KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 40.
Długość łuku kołowego trasy przedstawionego na zamieszczonym fragmencie planu sytuacyjnego wynosi
Ilustracja przedstawia fragment planu sytuacyjnego, który jest związany z egzaminem zawodowym dla operatora maszyn i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość łuku kołowego wyznacza się na podstawie danych odczytanych z planu (najczęściej promienia R i kąta środkowego α) i oblicza ze wzoru s = R·α (dla α w radianach) albo jako ułamek obwodu: s = 2πR·(α/360°). Po poprawnym odczycie i przeliczeniach otrzymuje się 85,16 m.

Pełne wyjaśnienie:

Długość łuku kołowego w geometrii trasy drogowej oblicza się z zależności wynikających z własności okręgu. Z planu sytuacyjnego (w zależności od sposobu opracowania) odczytuje się zwykle promień łuku R oraz miarę kąta środkowego α (czasem podaną wprost, czasem wynikającą z geometrii układu trasy).

Najczęściej stosuje się jeden z równoważnych zapisów:

  • s = R · α, gdzie α jest wyrażone w radianach,
  • s = 2πR · (α / 360°), gdy α podane jest w stopniach.

Kluczowe jest więc poprawne: (1) odczytanie właściwego parametru z rysunku (czy to na pewno promień łuku, a nie średnica), (2) uwzględnienie skali planu, jeżeli wielkości są mierzone linijką, oraz (3) zachowanie spójnych jednostek i poprawne zaokrąglenie wyniku. Dla przedstawionego na planie łuku, po podstawieniu odczytanych danych i wykonaniu rachunków, otrzymuje się wartość 85,16 m.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 42,57 m i 43,76 m to wartości około połowy poprawnego wyniku, co często wskazuje na typowy błąd: przyjęcie połowy kąta (np. pomylenie kąta środkowego z kątem zwrotu/odchylenia) albo użycie średnicy zamiast promienia (lub odwrotnie) w nieprawidłowy sposób.
  • 6,25 m jest rażąco małe dla łuku drogowego i zwykle wynika z błędu skali (np. potraktowanie centymetrów z planu jako metrów w terenie) albo z pomylenia długości łuku z krótkim odcinkiem pomocniczym na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniem oszacuj rząd wielkości. Jeżeli łuk na planie obejmuje zauważalny fragment trasy, wynik rzędu kilku metrów najczęściej oznacza błąd w skali lub jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Długość łuku kołowego to odległość mierzona wzdłuż krzywej (po łuku), a nie "na skróty". W drogownictwie odpowiada długości odcinka trasy poprowadzonego po łuku o danym promieniu i kącie.
Gdy promień wynosi R, a kąt środkowy α jest w stopniach, użyj wzoru: s = 2πR · (α/360°). To jest ułamek pełnego obwodu okręgu proporcjonalny do kąta.
Wzór s = R·α stosuje się wtedy, gdy kąt α jest podany w radianach. Jeśli masz stopnie, najpierw przelicz: α[rad] = α[°] · π/180, a dopiero potem oblicz s.
Cięciwa to prosta łącząca końce łuku, a łuk biegnie po krzywiźnie. Dla tego samego fragmentu okręgu łuk zawsze jest dłuższy od cięciwy, więc użycie cięciwy zaniża wynik.
Najczęściej odczytuje się promień R oraz kąt α (lub informacje pozwalające go wyznaczyć). Czasem na planie podaje się też długość łuku bezpośrednio, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle trzeba ją policzyć.
Zrób szybkie oszacowanie: obwód to 2πR, a łuk jest jego częścią. Jeśli łuk na rysunku obejmuje wyraźny fragment zakrętu, wynik rzędu kilku metrów bywa podejrzany i często oznacza błąd skali lub jednostek.
Tak, jeśli R lub inne długości są mierzone linijką na planie, trzeba je przeliczyć skalą na wartości rzeczywiste. Jeżeli promień R jest opisany liczbowo na planie, skala nie zmienia tej wartości.
Najczęstsze błędy to: pomylenie stopni z radianami, pomylenie promienia ze średnicą, nieuwzględnienie skali oraz mylenie łuku z cięciwą. Warto też pilnować zaokrągleń i jednostek (m, cm).
Przy robotach ziemnych i drogowych operator spotyka łuki podczas profilowania, korytowania i wykonywania warstw konstrukcyjnych. Zrozumienie geometrii pomaga ocenić długość robót, zużycie materiału i organizację pracy na zakrętach.
Przećwicz odczyt oznaczeń łuków (R, α) na różnych rysunkach, policz kilka przykładów dwoma metodami (ułamek obwodu i s = R·α) oraz zawsze rób kontrolę sensowności wyniku. To ogranicza błędy skali i jednostek.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po poprawnym odczycie i przeliczeniach otrzymuje się 85,16 m.

Źródła:

  • Wikipedia: "Długość łuku" (wzory na długość łuku okręgu) – https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%82ugo%C5%9B%C4%87_%C5%82uku (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Radian" (zależność stopnie–radiany używana w s = R·α) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Radian (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Okrąg" (podstawowe zależności: obwód okręgu 2πR) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%85g (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z geometrii drogowej (łuki kołowe, elementy trasy)
  • Materiały dydaktyczne z czytania planu sytuacyjnego i pracy w skali
  • Powtórzenie wzorów: obwód okręgu, długość łuku, zależności kątowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego