Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2024



PYTANIE NR 22.
Do badania lepkości maści służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiskozymetr służy do pomiaru lepkości, czyli oporu stawianego przez maść podczas płynięcia/odkształcania. Pozostałe przyrządy badają inne cechy: polarymetr – skręcalność optyczną, penetrometr – stopień penetracji (konsystencję), piknometr – gęstość.

Pełne wyjaśnienie:

Lepkość jest jedną z kluczowych właściwości reologicznych maści – wpływa na łatwość wyciskania z opakowania, rozsmarowywanie na skórze oraz odczucie podczas aplikacji. Do jej oznaczania stosuje się wiskozymetr, czyli przyrząd przeznaczony do pomiaru lepkości cieczy i układów półstałych (w zależności od typu aparatu i metody).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Polarymetr mierzy skręcalność optyczną substancji optycznie czynnych (np. niektórych roztworów), a nie lepkość. To częsty "fałszywy trop", bo jest to również przyrząd pomiarowy używany w analizie fizykochemicznej.
  • Penetrometr służy do badania penetracji (głębokości wnikania stożka/igły w badany materiał). W praktyce wiąże się to z oceną konsystencji lub twardości układów półstałych, ale nie jest to bezpośredni pomiar lepkości.
  • Piknometr służy do wyznaczania gęstości (masy właściwej) cieczy na podstawie masy znanej objętości. Gęstość i lepkość to różne wielkości fizyczne, więc piknometr nie jest właściwym wyborem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się słowo "lepkość", szukaj odpowiedzi związanej z reologią (wiskozymetr). Jeśli pojawia się "gęstość" – kojarz z piknometrem; "skręcalność optyczna" – z polarymetrem; "konsystencja/penetracja" – z penetrometrem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest lepkość maści i dlaczego się ją bada?
Lepkość opisuje opór maści przed płynięciem lub odkształceniem. Bada się ją, bo wpływa na łatwość aplikacji, rozsmarowywanie, stabilność fizyczną oraz powtarzalność jakości między seriami. Zbyt niska lepkość może oznaczać upłynnienie, a zbyt wysoka – problemy z dozowaniem.
Jakie urządzenie służy do badania lepkości maści na egzaminie?
W pytaniach testowych dotyczących lepkości właściwą odpowiedzią jest zwykle wiskozymetr. Inne przyrządy (np. piknometr, polarymetr, penetrometr) odnoszą się do innych właściwości fizycznych, dlatego nie pasują do pomiaru lepkości.
Jaka jest różnica między wiskozymetrem a penetrometrem?
Wiskozymetr mierzy lepkość, czyli parametr reologiczny związany z przepływem. Penetrometr bada penetrację (wgłębianie stożka/igły), co jest bliższe ocenie konsystencji lub twardości układów półstałych. To różne metody i różne wielkości.
Dlaczego polarymetr nie służy do badania lepkości maści?
Polarymetr nie mierzy oporu przepływu. Służy do oznaczania skręcalności optycznej substancji optycznie czynnych (np. w roztworach). To zupełnie inna cecha fizykochemiczna niż lepkość, więc wybór polarymetru w takim pytaniu jest błędem.
Co mierzy piknometr i czemu to nie jest lepkość?
Piknometr służy do wyznaczania gęstości (masy znanej objętości cieczy). Gęstość nie opisuje przepływu ani "tarcia wewnętrznego" układu, tylko relację masy do objętości. Dlatego piknometr nie jest przyrządem do oznaczania lepkości.
Jakie są typowe pułapki w pytaniach o aparaturę do maści?
Najczęściej myli się: lepkość z konsystencją (wiskozymetr vs penetrometr) oraz lepkość z gęstością (wiskozymetr vs piknometr). Pomaga zapamiętanie, że "wisko-" odnosi się do lepkości, a "pykno-" do gęstości.
Jak zapamiętać, że wiskozymetr mierzy lepkość?
Dobry skrót myślowy: "wisko = lepkość" (od ang. viscosity). Jeśli w treści jest "lepkość", szukaj wiskozymetru. Gdy jest "gęstość" – kojarz z piknometrem, a gdy "skręcalność optyczna" – z polarymetrem.
Czy lepkość maści zawsze jest stała podczas przechowywania?
Nie zawsze. Lepkość może się zmieniać wraz z temperaturą, starzeniem układu, rozdziałem faz, zmianą struktury lub niewłaściwym przechowywaniem. Dlatego w praktyce kontrola lepkości bywa elementem oceny stabilności i jakości produktu półstałego.
Jakie parametry maści poza lepkością często bada się w praktyce?
Poza lepkością ocenia się m.in. jednorodność, wygląd, konsystencję/penetrację, pH (dla odpowiednich układów), zdolność rozsmarowywania oraz stabilność fizyczną. Dobór metod zależy od rodzaju podłoża i przeznaczenia preparatu.
Jak przygotować się do pytań o aparaturę w technice farmaceutycznej?
Najlepiej uczyć się parami: przyrząd → co mierzy i dodać po 1 typowym przykładzie zastosowania. Dla egzaminu ważne są skojarzenia: wiskozymetr–lepkość, piknometr–gęstość, polarymetr–skręcalność optyczna, penetrometr–penetracja/konsystencja.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wiskozymetr służy do pomiaru lepkości, czyli oporu stawianego przez maść podczas płynięcia/odkształcania.

Materiały:

  • Podręczniki z technologii postaci leku (działy o maściach i badaniach jakości)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące aparatury kontrolno-pomiarowej w farmacji
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe podstawowych wiskozymetrów stosowanych w laboratoriach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego