W zadaniu podano, że do 300 g wody w temperaturze 30°C wsypano 120 g substancji i uzyskano roztwór nasycony. Oznacza to, że w tych warunkach (temperatura 30°C) rozpuściła się maksymalna możliwa ilość substancji w tej masie wody.
Rozpuszczalność w typowych zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych wyraża się jako: ile gramów substancji rozpuszcza się w 100 g rozpuszczalnika (tu rozpuszczalnikiem jest woda) w danej temperaturze.
Skoro 120 g substancji odpowiada ilości, która nasyca 300 g wody, to przeliczamy tę wartość na 100 g wody:
120 g substancji → 300 g wody
x g substancji → 100 g wody x = 120 · 100 / 300 = 40 g
Zatem rozpuszczalność w 30°C wynosi 40 g/100 g wody, co odpowiada odpowiedzi 40 g.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 30 g – wynikałoby z błędnego przeliczenia proporcji (np. dzielenia przez 400 lub zaokrągleń "na oko").
- 20 g – często pojawia się, gdy ktoś omyłkowo przyjmie, że 120 g dotyczy 600 g wody albo pomyli przelicznik na 100 g.
- 50 g – może być skutkiem dzielenia przez 240 g lub przyjęcia niewłaściwego mianownika; nie wynika z danych zadania.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wynik dotyczy 100 g rozpuszczalnika, a nie 100 g roztworu. Gdy w treści jest masa wody i informacja o roztworze nasyconym, najczęściej potrzebna jest prosta proporcja.
