętościowe, progi alarmowe. Ćwicz przeliczenia typu: (x% DGW) × (DGW gazu). Warto też znać praktyczne działania systemów: alarm, wentylacja, odcięcie. Rozwiązuj zadania z interpretacji progów 5% i 40% DGW.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Próg 5% DGW oznacza 5% wartości dolnej granicy wybuchowości metanu."

Źródła:

  • NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards: Methane (LEL 5%, UEL 15%) — https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0384.html — dostęp 2026-02-27
  • PubChem: Methane, Safety and Hazards (flammability/explosive limits) — https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Methane — dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (EN): Methane, właściwości i explosive limits (5–15% in air) — https://en.wikipedia.org/wiki/Methane — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje producentów systemów detekcji metanu (progi, kalibracja, zasady montażu)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony przeciwwybuchowej i właściwości gazów palnych
  • Poradniki BHP dotyczące postępowania przy podejrzeniu wycieku gazu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego