KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 26.
Do demontażu pierścieni Segera służy narzędzie przedstawione na zdjęciu oznaczonym literą
Ilustracja przedstawia cztery narzędzia, które są oznaczone literami A, B, C, i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do demontażu pierścieni Segera stosuje się specjalne szczypce do pierścieni osadczych.
Rozpoznaje się je po wąskich końcówkach (trzpieniach) dopasowanych do otworów w pierścieniu, co pozwala go bezpiecznie rozewrzeć lub ścisnąć i zdjąć z rowka.

Pełne wyjaśnienie:

Demontaż pierścieni Segera (pierścieni osadczych) wymaga użycia narzędzia, które kontroluje odkształcenie sprężystego pierścienia i pozwala bezpiecznie wyprowadzić go z rowka na wale lub w otworze. Taką funkcję spełniają szczypce do pierścieni osadczych, które mają charakterystyczne, cienkie końcówki (trzpienie) wchodzące w otwory pierścienia.

W praktyce spotyka się dwa podstawowe przypadki:

  • Pierścień zewnętrzny (na wał): do demontażu zwykle trzeba go rozewrzeć, aby zwiększyć średnicę i zsunąć z rowka.
  • Pierścień wewnętrzny (w otworze): do demontażu zwykle trzeba go ścisnąć, aby zmniejszyć średnicę i wyjąć z rowka.

Narzędzie ze zdjęcia, które jest przeznaczone do pierścieni Segera, powinno więc wskazywać na szczypce o końcówkach dostosowanych do tych otworów. To odróżnia je od szczypiec uniwersalnych, kombinerek czy szczypiec tnących, które nie zapewniają osiowego prowadzenia trzpieni i łatwo powodują ześlizgnięcie, uszkodzenie rowka lub "wystrzelenie" pierścienia.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, jeżeli przedstawiają narzędzia, które:

  • nie mają trzpieni dopasowanych do otworów pierścienia (nie są szczypcami segerowymi),
  • służą do chwytania, cięcia lub zaciskania innych elementów,
  • nie pozwalają w kontrolowany sposób rozewrzeć/ścisnąć pierścienia osadczego.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na zdjęciu szczypiec z dwiema cienkimi końcówkami – to najbardziej rozpoznawalna cecha narzędzia do pierścieni osadczych. Zwróć też uwagę, czy końcówki są proste czy zagięte (to częsta odmiana konstrukcyjna).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierścień Segera (pierścień osadczy) to sprężysty element zabezpieczający, który osadza się w rowku na wale lub w otworze. Jego zadaniem jest utrzymanie części (np. łożyska) we właściwym położeniu osiowym i zapobieganie jej przesuwaniu.
Do demontażu używa się szczypiec do pierścieni osadczych, które mają cienkie trzpienie wchodzące w otwory pierścienia. Dzięki temu pierścień można kontrolowanie rozewrzeć lub ścisnąć i bezpiecznie zdjąć z rowka.
Zewnętrzny pracuje na wale (trzyma element "od zewnątrz"), a wewnętrzny pracuje w otworze (trzyma element "od środka"). Różnica wpływa na dobór szczypiec: w jednym przypadku typowo rozewrzasz pierścień, w drugim – ściskasz.
Kombinerki nie mają trzpieni pasujących do otworów pierścienia, więc łatwo o ześlizgnięcie i utratę kontroli nad sprężystym elementem. Skutkiem mogą być urazy, uszkodzenie rowka, odkształcenie pierścienia albo uszkodzenie sąsiednich części.
Najbardziej charakterystyczne są dwie cienkie końcówki (trzpienie) na końcu szczypiec. Często widać też sprężynę rozwierającą rękojeści i smukłą głowicę. Końcówki mogą być proste albo zagięte, ale zawsze są dopasowane do otworów w pierścieniu.
Końcówki proste ułatwiają pracę przy dobrym dostępie do pierścienia (na wprost). Końcówki zagięte wybiera się, gdy dostęp jest utrudniony, np. pierścień jest głębiej w obudowie lub zasłonięty innymi elementami.
Zależy od stanu pierścienia. Jeśli jest odkształcony, pęknięty, ma wyrobione otwory lub nie trzyma sprężyście w rowku, należy go wymienić. W praktyce serwisowej często zaleca się wymianę, bo to tani element, a jego awaria bywa kosztowna.
Typowe błędy to: dobór niewłaściwych szczypiec (wewnętrzne vs zewnętrzne), praca bez ochrony oczu, zbyt duże rozciąganie/ściskanie pierścienia oraz podważanie śrubokrętem. Te działania zwiększają ryzyko "wystrzelenia" pierścienia i uszkodzeń.
Stosuj szczypce segerowe o właściwym typie i rozmiarze, pracuj stabilnie i trzymaj narzędzie prostopadle do pierścienia. Używaj okularów ochronnych, a przy trudnym dostępie rozważ końcówki zagięte. Nie przeciążaj pierścienia nadmiernym odkształceniem.
Ucz się przez porównywanie zdjęć: szczypce do pierścieni osadczych, kombinerki, szczypce tnące, zaciskowe. Zapamiętaj cechy rozpoznawcze (np. trzpienie do Segerów). Dobrze działa też praktyka: rozbierz prosty zespół z łożyskiem i pierścieniem osadczym.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pierścień osadczy" – opis elementu i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pier%C5%9Bcie%C5%84_osadczy (dostęp: 2026-02-28)
  • KNIPEX: "Circlip Pliers" (szczypce do pierścieni osadczych) – charakterystyka narzędzia i odmian, https://www.knipex.com/products/circlip-pliers (dostęp: 2026-02-28)
  • FACOM: "Circlip pliers" – opis przeznaczenia szczypiec do pierścieni osadczych, https://www.facom.com/products/pliers/circlip-pliers (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi: szczypce do pierścieni osadczych (wewnętrznych i zewnętrznych)
  • Podręczniki z podstaw montażu maszyn: połączenia i elementy zabezpieczające
  • Katalogi narzędzi monterskich (dział: szczypce, pierścienie osadcze, osprzęt łożyskowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego