Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA DRM4 - TEST WIEDZY NR 1



PYTANIE NR 9.
Oto fragment kodu G-code, który jest wykorzystywany do sterowania maszyną CNC w stolarstwie: 
G0 X0 Y0 Z0
G1 X10 Y10 F1500
Co oznacza druga linia tego kodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Linia "G1 X10 Y10 F1500" oznacza ruch roboczy narzędzia po linii prostej do punktu o współrzędnych X=10 mm i Y=10 mm.
Parametr F to prędkość posuwu (feed rate) wyrażana standardowo w mm/min. Prędkość obrotową wrzeciona podaje się zwykle parametrem S (obr/min), nie F.

Pełne wyjaśnienie:

W G-code każda linia opisuje polecenie dla sterowania CNC. W zapisie G1 X10 Y10 F1500 kluczowe są trzy elementy:

  • G1 – ruch liniowy roboczy (interpolacja liniowa), czyli przejazd narzędzia po prostej do zadanej pozycji. W przeciwieństwie do G0 (ruch pozycjonujący/jałowy) G1 jest typowo używany w trakcie obróbki.
  • X10 Y10 – współrzędne punktu docelowego w osiach X i Y (standardowo w milimetrach w typowych ustawieniach maszyn CNC do obróbki drewna).
  • F1500 – prędkość posuwu, czyli szybkość liniowego przemieszczania narzędzia podczas ruchu G1. Jednostką dla F jest zwykle mm/min.

Dlatego poprawna interpretacja drugiej linii to: przesunięcie narzędzia do punktu (10, 10) z posuwem 1500 mm/min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wariant z 1500 obr/min myli posuw z prędkością obrotową wrzeciona. Obroty wrzeciona podaje się innym parametrem (najczęściej S), a nie F.
  • Odpowiedzi mówiące o obrocie narzędzia o 10 stopni są niezgodne z tym, co oznaczają X i Y: to osie pozycjonowania, a nie kąty. Sama komenda G1 opisuje ruch liniowy, a nie obrót kątowy.

W praktyce w stolarstwie CNC pomylenie F (posuwu) z obrotami wrzeciona prowadzi do źle dobranych parametrów skrawania: zbyt mały lub zbyt duży posuw może powodować przypalenia, wyrwania włókien, pogorszenie jakości krawędzi albo nadmierne obciążenie freza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza komenda G1 w G-code na maszynie CNC?
G1 oznacza ruch liniowy roboczy (interpolację liniową), czyli przejazd narzędzia po linii prostej do wskazanych współrzędnych. W praktyce jest używany podczas obróbki (cięcia/frezowania), w przeciwieństwie do G0, który służy głównie do szybkiego pozycjonowania bez obróbki.
Jak działa parametr F w G-code i jakie ma jednostki?
Parametr F to posuw (feed rate), czyli prędkość liniowego ruchu narzędzia w trakcie przejazdu, najczęściej podawana w mm/min. Nie opisuje on obrotów wrzeciona. Na egzaminie warto zapamiętać prostą parę: F = posuw, a S = obroty.
Dlaczego F1500 to nie jest prędkość obrotowa wrzeciona?
W standardowej praktyce G-code F dotyczy prędkości przesuwu osi (posuwu), a nie ruchu obrotowego. Prędkość wrzeciona (obr/min) jest zwykle ustawiana parametrem S. Mylenie tych wielkości skutkuje złym doborem parametrów skrawania i może pogorszyć jakość obróbki drewna.
Co oznaczają współrzędne X10 Y10 w poleceniu G1?
X10 i Y10 wskazują punkt docelowy w układzie współrzędnych maszyny lub programu: oś X i oś Y mają osiągnąć wartości 10 (zwykle w milimetrach). To jest informacja o pozycji, a nie o kącie czy obrocie. Sama komenda G1 mówi, że ruch ma być wykonany po linii prostej.
Jaka jest różnica między G0 a G1 w obróbce CNC?
G0 to szybki ruch pozycjonujący (dojazd), zwykle bez obróbki. G1 to ruch roboczy z kontrolowaną prędkością posuwu (F), typowo używany do cięcia lub frezowania. Na egzaminie często sprawdza się tę różnicę, bo wpływa na bezpieczeństwo i jakość wykonania detalu.
Jak rozpoznać w programie CNC, że linia dotyczy posuwu?
Najprościej: jeśli w linii występuje F, to jest to informacja o posuwie (mm/min). W liniach ruchu (np. G1) F określa, z jaką prędkością osie mają się przemieszczać. Dla porównania, obroty wrzeciona częściej rozpoznasz po parametrze S (obr/min).
Czy w G-code można ustawić jednocześnie posuw i obroty wrzeciona?
Tak, ale zwykle robi się to różnymi poleceniami/parametrami. Posuw ustawiasz parametrem F (mm/min) w liniach ruchu, a obroty wrzeciona parametrem S (obr/min) w poleceniach dotyczących wrzeciona. To rozdzielenie zapobiega pomyłkom w interpretacji programu.
Jakie błędy najczęściej robią uczniowie przy interpretacji G-code?
Najczęstsze pomyłki to: (1) mylenie F z obrotami wrzeciona (obr/min), (2) traktowanie X/Y jak wartości kątowych zamiast współrzędnych, (3) mylenie G0 z G1. Warto analizować linie: najpierw typ ruchu (G0/G1), potem współrzędne, na końcu parametr prędkości.
Kiedy w stolarstwie CNC stosuje się ruch G1 zamiast G0?
G1 stosuje się, gdy narzędzie ma wykonać kontrolowany przejazd roboczy po materiale: np. frezowanie kieszeni, konturu lub rowka. G0 częściej służy do dojazdu nad punkt startu lub do przejść między operacjami. Dobór niewłaściwego ruchu może pogorszyć jakość i bezpieczeństwo.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o komendy G0/G1 i F?
Ucz się na krótkich przykładach programów: rozpisuj, gdzie przemieszcza się narzędzie i jakie znaczenie mają litery (X/Y/Z/F/S). Pomaga też zasada pamięciowa: F jak "feed" = posuw, S jak "spindle" = wrzeciono. Trenuj rozpoznawanie błędnych jednostek (mm/min vs obr/min).
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: G-code Quick Reference / Feed Rate (F), https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/overview.html (dostęp: 2026-02-18)
  • NIST: RS274NGC Interpreter – Code Descriptions (G1, F), https://tsapps.nist.gov/publication/get_pdf.cfm?pub_id=823374 (dostęp: 2026-02-18)
  • GRBL Wiki: G-Code (F as feed rate, S as spindle speed), https://github.com/gnea/grbl/wiki/G-Code-in-Grbl (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z podstaw CNC dla obróbki drewna
  • Dokumentacja sterowania maszyny CNC używanej w pracowni (opis parametrów F i S)
  • Materiały dydaktyczne o G-code: komendy ruchu G0/G1 i parametry osi
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego