KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 13.
Do bezpiecznej obsługi której obrabiarki przydatny jest przyrząd pokazany na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest przydatne do bezpiecznej obsługi pilarki wzdłużnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrządy pokazywane w tego typu zadaniach służą zwykle do bezpiecznego prowadzenia lub dosuwania materiału podczas cięcia, tak aby utrzymać dłonie z dala od strefy pracy narzędzia.
Najbardziej typowym zastosowaniem jest praca przy pile do cięcia wzdłużnego, gdzie ryzyko kontaktu z tarczą i odrzutu wymaga używania przyrządów pomocniczych.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest słowo "bezpiecznej" oraz rozpoznanie funkcji przyrządu z rysunku. W praktyce stolarstwa wiele przyrządów pomocniczych ma jedno główne zadanie: oddzielić ręce operatora od strefy obróbki i poprawić kontrolę nad elementem w trakcie podawania.

Odpowiedź "Pilarki wzdłużnej." jest uzasadniona tym, że podczas cięcia (zwłaszcza wzdłużnego) operator prowadzi materiał w pobliżu narzędzia skrawającego i potrzebuje rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo: stabilnego prowadzenia, docisku lub dosuwania krótkich/ wąskich elementów bez zbliżania dłoni do narzędzia. Tego typu przyrządy są najbardziej kojarzone właśnie z pilarkami do cięcia wzdłużnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują tak dobrze?

  • "Tokarki kłowej." – na tokarce zagrożenia i technika pracy są inne: obrabiany przedmiot obraca się, a praca polega głównie na prowadzeniu narzędzia skrawającego (dłuta) z podparciem na podpórce, a nie na dosuwaniu materiału do tarczy/wału roboczego w typowy sposób jak przy pilarce.
  • "Strugarki grubiarki." – choć również występuje podawanie materiału, to w grubiarkach zwykle rolki posuwowe przejmują podawanie, a w strugarkach wyrówniarkach stosuje się inne, charakterystyczne rozwiązania (np. dociski, osłony wału). Sam przyrząd z rysunku (w tego typu zadaniach) częściej odpowiada pracy przy pile niż typowej obsłudze strugarek.
  • "Wiertarki pionowej." – przy wierceniu kluczowe jest mocowanie przedmiotu i dobór wiertła; zagrożenia dotyczą m.in. wkręcania materiału, ale nie ma typowego prowadzenia elementu względem tarczy w sposób wymagający przyrządu do dosuwu/prowadzenia, jak przy cięciu wzdłużnym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz przyrząd pomocniczy, zadaj sobie pytanie, czy jego funkcją jest prowadzenie/dosuwanie materiału czy raczej mocowanie. Przyrządy do prowadzenia najczęściej łączą się z pilarkami, gdzie materiał jest przesuwany w pobliżu narzędzia skrawającego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To praca zgodna z zasadami ograniczającymi ryzyko urazu: właściwe osłony, poprawne ustawienia, używanie popychaczy/docisków, stabilne podparcie materiału i zachowanie dystansu dłoni od strefy skrawania. Obejmuje też porządek na stanowisku i dobór środków ochrony indywidualnej.
Zwykle wskazują na to elementy służące do prowadzenia lub dosuwania materiału wzdłuż linii cięcia i do utrzymania dłoni poza strefą pracy tarczy. Jeśli przyrząd pomaga przesuwać krótki lub wąski element przy cięciu, najczęściej kojarzy się z pilarką.
Bo materiał jest podawany w pobliżu szybko poruszającego się narzędzia skrawającego, a ryzyko skaleczenia i odrzutu jest duże. Przyrządy pomocnicze poprawiają kontrolę nad elementem, zmniejszają potrzebę chwytu "na palcach" i ułatwiają bezpieczne prowadzenie detalu.
Najczęstsze to kontakt z narzędziem skrawającym, zakleszczenie materiału oraz odrzut elementu w stronę operatora. Dochodzą też odpryski i pył drzewny. Dlatego ważne jest prawidłowe prowadzenie materiału, stosowanie osłon oraz używanie przyrządów dystansujących dłonie.
Nie w tym samym znaczeniu. Na tokarce podstawą jest poprawne zamocowanie przedmiotu między kłami lub w uchwycie, właściwa podpórka narzędzia i technika prowadzenia dłuta. Przy pile natomiast kluczowe jest bezpieczne podawanie materiału w pobliżu narzędzia, często z użyciem popychaczy i docisków.
Najważniejsze jest mocowanie materiału, aby nie został wkręcony przez wiertło i nie obracał się wraz z nim. Prowadzenie ręką w pobliżu narzędzia jest niewskazane. Stosuje się imadła, dociski i odpowiednie podparcie, a nie typowe przyrządy do "dosuwania" jak przy cięciu.
W pilarkach materiał przesuwa operator, prowadząc go względem linii cięcia i tarczy. W grubiarkach zwykle posuw przejmują rolki, a operator podaje i odbiera element. W strugarkach wyrówniarkach materiał jest przesuwany po stole nad wałem, ale stosowane przyrządy i osłony są inne niż typowe dla cięcia.
Częsty błąd to zgadywanie po skojarzeniu zamiast po funkcji (do czego służy przyrząd). Inny błąd to ignorowanie kontekstu bezpieczeństwa i wybór obrabiarki "do drewna" ogólnie. Warto analizować, czy przyrząd służy do mocowania, prowadzenia, docisku czy ochrony dłoni.
Najlepiej łączyć teorię z praktyką: obejrzeć w pracowni realne obrabiarki i ich osprzęt, a w domu uczyć się nazw, przeznaczenia i typowych zagrożeń. Skuteczne jest też robienie fiszek: "przyrząd → funkcja → obrabiarka → zagrożenie, które ogranicza".
"Niezbędny" bywa wtedy, gdy bez niego nie da się bezpiecznie wykonać operacji (np. krótkie elementy wymagające dystansu dłoni). "Przydatny" oznacza, że znacząco zwiększa bezpieczeństwo i kontrolę, choć teoretycznie można wykonać pracę inaczej. Na egzaminie zwykle chodzi o typowe, zalecane zastosowanie.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z obsługi obrabiarek do drewna (pilarki, strugarki, wiertarki)
  • Instrukcje obsługi (DTR) konkretnych obrabiarek używanych w pracowni
  • Podręczniki i skrypty BHP dla zawodów drzewnych (z naciskiem na pracę przy piłach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego