KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 25.
Do czego służy urządzenie przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia urządzenie używane do nawijania uzwojeń wirników, co jest związane z kwalifikacją zawodową elektryka,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Nawijania uzwojeń wirników." pasuje do urządzeń uzwojeniowych (nawijarek), które służą do wykonywania zwojów i układania przewodów w uzwojeniu wirnika.
Pozostałe opcje dotyczą innych etapów: impregnacji (lakierowanie/utwardzanie), montażu biegunów stojana lub wyważania wirnika po złożeniu.

Pełne wyjaśnienie:

Urządzenia do nawijania uzwojeń są przeznaczone do wykonywania zwojów przewodu oraz kontrolowanego układania ich w odpowiednim kształcie i kolejności. W przypadku wirników (np. w maszynach komutatorowych lub w określonych konstrukcjach wirników uzwojonych) nawijanie wymaga stabilnego mocowania elementu oraz prowadzenia przewodu tak, aby uzyskać właściwą geometrię i liczbę zwojów. Dlatego odpowiedź "Nawijania uzwojeń wirników." opisuje funkcję typowego stanowiska/nawijarki widocznej na rysunkach w zadaniach egzaminacyjnych.

Odpowiedź "Impregnowania uzwojeń." dotyczy etapu zabezpieczania uzwojeń lakierem/żywicą (często z wykorzystaniem wanien, komór, pieców suszarniczych lub układów próżniowo-ciśnieniowych). Tego typu wyposażenie wygląda i działa inaczej niż nawijarka: nie służy do formowania zwojów, lecz do ich utrwalenia, poprawy izolacji i odporności mechanicznej.

Odpowiedź "Montażu biegunów stojanów." odnosi się do prac montażowych w stojanie (rdzeń, bieguny, jarzmo, elementy mocujące). Do tego używa się typowo przyrządów montażowych, pras, kluczy dynamometrycznych i osprzętu ustawczego, a nie urządzeń do prowadzenia i nawijania przewodu.

Odpowiedź "Wyważania wirników." opisuje proces kontroli i korekcji niewyważenia (statycznego/dynamicznego) na wyważarkach, zwykle z czujnikami drgań i układem pomiarowym. Wyważarka ma inne elementy charakterystyczne (łożyskowanie/rolki podporowe, osłony, panel pomiarowy) i nie wykonuje operacji nawijania przewodu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne etapy technologiczne (nawijanie, impregnacja, wyważanie, montaż), najpierw nazwij proces "co to urządzenie robi z elementem", a dopiero potem dopasuj etap do właściwej maszyny/stanowiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzwojenie wirnika to przewody (zwoje) umieszczone na części wirującej maszyny elektrycznej. Służy do wytwarzania pola magnetycznego lub do indukowania napięcia/prądu zależnie od konstrukcji maszyny. Jakość uzwojenia wpływa na sprawność, nagrzewanie i niezawodność urządzenia.
Najczęściej widać elementy do mocowania rdzenia/wirnika oraz mechanizm prowadzenia i układania drutu (prowadnik, uchwyty, czasem licznik zwojów). Urządzenie jest nastawione na precyzyjny ruch i powtarzalność zwojów, a nie na obróbkę mechaniczną czy pomiar drgań.
Nawijanie tworzy uzwojenie (liczbę i układ zwojów), a impregnacja je utrwala i zabezpiecza (izolacja, odporność na wilgoć i drgania). Impregnacja zwykle używa lakieru/żywicy i suszenia/utwardzania, więc wymaga wanien, komór lub pieców, a nie prowadników drutu.
Najczęstsze skutki to zwarcia międzyzwojowe, nierównomierne pole magnetyczne, wzrost prądu i temperatury, spadek momentu oraz przyspieszone zużycie komutatora/szczotek (jeśli występują). Błędy mogą ujawnić się też jako drgania lub hałas, choć to bywa mylone z niewyważeniem.
Wyważanie stosuje się, gdy po naprawie lub wymianie elementów wirujących zmienił się rozkład masy albo pojawiają się drgania. To etap mechaniczny wykonywany na wyważarce, niezależny od samego nawijania. Często jest wykonywany po złożeniu wirnika i wstępnych testach pracy.
Stojan to część nieruchoma, zwykle z rdzeniem i uzwojeniem stojana, a wirnik to część obracająca się na wale. Różnią się funkcją, sposobem mocowania oraz tym, które elementy są ruchome. W pytaniach egzaminacyjnych mylenie tych pojęć często prowadzi do wyboru złej odpowiedzi.
Nie. W wielu konstrukcjach uzwojenia wykonuje się w stojanie, ale istnieją też wirniki uzwojone (w określonych maszynach). Dlatego w zadaniach należy czytać dokładnie, czy mowa o wirniku czy o stojanie, oraz rozpoznać, do której części jest przystosowane stanowisko pracy.
Typowe są: nawijarki/stanowiska uzwojeniowe, prowadniki drutu, mierniki (np. do rezystancji izolacji), przyrządy do łączeń i zabezpieczeń uzwojeń oraz wyposażenie do impregnacji i suszenia. Dobór zależy od etapu pracy: inne narzędzia dla nawijania, inne dla impregnacji i testów.
Są trudne, bo wynik zależy od umiejętności identyfikacji wizualnej i doświadczenia z warsztatu. Uczeń bez praktyki może kierować się pierwszym skojarzeniem (np. "impregnacja"), zamiast szukać cech funkcjonalnych (mocowanie elementu, prowadzenie drutu, układ pomiarowy).
Najlepiej uczyć się porównawczo: oglądać zdjęcia/filmy urządzeń i do każdego dopisać funkcję oraz "cechy rozpoznawcze". Pomaga też mapa procesu: nawijanie → łączenia → zabezpieczenia → impregnacja → suszenie → próby. Wtedy łatwiej odróżnić etapy i sprzęt.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z elektromechaniki i napraw maszyn elektrycznych (działy: uzwojenia, technologie napraw)
  • Instrukcje stanowiskowe warsztatów przewijania (BHP i opis operacji technologicznych)
  • Katalogi i opisy producentów urządzeń do nawijania i wyważania (porównanie budowy i zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego