Gęstość nasypowa to parametr charakterystyczny dla materiałów sypkich. Oznacza masę materiału wsypanego do pojemnika o znanej objętości, przy czym w tej objętości zawierają się także puste przestrzenie między ziarnami. Dlatego gęstość nasypowa zależy m.in. od uziarnienia, kształtu ziaren, wilgotności oraz sposobu usypania/ubicia.
W praktyce budowlanej i w materiałoznawstwie gęstość nasypową określa się typowo dla:
- piasku – jako kruszywa drobnego, które jest materiałem sypkim i układa się w pryzmach, zasobnikach czy skrzyniach,
- żwiru – jako kruszywa grubego, również sypkiego,
- cementu – jako spoiwa proszkowego, które można wsypywać i dozować objętościowo.
Zaprawa (po zarobieniu wodą) jest natomiast mieszaniną, która nie zachowuje się jak materiał sypki: nie "nasypuje się" jej w sensie swobodnego usypywania ziaren z pustkami międzyziarnowymi. Dla zapraw częściej rozpatruje się parametry takie jak gęstość świeżej zaprawy, gęstość stwardniałej zaprawy czy konsystencja, a nie gęstość nasypowa.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Piasek – jest materiałem sypkim; gęstość nasypowa ma tu bezpośrednie zastosowanie w dozowaniu i transporcie.
- Cement – jest materiałem sypkim (proszek); pojęcie gęstości nasypowej bywa używane przy magazynowaniu i dozowaniu.
- Żwir – jest kruszywem sypkim; gęstość nasypowa pozwala łączyć obliczenia objętościowe z masowymi.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "nasypowa", myśl o tym, czy materiał da się nasypać (ziarna/proszek). Jeśli to już gotowa masa/mieszanka (np. zaprawa po zarobieniu), zwykle nie jest to ta kategoria parametru.