KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 26.
Dla którego stanu logicznego czujników C1 , C2, C3 spełniony jest warunek przejścia do następnego kroku (opuszczenie kroku 3)?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny związany z procesem mechatronicznym, prawdopodobnie częścią systemu automatyki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek przejścia w sterowaniu sekwencyjnym jest spełniony tylko dla tej kombinacji stanów czujników, która odpowiada zdefiniowanej receptywności wyjścia z kroku 3. Wskazana odpowiedź oznacza, że czujniki C1 i C3 muszą mieć stan 1, a czujnik C2 stan 0, aby nastąpiło przejście dalej.

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu sekwencyjnym (np. realizowanym w PLC jako SFC/GRAFCET) każdy krok może być opuszczony dopiero wtedy, gdy spełniony jest warunek przejścia (często nazywany receptywnością przejścia). Taki warunek jest zwykle wyrażony jako zależność logiczna od sygnałów binarnych z czujników (0/1).

W tym zadaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania, dla jakich stanów C1, C2 i C3 nastąpi opuszczenie kroku 3. Poprawna kombinacja to C1 = 1, C2 = 0, C3 = 1. Oznacza to, że przejście jest dozwolone tylko wtedy, gdy jednocześnie:

  • C1 wskazuje stan aktywny (1),
  • C2 wskazuje stan nieaktywny (0),
  • C3 wskazuje stan aktywny (1).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • C1 = 0, C2 = 1, C3 = 0 – wszystkie stany są "odwrócone" względem wymaganej kombinacji; taki układ sygnałów typowo odpowiada innej fazie cyklu lub sytuacji, w której przejście ma być zablokowane.
  • C1 = 0, C2 = 0, C3 = 1 – brakuje spełnienia warunku na C1 (jest 0 zamiast 1), więc nie jest spełniony komplet wymagań do opuszczenia kroku.
  • C1 = 1, C2 = 1, C3 = 0 – mimo poprawnego C1, jednocześnie C2 ma stan 1 (zamiast 0) oraz C3 ma 0 (zamiast 1), więc przejście pozostaje zablokowane.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich pytaniach warto myśleć jak o krótkiej tabeli prawdy dla warunku przejścia. Jeśli w przejściu muszą wystąpić jednocześnie określone stany, to każda różnica choćby jednego czujnika powoduje niespełnienie warunku i brak przejścia do następnego kroku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Warunek przejścia (receptywność) to logiczna zależność, która musi być spełniona, aby sekwencja mogła przejść z jednego kroku do następnego. Zwykle jest zbudowany z sygnałów 0/1 z czujników oraz ewentualnych flag i timerów w PLC.
Taki zapis oznacza konkretną kombinację stanów binarnych. 1 to stan aktywny sygnału, a 0 nieaktywny (w ujęciu logicznym programu). Warunek przejścia jest spełniony tylko wtedy, gdy wszystkie trzy wartości jednocześnie mają wskazane stany.
W wielu sekwencjach przejście jest realizowane jako koniunkcja (AND) kilku warunków. Jeśli choć jeden sygnał nie ma wymaganej wartości, wynik całego warunku jest fałszywy i PLC nie wykona przejścia. To chroni proces przed przejściem w niewłaściwym momencie.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie znaczenia 0 i 1 (np. mylenie NO/NC), sprawdzanie tylko jednego czujnika zamiast całej kombinacji oraz mylenie warunku przejścia z warunkiem działania kroku. Pomaga rozpisanie mini-tabeli prawdy.
Najpierw podejrzyj online stany wejść (C1, C2, C3) i porównaj je z oczekiwaną kombinacją. Następnie w monitoringu programu sprawdź wynik wyrażenia logicznego przejścia (kontakt/cewka/warunek SFC). Krok nie zmieni się, gdy wynik przejścia = 0.
Nie zawsze w sensie fizycznym. W programie PLC 1 oznacza sygnał "prawda" dla danego bitu, ale to, czy czujnik jest wciśnięty/zadziałany, zależy od okablowania (NO/NC), logiki bezpieczeństwa i konfiguracji. Na egzaminie liczy się znaczenie zgodne z treścią zadania.
Warunki przejść można realizować w różnych językach IEC 61131-3, np. LD (drabinkowy), FBD (blokowy) lub ST (tekstowy). Sama sekwencja bywa opisana w SFC, gdzie przejście ma własne wyrażenie logiczne. Mechanizm jest ten sam: warunek musi być spełniony.
Skup się na tym, że poprawna odpowiedź musi dokładnie spełniać wymagany wzorzec stanów. Jeśli w warunku przejścia jest np. C1 i C3 w stanie 1 oraz C2 w stanie 0, to każda odpowiedź z C2 = 1 lub z C1 = 0 albo C3 = 0 odpada natychmiast.
Negację stosuje się, gdy przejście ma zajść dopiero po zaniku sygnału (np. czujnik ma przestać wykrywać detal) albo gdy C2 oznacza stan blokady, który musi być nieaktywny. W praktyce często zabezpiecza to proces przed przejściem przy błędnym położeniu elementu.
Ćwicz czytanie krótkich warunków logicznych i kojarzenie ich z przejściami w sekwencji. Rób zadania z tabelami prawdy dla 2–4 sygnałów, ucz się podstaw SFC/GRAFCET i trenuj diagnostykę online w PLC (podgląd wejść, bitów i warunków przejść).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Warunek przejścia w sterowaniu sekwencyjnym jest spełniony tylko dla tej kombinacji stanów czujników, która odpowiada zdefiniowanej receptywności wyjścia z kroku 3."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (rozdziały dot. języków PLC i SFC)
  • IEC 60848:2013, Specification language GRAFCET for sequential function charts (definicje kroków i warunków przejść)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne PLC dotyczące sterowania sekwencyjnego (SFC) i warunków przejść
  • Ćwiczenia z logiki Boole’a i tabel prawdy dla 2–3 zmiennych
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w szkole (opis SFC/LD/FBD) oraz przykłady projektów sekwencyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego