KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Długość odcinka pomierzonego na mapie w skali 1:500 wynosi 11,1 cm. Ile wynosi długość tego odcinka w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 500 cm w terenie. Zatem 11,1 cm × 500 = 5550 cm, a po zamianie jednostek 5550 cm = 55,50 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnego przeliczenia skali lub pomylenia cm z m.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisana jako 1:500 oznacza proporcję: 1 jednostka na mapie = 500 tych samych jednostek w terenie. Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach, a dopiero na końcu zamienić je na wymagane.

Tu długość na mapie wynosi 11,1 cm. W terenie będzie to:

11,1 cm × 500 = 5550 cm.

Następnie zamieniamy centymetry na metry. Ponieważ 100 cm = 1 m, to:

5550 cm ÷ 100 = 55,50 m.

Dlatego poprawny wynik to 55,50 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 5,55 m zwykle pojawia się, gdy ktoś poprawnie obliczy 5550, ale błędnie uzna, że to metry (zamiast centymetrów), albo pomyli przeliczenie cm→m (np. dzieli przez 1000).
  • 22,20 m może wynikać z zastosowania niewłaściwego mnożnika (np. 200 zamiast 500) lub z błędnej interpretacji skali.
  • 2,22 m bywa skutkiem dzielenia przez 500 (jakby teren "zmniejszać"), co jest odwrotnością potrzebnej operacji.

Wskazówka egzaminacyjna: zrób szybkie oszacowanie. W skali 1:500, 10 cm na mapie to 5000 cm = 50 m w terenie, więc wynik powinien być w okolicach kilkudziesięciu metrów. To pozwala od razu odrzucić odpowiedzi rzędu kilku metrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 500 tym samym jednostkom w terenie. Czyli 1 cm na mapie to 500 cm w terenie, a po zamianie jednostek: 500 cm = 5 m.
Najpierw przemnóż długość z mapy przez mianownik skali, zachowując te same jednostki (np. cm). Potem zamień wynik na metry: 100 cm = 1 m. Ten schemat zmniejsza ryzyko błędów jednostek.
Mapa przedstawia teren w pomniejszeniu, więc aby wrócić do rzeczywistej długości, trzeba "odtworzyć" rozmiar terenu. Zapis 1:500 mówi, że teren jest 500 razy większy od mapy, więc wykonujesz mnożenie.
Najczęściej myli się jednostki: wynik po mnożeniu zostaje w cm, a ktoś traktuje go jak metry. Drugi typowy błąd to wykonanie działania odwrotnego (dzielenie przez 500), bez sprawdzenia sensowności rzędu wielkości.
Przeliczenia skali są potrzebne m.in. przy wstępnym planowaniu prac terenowych, szacowaniu odległości między punktami, analizie szkiców i map do celów projektowych oraz przy kontroli, czy odległości z opracowań kartograficznych są realistyczne.
W skali 1:500 można zapamiętać, że 1 cm ≈ 5 m. Wtedy 10 cm ≈ 50 m, a dodatkowe 1,1 cm ≈ 5,5 m. Razem daje to około 55,5 m, co pomaga sprawdzić, czy dokładny wynik ma sens.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się metrów, bo są czytelniejsze dla odległości terenowych. Dobrą praktyką jest policzenie w cm (zgodnie ze skalą), a następnie zamiana na m i podanie wyniku z właściwym zaokrągleniem.
Dla 1:500: 1 cm na mapie = 500 cm w terenie, czyli 5 m. Analogicznie: 2 cm = 10 m, 5 cm = 25 m, 10 cm = 50 m. Takie "kotwice" ułatwiają szybkie liczenie na egzaminie.
Zrób kontrolę logiczną: 11,1 cm to trochę ponad 10 cm. Przy 1 cm = 5 m otrzymasz coś trochę ponad 50 m. Jeśli wychodzą pojedyncze metry albo setki metrów, prawdopodobnie pomylono jednostki lub wykonano złe działanie.
Poza przeliczeniem mapy na teren mogą pojawić się: obliczanie długości na mapie z podanej odległości terenowej, porównywanie dwóch skal (która daje większe pomniejszenie), dobór skali do przedstawienia obiektu oraz zadania mieszane z konwersją mm–cm–m.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:500 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 500 cm w terenie.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" – opis znaczenia zapisu 1:n i interpretacji proporcji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Centymetr" – relacja jednostek i przeliczenie na metry (100 cm = 1 m), https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Metr" – podstawowe zależności jednostek długości w układzie SI, https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/notesy do geodezji opisujące skalę mapy i miary na mapach
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z przeliczania skali i jednostek
  • Karty wzorów: zależność odległości na mapie i w terenie dla skali 1:n

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego