W silnikach prądu stałego bardzo istotne jest rozpoznanie, jak zasilane jest uzwojenie wzbudzenia względem uzwojenia twornika. Do tego służą zarówno znormalizowane oznaczenia zacisków, jak i układ połączeń na tabliczce zaciskowej.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "bocznikowego prądu stałego"?
Oznaczenia A1–A2 identyfikują uzwojenie twornika (wirnika), natomiast E1–E2 identyfikują uzwojenie wzbudzenia bocznikowe. Jeżeli z przedstawionego połączenia wynika, że uzwojenie wzbudzenia (E1–E2) jest dołączone równolegle do uzwojenia twornika (A1–A2), to prąd zasilania dzieli się na prąd twornika i prąd wzbudzenia. Taki sposób połączenia jest definicyjnie cechą silnika bocznikowego prądu stałego. W praktyce taki silnik ma względnie "sztywną" charakterystykę mechaniczną, czyli prędkość zmienia się nieznacznie przy zmianach obciążenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "indukcyjnego trójfazowego" – silniki indukcyjne (asynchroniczne) identyfikuje się zwykle innymi oznaczeniami zacisków (typowo związanymi z fazami uzwojeń stojana), a nie A1–A2 i E1–E2 typowymi dla silników prądu stałego. Sama idea osobnego uzwojenia wzbudzenia oznaczonego E1–E2 nie pasuje do klasycznego silnika indukcyjnego.
- "szeregowego prądu stałego" – w silniku szeregowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem, więc przez oba uzwojenia płynie ten sam prąd. Dla wzbudzenia szeregowego spotyka się oznaczenie D1–D2, a nie E1–E2. To częsta pułapka: uczniowie widzą "silnik DC" i wybierają szeregowy, nie analizując połączenia równoległego.
- "indukcyjnego jednofazowego" – analogicznie jak w przypadku trójfazowego, nie pasują ani oznaczenia zacisków, ani logika oddzielnego uzwojenia wzbudzenia bocznikowego. Jednofazowy indukcyjny ma inne typowe układy (uzwojenie główne i pomocnicze, kondensator), czego tu nie widać.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj oznaczenia (A = twornik, E = wzbudzenie bocznikowe, D = wzbudzenie szeregowe), a dopiero potem sprawdź, czy uzwojenia są połączone równolegle czy szeregowo. To szybko eliminuje odpowiedzi o silnikach indukcyjnych.
