KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 35.
Do demontażu łożysk z piast kół pojazdu należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożyska w piastach kół są często osadzone na wcisk, więc do ich demontażu potrzebna jest kontrolowana siła nacisku działająca osiowo. Prasa hydrauliczna pozwala wyprasować łożysko bez uderzeń i z mniejszym ryzykiem uszkodzenia piasty lub bieżni. Narzędzia typu szczypce, rozpierak czy zbijak nie zapewniają właściwej, bezpiecznej metody wyciskania.

Pełne wyjaśnienie:

Łożysko w piaście koła w wielu konstrukcjach jest osadzone w gnieździe z pasowaniem wciskowym. Oznacza to, że zewnętrzny (lub wewnętrzny) pierścień łożyska jest wciśnięty z niewielkim "naddatkiem" i trzyma się dzięki tarciu oraz odkształceniom sprężystym elementów. W takiej sytuacji demontaż wymaga przyłożenia dużej, ale kontrolowanej siły osiowej.

Odpowiedź "prasy hydraulicznej" jest poprawna, ponieważ prasa umożliwia płynne zwiększanie nacisku i prowadzenie elementu w osi, co ogranicza ryzyko:

  • zniszczenia gniazda piasty (rozbicia, zadziorów),
  • uszkodzenia bieżni/elementów tocznych łożyska (gdy łożysko ma być oceniane lub gdy pracujemy na elementach współpracujących),
  • krzywego wciśnięcia/wyciśnięcia, które może zdeformować piastę.

Dlaczego pozostałe narzędzia są nieprawidłowe w tym zastosowaniu:

  • "szczypiec uniwersalnych" używa się do chwytania, przytrzymywania lub cięcia, a nie do wywierania dużej, osiowej siły potrzebnej do wyprasowania łożyska z pasowania.
  • "rozpieraka" używa się do rozpychania elementów (działanie promieniowe), a nie do kontrolowanego wyciskania łożyska z gniazda wzdłuż osi.
  • "zbijaka" wiąże się z uderzeniami; w przypadku łożysk wprasowanych uderzenia zwiększają ryzyko uszkodzeń i są mniej przewidywalne niż nacisk prasy.

W praktyce warsztatowej warto pamiętać, że w nowszych rozwiązaniach spotyka się także zespoły piasta+łożysko wymieniane w całości. Jeżeli jednak zachodzi demontaż łożyska z piasty, metoda oparta o prasę jest typowym i najbezpieczniejszym wyborem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że pierścień łożyska ma pasowanie interferencyjne w gnieździe piasty i trzyma się dzięki tarciu oraz sprężystemu odkształceniu. Do demontażu zwykle trzeba użyć kontrolowanej siły osiowej (np. prasy), bo ręczne wyciąganie nie wystarcza.
Najczęściej używa się prasy hydraulicznej, ponieważ zapewnia duży, płynnie regulowany nacisk w osi. Dzięki temu można wycisnąć łożysko z pasowania z mniejszym ryzykiem uszkodzenia gniazda piasty niż przy metodach udarowych.
Uderzenia są trudne do kontrolowania i łatwo powodują zadziorowanie gniazda, pęknięcia, odkształcenia lub uszkodzenia bieżni. Przy połączeniach wciskowych lepsza jest metoda naciskowa, bo siła działa równomiernie i w przewidywalnym kierunku.
Podparcie i tuleje dobiera się tak, aby nacisk działał na właściwy pierścień oraz aby element miał stabilne oparcie. Celem jest przeniesienie siły przez część, która ma być przemieszczana, bez obciążania delikatnych fragmentów piasty i bez klinowania elementu podczas wyciskania.
W wielu nowszych konstrukcjach często wymienia się kompletny zespół (piasta z łożyskiem), bo jest to szybsze i ogranicza ryzyko błędów montażowych. Gdy łożysko jest osobnym elementem, demontaż z piasty nadal bywa wykonywany, zwykle z użyciem prasy.
Najczęściej są to narastający szum lub wycie zależne od prędkości, zmiana dźwięku przy skręcie, wyczuwalny luz koła, a czasem przegrzewanie piasty. Po potwierdzeniu usterki dobiera się właściwą technologię naprawy dla danej konstrukcji piasty.
Częste błędy to używanie uderzeń zamiast nacisku, brak stabilnego podparcia elementu, przykładanie siły do niewłaściwego pierścienia oraz przekoszenie podczas wyciskania. Skutkiem mogą być uszkodzenia gniazda piasty i skrócenie trwałości nowo zamontowanego łożyska.
Szczypce mogą przydać się co najwyżej do czynności pomocniczych (np. chwytania drobnych elementów), ale nie zastępują narzędzia do wywierania osiowej siły demontażowej. Przy łożysku wprasowanym kluczowa jest kontrolowana siła nacisku, jaką daje prasa.
Rozpieraki wykorzystuje się tam, gdzie potrzebne jest rozpychanie elementów lub utrzymanie odstępu, czyli działanie promieniowe. Nie jest to typowe narzędzie do wyciskania łożysk z gniazd wciskowych, gdzie wymagana jest praca osiowa i dokładne prowadzenie.
Warto połączyć teorię z praktyką: znać zasadę pasowania wciskowego i rozumieć, że potrzebny jest kontrolowany nacisk. Dobrą metodą jest przećwiczenie schematów: co działa osiowo (prasa/ściągacze), a co służy do chwytania lub uderzeń i kiedy jest ryzykowne.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że łożyska w piastach kół są często osadzone na wcisk, więc do ich demontażu potrzebna jest kontrolowana siła nacisku działająca osiowo.

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów dotyczące wymiany łożysk/piast (procedury krok po kroku)
  • Materiały szkoleniowe o pasowaniach i łożyskach tocznych w pojazdach
  • Karty i instrukcje BHP dla stanowiska z prasą hydrauliczną

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego