KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Do czego służy przedstawiona na rysunku maszyna górnicza?
Ilustracja przedstawia maszynę górniczą, która jest wykorzystywana do urabiania złoża.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Urabiania złoża." jest właściwa, gdy maszyna na rysunku ma organ urabiający (np. element skrawający/odspajający), którego zadaniem jest oddzielanie urobku od calizny.
Pozostałe opcje dotyczą innych funkcji: obrywka to czynność zabezpieczająca, transport dotyczy odstawy, a zabezpieczanie stropu realizuje obudowa.

Pełne wyjaśnienie:

W eksploatacji podziemnej kluczowe jest odróżnianie urabiania od czynności pomocniczych, takich jak transport urobku czy zabezpieczanie stropu. Odpowiedź "Urabiania złoża." jest poprawna, jeżeli przedstawiona maszyna ma element roboczy przeznaczony do odspajania calizny (np. skrawanie, frezowanie, nacinanie lub inne mechaniczne urabianie złoża). Taka maszyna wykonuje zasadniczą pracę wydobywczą: wytwarza urobek.

Odpowiedź "Transportu urobku." byłaby właściwa dla urządzeń, których podstawowym zadaniem jest przemieszczanie materiału po odspojeniu (np. przenoszenie taśmowe lub zgrzebłowe, wózki, kolejki). Same w sobie nie urabiają złoża, tylko odbierają i odstawiają urobek.

Odpowiedź "Zabezpieczania stropu." dotyczy obudowy i urządzeń wspierających stateczność wyrobiska (np. elementy obudowy zmechanizowanej, stojaki, rozpory). Ich funkcją jest utrzymanie stropu i ociosów, a nie wytwarzanie urobku.

Odpowiedź "Obrywki stropu." odnosi się do celowego usuwania luźnych fragmentów stropu w ramach profilaktyki zagrożeń. To czynność/rodzaj prac, a nie typowa podstawowa funkcja maszyny urabiającej. W praktyce obrywkę wykonuje się narzędziami lub urządzeniami do tego przeznaczonymi, ale nie jest to tożsame z urabianiem złoża.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na ilustracji widać organ urabiający (narzędzia skrawające/odspajające) i pracę "w caliźnie", najczęściej chodzi o urabianie. Gdy widać ciąg transportowy (taśma/zgrzebła) bez narzędzi skrawających, chodzi o odstawę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urabianie złoża to proces odspajania kopaliny od calizny (np. węgla od ociosu/ściany) w celu uzyskania urobku. Realizuje się je metodami mechanicznymi lub innymi, zależnie od technologii. Na egzaminie rozpoznasz je po obecności organu urabiającego i pracy w złożu.
Maszyna urabiająca ma element roboczy do skrawania/odspajania (np. organ urabiający), zwykle pracuje bezpośrednio przy caliźnie. Urządzenie transportowe (np. przenośnik) nie odspaja złoża, tylko przemieszcza urobek po jego wytworzeniu. Szukaj: narzędzia skrawające vs elementy przenoszące.
Bo w ścianie lub przodku często widać jednocześnie maszynę urabiającą i ciąg odstawy, a uczeń kojarzy "pracę w przodku" z ruchem urobku. To typowy skrót myślowy. W pytaniu o przeznaczenie kluczowe jest, czy urządzenie wytwarza urobek, czy tylko go odbiera i odstawia.
Obrywka stropu to usuwanie luźnych, niestatecznych fragmentów skał ze stropu w celu zmniejszenia ryzyka obwału. Wykonuje się ją wtedy, gdy występują oznaki rozluźnienia lub po urabianiu, zanim dopuści się ludzi do pracy. To zagadnienie dotyczy bezpieczeństwa, a nie samego procesu urabiania złoża.
Najczęściej są to narzędzia skrawające/odspajające (np. noże, zęby, bębny, głowice) oraz ustawienie maszyny "do ściany" lub "do ociosu", sugerujące kontakt z calizną. Jeśli ilustracja pokazuje element wykonujący pracę skrawania, interpretacja idzie w stronę urabiania, a nie transportu czy obudowy.
Nie. Obudowa zmechanizowana służy przede wszystkim do podparcia i osłony stropu oraz zapewnienia bezpiecznej przestrzeni roboczej. Może współpracować z maszyną urabiającą w ścianie, ale nie jest urządzeniem, które odspaja kopalinę. Na rysunkach obudowę rozpoznaje się po sekcjach podporowych i osłonach.
Najczęściej: wybór odpowiedzi na podstawie ogólnego skojarzenia zamiast szczegółu technicznego, pomylenie urabiania z odstawą (przenośnik), oraz utożsamianie każdej konstrukcji przy ścianie z obudową. Pomaga nawyk zadania sobie pytania: czy to urządzenie odspaja kopalinę, czy ją tylko podtrzymuje albo przenosi?
Urobek to kopalina (i ewentualnie domieszki skały płonnej) po odspojeniu od calizny, gotowa do ładowania i transportu. Urabianie jest etapem, który urobek wytwarza. Dopiero potem pojawia się ładowanie/odbiór i transport (odstawa). Rozróżnienie tych pojęć często decyduje o poprawnej odpowiedzi.
Transport (odstawa) występuje po urabianiu, czyli po wytworzeniu urobku. Jego celem jest przemieszczenie materiału z miejsca urabiania do punktów przeładunkowych lub na powierzchnię. Na egzaminie pytania mieszają te etapy celowo, dlatego warto pamiętać kolejność: urabianie → odbiór/ładowanie → transport.
Ucz się "po funkcji": osobno maszyny urabiające, transportowe i obudowy. Do każdej grupy wypisz 2–3 cechy rozpoznawcze (np. organ skrawający, człony przenośnika, sekcje podporowe). Ćwicz na ilustracjach z materiałów szkolnych i opisuj jednym zdaniem: co ta maszyna robi z calizną/urobkiem/stropem.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Urabianie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Urabianie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Kombajn ścianowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kombajn_%C5%9Bcianowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Obudowa zmechanizowana" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obudowa_zmechanizowana (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące maszyn urabiających i transportowych w górnictwie podziemnym
  • DTR i opisy techniczne producentów maszyn urabiających (sekcje: przeznaczenie, budowa, narzędzia urabiające)
  • Atlas/kompendium maszyn górniczych używanych w eksploatacji podziemnej (część: urabianie i odspajanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego